آیین‌نامه پیشگیری از اعتیاد، درمان معتادان به مواد مخدر و حمایت از افراد در معرض خطر اعتیاد

بسمه تعالی
با توجه به رشد فزاینده و نگران کننده میزان مصرف و اعتیاد به مواد مخدر و با علم به گسترش این آفت اجتماعی که تهدیدی جدی برای سلامت و سعادت جامعه بشمار می رود، با تمایل به برخورد جدی با علل ریشه ای سوء استفاده از مواد مخدر و با درک اهمیت همکاری کلیه ارگانهای دولتیو غیر دولتی در این زمینه «پیش نویس آیین نامه پیشگیری از اعتیاد، درمان معتادان به مواد مخدر و حمایت از افراد در معرض خطر اعتیاد » به شرح زیر تصویب و الحاق می‌گردد.

ماده یک)
در اجرای مواد 33 و 34 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب 18/7/76 مجمع تشخیص مصلحت نظام و به منظور: 1 - پیشگیری از اعتیاد به مواد مخدر و داروهای روانگردان، 2 - درمان و بازپروری معتادان، 3 - تمهیدات لازم پس از آزادی 4 - اتخاذ تدابیر مناسب به منظور مصون سازی افراد در معرض خطر و انجام اقدامات فرهنگی، ارشادی، تبلیغی و معاضدتی جهت کاهش تقاضای مواد مخدر، اعضای ستاد مبارزه با مواد مخدر و سایر وزارتخانه ها، سازمانها و موسسات دولتی و غیردولتی ضمن جلب حمایت مردمی موظفند به شرح مواد آتی اقدام نمایند.

ماده دو)
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است با هماهنگی دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر نسبت به انجام موارد ذیل الذکر اقدام نماید.

1- توسعه و تجهیز مراکز تخصصی برای درمان معتادان خود معرف و ارایه تسهیلات ویژه درمانی به منظور ترغیب بخش خصوصی به ایجاد مراکز ترک اعتیاد؛

2- فراهم آوردن تسهیلات و امکانات لازم (از جمله داروهای مورد نیاز) برای فعال کردن شبکه بهداشتی و درمانی کشور به منظور ترک اعتیاد معتادین؛

3- تامین و تربیت کادر تخصصی مراکز درمانی و بازپروری و ایجاد واحدهای درسی تخصصی ویژه در چارچوب آموزشهای دانشگاهی برای پزشکان، روانپزشکان، روانشناسان و مددکاران اجتماعی در زمینه آسیب شناسی روانی و بهبود وضعیت معتادان؛

4- ادغام برنامه های پیشگیری و درمان اعتیاد در نظام بهداشتی و درمانی کشور؛

5- طراحی و اجرای منطقه ای برنامه های جامع پیشگیری از اعتیاد؛

6- انجام تمهیدات لازم برای نهادینه کردن آموزش دانشجویان رشته های پزشکی و پیراپزشکی و بازآموزی مداوم روانپزشکان، پزشکان و کادر پیراپزشکی؛

7- برقراری دوره های آموزش تکمیلی و روانپزشکی اعتیاد و رشته های تخصصی با گرایش اعتیاد برای رشته های مربوطه پیراپزشکی، روانشناسی و جامعه شناسی؛

8- تولید مجموعه های آموزشی و برگزاری دوره ای آموزشی برای گروههای مختلف هدف شامل: کودکان و نوجوانان، کادر آموزش و پرورش، والدین، مربیان و رابطین بهداشت؛

9- طراحی و اجرای برنامه های مبارزه با مصرف سیگار؛

10- گسترش کمّی و کیفی مراکز مشاوره ای و حمایتی برای گروههای در معرض خطر و خطوط تلفنی مداخله در بحران برای اعتیاد؛

11- طراحی برنامه های آزمایش تصادفی اعتیاد برای مراکز دولتی و کارگاههای تابع قانون کار؛

12- تمهید اقدامات لازم برای گسترش مشارکتهای مردمی در امر پیشگیری و درمان اعتیاد بویژه گروههای خودیاری معتادان با هماهنگی وزارت کشور؛

13- انجام اقدامات لازم برای اجرای کنوانسیون 1961، 1971، 1988 در خصوص نظارت بر مواد و داروهای اعتیادآور؛

14- فراهم نمودن امکان درمان معتادان در کلیه درمانگاههای عمومی و امکان بستری معتادان نیازمند به درمان به شیوه بستری، گسترش مراکز خاص درمان و بازتوانی معتادان و تمیهد تسهیلات لازم برای راه اندازی کلینیک های خصوصی ترک اعتیاد، تامین داروها و کیت های تشخیصی مورد نیاز؛

15- فراهم نمودن امکانات لازم برای کاهش آسیبهای بهداشتی ناشی از اعتیاد؛

16- ایجاد بانک اطلاعات اعتیاد و اجرای برنامه های سالانه همه گیرشناسی اعتیاد؛

17- ارتباط با سازمانهای بین المللی مرتبط با کاهش تقاضای مواد مخدر و تمهید دریافت امکانات و کمکهای مربوطه از آنان باهماهنگی ستاد؛

تبصره 1 - وزارت بهداشت موظف است در فاصله زمانی یک سال با هماهنگی سازمان امور استخدامی نسبت به ایجاد تشکیلات مناسب به نحوی که بتواند مرجعیت و تمرکز اقدامات کاهش تقاضا در کشور و اهداف پیش بینی شده در این آیین‌نامه را تامین نماید، اقدام و به تصویب هیات وزیران برساند.

تبصره 2 - دستورالعمل اجرایی ماده 2 و تبصره های مربوطه طبق جدول زمانبندی توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تدوین و پس از تصویب وزیر متبوع جهت اجراء ابلاغ خواهد شد.

ماده سه)
کمیته امداد امام خمینی (ره) در بودجه سالانه خود اعتبار لازم جهت اعطای پوشش مناسب مالی و حمایتی، برای خانواده های معدومین (کودکان، همسران و افراد تحت تکفل) با کمک موسسات خیریه، عام المنفعه و افراد نیکوکار پیش بینی می نماید.

تبصره آیین نامه مربوط به طرز تامین بودجه و نحوه اختصاص آن به خانواده های تحت پوشش و نیز افراد مشمول این ماده توسط کمیته امداد امام خمینی "ره" با هماهنگی دبیرخانه ستاد تدوین و به تصویب ستاد مبارزه با مواد مخدر خواهد رسید.

ماده چهار)
دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر موظف است با کمک وزارت امور خارجه نسبت به جذب کمکهای آموزشی و مالی از سازمانهای بین المللی، منطقه ای و سایر کشورها جهت پیشگیری، درمان و آموزش عمومی اقدام نماید.

ماده پنج)
وزارت آموزش و پرورش موظف است با اتخاذ تدابیر لازم نسبت به اجرای موارد ذیل در وزارتخانه و ادارات تابعه اقدام نماید.

1) ارائه و اجرای طرحهایی به منظور پیشگیری از اعتیاد و آلودگی به مواد مخدر و افزایش آگاهیهای پرسنل (اداری و آموزشی)، دانش آموزان و انجمن اولیاء و مربیان.

2) شناسائی دانش آموزان در معرض آسیب (دانش آموزانی که سرپرست یا والدین آنها قاچاقچی، معتاد، زندانی یا فراری هستند) و اتخاذ تدابیر مقتضی نسبت به معرفی آنان به مراجع پیشگیری و حمایتی و در صورت لزوم انجام مشاوره و آموزشهای لازم برای این نوع دانش آموزان.

3) شناسائی دانش آموزان معتاد، مصرف کننده یا توزیع کننده مواد مخدر و اتخاذ تدابیر لازم جهت اقدامات درمانی، حمایتی، تامینی و قانونی برای آنها.

تبصره انجام موارد مذکور باید به نحوی صورت پذیرد تا آسیب روانی واجتماعی به اینگونه دانش آموزان وارد نیاورد.

4) فراهم آوردن زمینه اجرای برنامه های آموزشی، فرهنگی، تبلیغاتی از طریق مقتضی.

5) اجرای برنامه های فرهنگی و تجهیز کتابخانه های مدارس و نیز گسترش مراکز مشاوره برای اوقات فراغت دانش آموزان.

6) تهیه و انتشار بروشورهای تبلیغی به منظور آگاهی دانش آموزان و خانواده آنها از اثرات و مضرّات اعتیاد.

ماده شش)
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی موظف است نسبت به موارد ذیل اقدام نماید:

1) اتخاذ تدابیر لازم برای آموزش عمومی (از جمله درج آگهی های آموزشی با تخفیف ویژه) از طریق رسانه های نوشتاری (مجلات / روزنامه ها / کتب و...) و ایجاد زمینه مناسب جهت تسهیل انتشار کتب آموزشی مربوطه.

2) فراهم آوردن زمینه مناسب جهت ساخت فیلمهای کوتاه و بلندمدت سینمایی، آموزشی یا هشدار دهنده و کمک به اجرای تئاترهای مختلف و انجام برنامه های هنری و تشویق هنرمندان متعهد و مجرب کشور جهت شرکت در برنامه های پیشگیرانه.

3) تخصیص بخشی از اقلام فرهنگی با یارانه به متقاضیان بخش خصوصی و دولتی فعال در امر پیشگیری با هماهنگی دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر.

ماده هفت)
سازمان صدا و سیما مکلف است با هماهنگی ستاد مبارزه با مواد مخدر درصدی از برنامه های خود را در قالب فیلم، سریال، پیامهای آموزشی و هشدار دهنده و آموزشهای تخصصی از شبکه سراسری و شبکه های استانی در زمینه پیشگیری و درمان اعتیاد اختصاص دهد.

ماده هشت)
سازمان تبلیغات اسلامی موظف است با توجیه مبلغین اعزامی به اقصی نقاط کشور تمهیدات لازم را برای فراگیر کردن امر پیشگیری از اعتیاد و... فراهم آورد.

ماده نه)
بکارگیری و استخدام معتادین اصلاح شده در صورتی که منع قانونی دیگری برای اشتغال نداشته باشند بلامانع است. وزارت کار و امور اجتماعی، سازمان امور اداری و استخدامی، هیاتهای گزینش و هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری مکلف هستند تدابیر لازم را در این خصوص اتخاذ نمایند.

ماده ده)
از آنجا که عمده فعالیتهای عمرانی شهرداریها تاثیر مستقیمی در پیشگیری از وقوع بزه و بویژه اعتیاد دارد، لذا به منظور جهت دهی این اقدامات برای پیشبرد امر پیشگیری از اعتیاد، شهرداران سراسر کشور به عنوان اعضای شوراهای هماهنگی استانها و شهرستانها در جلسات مذکور شرکت خواهند نمود.

ماده یازده)
ستاد کل نیروهای مسلح و کلیه وزارتخانه ها، ارگانها، نهادها، موسسات و شرکتهای دولتی موظفند با هماهنگی ستاد مبارزه با مواد مخدر ضمن تخصیص بخشی از فعالیتهای تبلیغی و فرهنگی خود با برگزاری جلسات آموزشی درون سازمانی، پرسنل ذیربط و خانواده آنها را از لحاظ اقدامات کاهش تقاضا تحت پوشش قرار داده و تسهیلات لازم را نیز جهت ترک اعتیاد پرسنل معتاد فراهم نمایند.

ماده دوازده)
سازمان زندانها و اقدامات تامینی و تربیتی با هماهنگی و همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان تربیت بدنی موظف است با انجام فعالیتهای فرهنگی، تبلیغی، آموزشی و ورزشی و ارایه خدمات مشاوره ای، درمانی و مددکاری در زندانها و سایر مراکز مربوط نسبت به بهبود وضعیت جسمی و روحی معتادان زندانی اقدامات لازم را به عمل آورد.

ماده سیزده) وزارتخانه های کار و امور اجتماعی، کشاورزی، جهاد سازندگی و نیرو مکلفند با همکاری سازمان زندانها نسبت به گسترش امکانات لازم جهت کارآموزی در داخل و خارج از زندان برای معتادان فاقد تخصص یا شغل معین اقدام نماید.

ماده چهاردهم)
این آیین‌نامه در 14 ماده و چهار تبصره در جلسه مورخ 20 /11 /77 به تصویب ستاد مبارزه با مواد مخدر رسیده و کلیه آیین‌نامه ها مغایر با آن ملغی اعلام می‌گردد.

دریافت فایل پی‌دی‌اف