مصوبه هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص اصلاح «دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران» و «دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران»

مصوب 1402/04/27 هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار

بند 8 هشتصد و هشتاد و دومین صورتجلسه هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار مورخ 1402/04/27 به شرح زیر می‌باشد:

8- نامه شماره 232828 /121 مورخ 1402/04/11 مرکز مشاوران حقوقی و تدوین مقررات بازار سرمایه متضمن پیشنهاد مدیریت نظارت بر بورس ها و جمع بندی کمیته تدوین مقررات در این خصوص مطرح شد و بند 15 ماده 1 و مواد 25 و 30 دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران و بند 24 ماده 1 و مواد 19 مکرر و 20 دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران به ترتیب مصوب 1389/09/13 و 1388/06/07 هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار به شرح پیوست اصلاح گردید.

علیرضا ناصر پور
نایب رئیس هیات مدیره

جدول تطبیقی اصلاحات


عناوین اصلاحات

مصوبه فعلی

مصوبه اصلاحی

بند 15 ماده 1 دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران

قیمت پایه: قیمت مشخص و بدون قید و شرطی است که توسط فروشنده برای عرضه سهام در معاملات عمده تعیین و از طریق کارگزار فروشنده به بورس اعلام می‌شود و مبنای رقابت در معاملات عمده می‌باشد.

قیمت پایه: حداقل قیمت برای عرضه سهام در معاملات عمده است که توسط فروشنده، تعیین و از طریق کارگزار فروشنده به بورس اعلام می‌شود.

بند 24 ماده 1 دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران

قیمت پایه: قیمت مشخص و بدون قید و شرطی است که توسط فروشنده برای عرضه سهام در معاملات عمده تعیین و از طریق کارگزار فروشنده به فرابورس اعلام می‌شود و مبنای رقابت در معاملات عمده می‌باشد.

قیمت پایه: حداقل قیمت برای عرضه سهام در معاملات عمده است که توسط فروشنده، تعیین و از طریق کارگزار فروشنده به بورس اعلام می‌شود.

ماده 30 دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران

مدیرعامل بورس صرفاً در شرایط زیر، می‌تواند بخشی از معاملات اوراق بهادار را حداکثر تا پایان روز برگزاری جلسه معاملاتی تایید ننماید:
1- براساس تقاضای کارگزار به دلیل وقوع آن دسته از اشتباهاتی که طبق مقررات مصوب هیات مدیره سازمان احصاء می‌شود؛
2- خطای معاملاتی متاثر از اشکال سامانه معاملات؛
3- مازاد سهام یا حق تقدم سهام فروخته شده بیش از مقداری که مشمول تعریف معاملات عمده می‌گردد، از یک کد معاملاتی و طی یک جلسه معاملاتی.
4- تمام معاملات یا صرفاً معاملات بیش از سهمیه، در صورت عدم رعایت سهمیه اعلام شده برای خرید یا فروش اوراق بهادار؛
4 مکرر- تمام یا بخشی از معاملات که در آنها اصل انصاف رعایت نشده باشد.
5- سایر موارد طبق قوانین و مقررات.

مدیرعامل بورس صرفاً در شرایط زیر، می‌تواند بخشی از معاملات اوراق بهادار را حداکثر تا پایان روز برگزاری جلسه معاملاتی تایید ننماید:
1- براساس تقاضای کارگزار به دلیل وقوع آن دسته از اشتباهاتی که طبق مقررات مصوب هیات مدیره سازمان احصاء می‌شود.
2- خطای معاملاتی متاثر از اشکال سامانه معاملات
3- مازاد سهام یا حق تقدم سهام فروخته شده بیش از مقداری که مشمول تعریف معاملات عمده می‌گردد، از یک کد معاملاتی و طی یک جلسه معاملاتی
4- تمام معاملات یا صرفاً معاملات بیش از سهمیه، در صورت عدم رعایت سهمیه اعلام شده برای خرید یا فروش اوراق بهادار
4 مکرر- تمام یا بخشی از معاملات که در آنها اصل انصاف رعایت نشده باشد.
4 مکرر 1- معامله/معاملات بلوکی که ظن انجام معامله عمده در قالب معاملات بلوکی متعدد را طی مدت 90 روز منتهی به زمان انجام معامله/ معاملات اخیر ایجاد نماید.
5- سایر موارد طبق قوانین و مقررات.

ماده 20 دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران

مدیرعامل فرابورس صرفاً در شرایط زیر، می‌تواند بخشی از معاملات اوراق بهادار را حداکثر تا پایان روز برگزاری جلسه معاملاتی تایید ننماید:
1- اعلام کارگزار مبنی بر وقوع اشتباه و احراز آن توسط مدیرعامل فرابورس
2- خطای معاملاتی متاثر از اشکال سامانه معاملات
3- معامله سهام بزرگتر یا مساوی 5 درصد برای شرکتهایی که سرمایه پایه آنها کمتر یا مساوی یک میلیارد عدد سهم یا حق تقدم است و بزرگتر یا مساوی یک درصد برای شرکتهایی که سرمایه پایه آنها بیش از یک میلیارد عدد است در یک جلسه معاملاتی و توسط یک کد معاملاتی بدون رعایت ضوابط معاملات عمده
4- عدم رعایت سهمیه اعلام شده برای خرید یا فروش اوراق بهادار براساس مقررات که موجب عدم تایید کل خرید یا فروش کارگزار می‌شود. در موارد خاص با تشخیص مدیرعامل فرابورس فقط خریدها یا فروش های بیش از سهیمه تایید نمی شود.
5- در صورتی که ظن دستکاری قیمت یا استفاده از اطلاعات نهانی وجود داشته باشد، مدیرعامل فرابورس می‌تواند معاملاتی را که با نوسان غیرعادی قیمت یا حجم غیرعادی انجام شود تایید ننماید یا از انطباق سفارش ها جلوگیری نماید.
6- تمام یا بخشی از معاملات که در آنها اصل انصاف رعایت نشده باشد.

مدیرعامل فرابورس صرفاً در شرایط زیر، می‌تواند بخشی از معاملات اوراق بهادار را حداکثر تا پایان روز برگزاری جلسه معاملاتی تایید ننماید:
1- اعلام کارگزار مبنی بر وقوع اشتباه و احراز آن توسط مدیرعامل فرابورس؛
2- خطای معاملاتی متاثر از اشکال سامانه معاملات؛
3- معامله سهام بزرگتر یا مساوی 5 درصد برای شرکت هایی که سرمایه پایه آنها کمتر یا مساوی یک میلیارد عدد سهم یا حق تقدم است و بزرگتر یا مساوی یک درصد برای شرکت هایی که سرمایه پایه آنها بیش از یک میلیارد عدد است در یک جلسه معاملاتی و توسط یک کد معاملاتی بدون رعایت ضوابط معاملات عمده؛
4- عدم رعایت سهمیه اعلام شده برای خرید یا فروش اوراق بهادار براساس مقررات که موجب عدم تایید کل خرید یا فروش کارگزار می‌شود. در موارد خاص با تشخیص مدیرعامل فرابورس فقط خریدها یا فروش های بیش از سهیمه تایید نمی شود؛
5- در صورتی که ظن دستکاری قیمت یا استفاده از اطلاعات نهانی وجود داشته باشد، مدیرعامل فرابورس می‌تواند معاملاتی را که با نوسان غیرعادی قیمت یا حجم غیرعادی انجام شود تایید ننماید یا از انطباق سفارش ها جلوگیری نماید؛
6- تمام یا بخشی از معاملات که در آنها اصل انصاف رعایت نشده باشد؛
7- معامله/معاملات بلوکی که ظن انجام معامله عمده در قالب معاملات بلوکی متعدد را طی مدت 90 روز منتهی به زمان انجام معامله/ معاملات اخیر ایجاد نماید.

ماده 25 دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران

گره معاملاتی وضعیتی است که:
1- در آن یک نماد معاملاتی به رغم برخورداری از صف سفارش خرید یا فروش در پایان جلسه معاملاتی حداقل معادل یک برابر حجم مبنا برای شرکت هایی با 3 میلیارد سهم و بیشتر و دو برابر حجم مبنا برای سایر شرکت ها، به علت عدم تقارن قیمت های درخواست خرید و فروش، حداقل به مدت 5 جلسه معاملاتی متوالی مورد معامله قرار نگیرد یا متوسط معاملات روزانه آن در این دوره (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده)، کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد؛
2- کلیه معاملات یک نماد معاملاتی در 5 جلسه معاملاتی متوالی در سقف دامنه نوسان روزانه قیمت باشد به شرطی که متوسط حجم معاملات پنج جلسه معاملاتی متوالی (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده) کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد؛
3- کلیه معاملات یک نماد معاملاتی در 5 جلسه معاملاتی متوالی در کف دامنه نوسان روزانه قیمت باشد به شرطی که متوسط حجم معاملات پنج جلسه معاملاتی متوالی (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده) کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد؛

گره معاملاتی وضعیتی است که:
1- در یک نماد معاملاتی به رغم برخورداری از صف سفارش خرید یا فروش در پایان جلسه معاملاتی حداقل معادل یک برابر حجم مبنا برای شرکت هایی با 3 میلیارد سهم و بیشتر و دو برابر حجم مبنا برای سایر شرکت ها، به علت عدم تقارن قیمت های درخواست خرید و فروش، حداقل به مدت 5 جلسه معاملاتی متوالی مورد معامله قرار نگیرد یا متوسط معاملات روزانه آن در این دوره (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده)، کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد.
2- معاملات یک نماد معاملاتی در 5 جلسه معاملاتی متوالی در سقف دامنه نوسان روزانه قیمت باشد، به شرطی که متوسط حجم معاملات پنج جلسه مزبور (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده) کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد.
3- معاملات یک نماد معاملاتی در 5 جلسه معاملاتی متوالی در کف دامنه نوسان روزانه قیمت باشد، به شرطی که متوسط حجم معاملات پنج جلسه مزبور (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده) کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد.
تبصره: جلسه معاملاتی که نماد مذکور علی رغم وجود صف خرید/ فروش مورد معامله قرار نگیرد، در نصاب موضوع بندهای دو و سه لحاظ می‌گردد.

ماده 19 مکرر دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران

گره معاملاتی در بازار های اول، دوم و پایه وضعیتی است که:
1- در آن یک نماد معاملاتی به رغم برخورداری از صف سفارش خرید یا فروش در پایان جلسه معاملاتی حداقل معادل یک برابر حجم مبنا برای شرکت هایی با 3 میلیارد سهم و بیشتر و دو برابر حجم مبنا برای سایر شرکت ها، به علت عدم تقارن قیمت های درخواست خرید و فروش، حداقل به مدت 5 جلسه معاملاتی متوالی مورد معامله قرار نگیرد یا متوسط معاملات روزانه آن در این دوره (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده)، کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد؛
2- کلیه معاملات یک نماد معاملاتی در 5 جلسه معاملاتی متوالی در سقف دامنه نوسان روزانه قیمت باشد به شرطی که متوسط حجم معاملات پنج جلسه معاملاتی متوالی (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده) کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد.
3- کلیه معاملات یک نماد معاملاتی در 5 جلسه معاملاتی متوالی در کف دامنه نوسان روزانه قیمت باشد به شرطی که متوسط حجم معاملات پنج جلسه معاملاتی متوالی (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده) کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد؛

گره معاملاتی در بازار های اول، دوم و پایه، وضعیتی است که:
1- در آن یک نماد معاملاتی به رغم برخورداری از صف سفارش خرید یا فروش در پایان جلسه معاملاتی، حداقل معادل یک برابر حجم مبنا برای شرکت هایی با 3 میلیارد سهم و بیشتر و دو برابر حجم مبنا برای سایر شرکت ها، به علت عدم تقارن قیمت های درخواست خرید و فروش، حداقل به مدت 5 جلسه معاملاتی متوالی مورد معامله قرار نگیرد یا متوسط معاملات روزانه آن در این دوره (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده)، کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد.
2- کلیه معاملات یک نماد معاملاتی در 5 جلسه معاملاتی متوالی در سقف دامنه نوسان روزانه قیمت باشد، به شرطی که متوسط حجم معاملات پنج جلسه مزبور (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده) کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد.
3- کلیه معاملات یک نماد معاملاتی در 5 جلسه معاملاتی متوالی در کف دامنه نوسان روزانه قیمت باشد، به شرطی که متوسط حجم معاملات پنج جلسه مزبور (به استثنای معاملات در بازار معاملات عمده) کمتر از 5 درصد حجم مبنا باشد.
تبصره: جلسه معاملاتی که نماد مذکور علی رغم وجود صف خرید/ فروش مورد معامله قرار نگیرد، در نصاب موضوع بندهای دو و سه لحاظ می‌گردد.