هیات وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 6/5/58 بنا به پیشنهاد وزارت دادگستری و به استناد ماده 9 لایحه قانونی راجع به تشکیلسازمان بازرسی کل کشور مصوب 1357/12/8 آییننامه ترتیب تشکیل هیئتهای بازرسی و طرز اجرای بازرسی و رسیدگی بشکایات در سازمان بازرسی کلکشور را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده 1 - سازمان بازرسی کل کشور مشتمل بر دو قسمت است:
اول - قسمت بازرسی وزارتخانهها و موسسات و سازمانهای مندرج در ماده یک لایحه قانونی راجع به تشکیل سازمان بازرسی کل کشور و اعزام هیئتهایبازرسی.
دوم - قسمت رسیدگی به شکایات و اعلامات و گزارشها
رئیس هر قسمت از بین قضات واجد شرایط مندرج در ماده 4 لایحه قانونی از طرف وزیر دادگستری انتخاب میشود.
ماده 2 - هر کس میتواند شکایات خود را از وزارتخانهها و سازمانها و موسسات مذکور در ماده یک لایحه قانونی و کارکنان آنها در امور مربوط به وظایفی که برعهده دارند مستقیماً به سازمان بازرسی کل کشور ارسال و یا تسلیم نماید.
ماده 3 - شکایات و اعلامات باید کتبی و مدلل باشد. در صورتی که شکایت شفاهاً اظهار شود اظهارات شاکی و اعلام کننده در صورتمجلس درج و به امضای اومیرسد.
ماده 4 (منسوخ 1400/10/08)- سازمان بازرسی کل کشور به شکایات و اعلامات واصله در حدود وظائف خود رسیدگی کرده و چنانچه تشخیص دهد که تخلف اداری یا قضایی یا بزهعمومی واقع شده، رسیدگی را به مرجع صلاحیتدار ارجاع میکند. و نیز میتواند عندالاقتضاء بررسی و رسیدگی مقدماتی به موارد اعلام شده را به مراجعمربوطه محول نماید مراجع مزبور مکلفند سریعاً بر طبق مقررات اقدام و نتیجه را به سازمان بازرس یکل کشور اعلام نمایند.
ماده 5 - اگر رسیدگی به شکایات خارج از وظایف سازمان بازرسی کل کشور باشد مراتب با ذکر علت به شاکی اعلام و شکوایه بایگانی میشود.
ماده 6 - در صورتی که تشخیص داده شود شکایات ناشی از نارسایی مقررات یا نواقص و معایب تشکیلات اداری است مراتب پس از بررسی با اظهار نظرمتضمن پیشنهاد تصحیح یا تکمیل مقررات و رفع نواقص به مراجع مسئول اعلام میگردد. مراجع مزبور باید پیشنهادات را مورد توجه قرار داده و نتیجه اقدام رابه سازمان بازرسی کل کشور گزارش دهند.
ماده 7 - در موادی که اظهار نظر مستلزم جلب نظر متخصص یا کارشناس باشد از متخصص یا کارشناس دعوت به عمل میآید. حقالزحمه متخصصان وکارشناسان با توجه به میزان کاری که انجام خواهند داد از طرف سازمان بازرسی کل کشور یا سازمان و موسسه مربوطه پرداخت خواهد شد.
ماده 8 - سازمان بازرسی کل کشور در صورتی که دولت بخواهد، موظف است علل ظهور وقایع و پیشآمدهای مهمه را که در امور کشور یا یک قسمت بخصوص موثر باشد به طریق مقتضی مورد بررسی قرارداده و درباره آنها تحقیقات لازم به عمل آورده و چگونگی را باستحضار دولت برساند.
ماده 9 - سازمان بازرسی کل کشور قضایای مهمه را که در ضمن بازرسی از آن اطلاع حاصل مینماید و استحضار دولت از آنها لازم و مفید باشد از طریق وزیردادگستری به هیات دولت گزارش خواهد داد.
تشکیل هیئتهای بازرسی
ماده 10 - در حوزه هر استان لااقل سالی یکبار هیئتهای بازرسی مرکب از کارکنان بصیر و مورد اعتماد وزارتخانهها و موسسات و سازمانهای مندرج در ماده 1لایحه قانونی به دستور سازمان بازرسی کل کشور برای رسیدگی به اوضاع و احوال عمومی و وضع موسسات و سازمانهای مشمول لایحه قانونی راجع بهتشکیل سازمان بازرسی کل کشور در مرکز و شهرستانها تعیین و اعزام خواهند شد. علاوه بر آن هر موقع که تشکیل و اعزام هیات بازرسی ضرورت پیدا کند وزیردادگستری یا معاون او عده اعضای هیات را تعیین و در انتخاب و اعزام آنها اقدام خواهد نمود.
ماده 11 - احکام ماموریت مامورین فوق از طرف وزیر دادگستری که ریاست بازرسی کل کشور را به عهده دارد یا معاون او صادر و در احکام صادره حوزهماموریت و مواردیکه باید مورد رسیدگی قرار گیرد صریحاً تعیین خواهد شد.
ماده 12 - در موادی که سازمان بازرسی کل کشور برای تحقیق و رسیدگی موضوعی بیکی از کارکنان موسسات و سازمانهای مندرج در ماده یک لایحه قانونی،نمایندگی میدهد نیز به طریق فوق عمل خواهد شد.
ماده 13 - کسانی که به عضویت هیات بازرسی انتخاب میشوند یا سازمان بازرسی کل کشور به آنها نمایندگی میدهد مکلف به قبول بوده و از تاریخ صدورابلاغ تا پایان کار تحت نظر سازمان بازرسی کل کشور انجام وظیفه خواهند نمود و در مدت مزبور از طرف وزارتخانه یا سازمان یا موسسه متبوع کاری به آنانارجاع نخواهد شد.
ماده 14 - اعضاء هیئتهای بازرسی پس از ورود به حوزه ماموریت تحت هدایت و راهنمائی رئیس هیات که از بین قضات انتخاب میشود وظایف خود را انجامخواهند داد و تقسیم کار بین آنها به عهده رئیس هیات است.
ماده 15 - چنانچه هیات بازرسی یا نمایندگان بازرسی کل کشور و بازرسان ضمن انجام ماموریت مواجه با موضوعاتی شوند که واجد اهمیت بوده ولی در احکامماموریت آنها منظور نشده است بایستی فوراً مراتب را به سازمان بازرسی کل کشور گزارش داده کسب تکلیف نمایند.
ماده 16 - هیاتهای بازرسی و بازرسان و نمایندگان سازمان بازرسی کل کشور ورود خود را بهر حوزه بلافاصله پس از ورود تلگرافی اطلاع داده و گزارشکارهای خود را نیز به تدریج به سازمان بازرسی کل کشور ارسال خواهند داشت به نحویکه در هر حال سازمان بازرسی کل کشور از جریان کارها و محل توقفآنها اطلاع داشته باشد و بعد از خاتمه ماموریت نیز گزارش جامعی تهیه و تسلیم خواهند نمود.
ماده 17 - در موادیکه هیات بازرسی برکناری موقت کارمندان اداری را از شغلی که دارند لازم داند پس از اقدام مراتب را با ذکر دلائل لزوم برکناری موقتکارمند به سازمان بازرسی کل کشور گزارش خواهد داد و باید ترتیبی بدهد که امور مربوط به کارمند برکنار شده مختل نماند.
ماده 18 - هیات بازرسی و بازرسان یا نمایندگان سازمان بازرسی کل کشور نباید در اموریکه جنبه خصوصی دارند مداخله نماید و ورود در اختلافات ومنازعات بین اشخاص خارج از حدود وظیفه آنان است.
ماده 19 - هیئتهای بازرسی محل کار خود را در یکی از سازمانها یا موسسات مندرج در ماده یک لایحه قانونی راجع به تشکیل سازمان بازرسی کل کشور کهمتناسب باشد قرار خواهند داد و عالیترین مامور کشوری هر محل موجبات این امر را فراهم خواهد نمود.