هیات وزیران در جلسه مورخ 1 /4 1348 بنا به پیشنهاد شماره 1802 /1 مورخ 8/ 2/ 1348 وزارت کشور و در اجرای ماده (27) قانون نوسازی و عمران شهری آیین نامه نحوه تعیین و تشخیص و پرداخت حق کسب و پیشه یا تجارت را به شرح پیوست تصویب نمودند.
وزیر مشاور - محمود کشفیان
آیین نامه نحوه تعیین و تشخیص و پرداخت حق کسب و پیشه یا تجارت
ماده 1 - پرداخت حق کسب و پیشه یا تجارت اشخاص (اعم از مستاجر یا متصرف یا خود مالک) که محل کار آنان در اثر اجرای طرحهای احداث و توسعه معابر و نوسازی و عمران شهری از بین میرود طبق مقررات این آیین نامه از طرف شهرداری پرداخت میشود.
ماده 2 - منظور از مستاجر اشخاصی هستند که تصرف آنان در ملک به عنوان اجاره یا صلح منافع یا هر عنوان دیگری به منظور اجاره باشد اعم از اینکه نسبت بمورد تصرف سند رسمی یا غیر رسمی تنظیم شده و یا تصرف متصرف برحسب تراضی با موجر یا نماینده قانونی او به عنوان اجاره باشد.
ماده 3 - شهرداری مکلف است هنگام اجرای مقررات ماده 16 قانون نوسازی و عمران شهری فهرستی وسیله هیئتهای ارزیابی از اسامی مستاجرین و متصرفین به عنوان اجاره و همچنین مالکینی که در ملک خود بکسب یا تجارت اشتغال دارند تهیه و در فهرست مزبور با ذکر مساحت و مشخصات محل کسب و پیشه در صورتی که قبل از اعلام طرح ملک محل کسب یا تجارت یا پیشه بوده میزان پرداخت حق کسب یا پیشه یا تجارت را تعیین و در صورتی که قبل از اعلام طرح محل کسب و پیشه یا تجارت نبوده این موضوع را صریحاً در فهرست مزبور قید نمایند و این فهرست را منضم بفهرست ارزیابی و سایر مدارکی که در ماده 16 قانون نوسازی مذکور است پس از تایید انجمن شهر برای تصویب وزارت کشور ارسال دارد.
ماده 4 - شهرداری مکلف است هنگام اجرای مقررات ماده 17 قانون نوسازی و عمران شهری نسبت به پرداخت حق کسب و پیشه یا تجارت مذکور در ماده 2 این آیین نامه نیز با رعایت ماده 20 قانون نوسازی و عمران شهری اقدام نماید.
ماده 5 - هیات های ارزیابی مامور اجرای مقررات ماده 16 قانون نوسازی و عمران شهری در اجرای مقررات ماده 3 این آیین نامه مکلفند با توجه به نکات و ضوابط زیر نسبت به تعیین میزان حق کسب و پیشه و تجارت اقدام نمایند.
1 - موقعیت و مرغوبیت محل کسب و پیشه یا تجارت.
2 - شرایط و کیفیات اجاره از لحاظ مزایائی که در عقد اجاره برای موجر یا مستاجر منظور گردیده است.
3 - طول مدت اشتغال بکسب و پیشه و تجارت در محل کار و حسن شهرت او که در معروفیت محل مزبور موثر افتاده است.
4 - وضع محل کسب و پیشه از نظر نوع بنا.
5 - مخارجی که صاحب کسب و پیشه به منظور آماده نمودن محل مزبور از حیث تزئینات داخلی و قفسه بندی و تهیه اشیاء مورد لزوم متحمل گردیده است.
6 - نوع کسب و پیشه یا تجارت.
ماده 6 - مرجع رسیدگی به اعتراضات مربوط به حق کسب و پیشه یا تجارت کمیسیون رسیدگی مذکور در ماده 8 قانون نوسازی و عمران شهری است و نحوه اعلام میزان حق کسب و پیشه یا تجارت باشخاص ذینفع و مدت قبول اعتراضات طبق مقررات آیین نامه تبصره 2 ماده 16 قانون مذکور میباشد و کمیسیون رسیدگی مذکور در ماده 8 قانون نوسازی مکلف است علاوه بر رعایت آییننامه مربوط بخود هنگام رسیدگی باعتراضات مربوط به میزان حق کسب و پیشه نکات و ضوابط مذکور در ماده 5 این آییننامه را ملاک و ماخذ اظهار نظر قرار دهد.
ماده 7 - در مورد طرحهای مصوب توسعه معابر که قبل از اجرای قانون نوسازی و عمران شهری اجرای آن از طرف شهرداری آگهی شده در صورتی که در مسیر اجرای طرح املاکی دارای حق کسب و پیشه باشد شهرداری مکلف است با رعایت مواد 3 و 4 و 5 و 6 این آییننامه نسبت به تهیه و تنظیم فهرست و تعیین میزان حق کسب و پیشه یا تجارت و پرداخت آن اقدام کند.
ماده 8 - در صورتی که تعلق حق کسب و پیشه یا تجارت به نحوی از انحاء متنازع فیه بوده و صاحب حق مشخص نباشد بهای حق کسب و پیشه یا تجارت تا صدور حکم قطعی از مراجع داد گستری در صندوق شهرداری به عنوان سپرده باقی خواهد ماند و ذیحق میتواند با تسلیم رونوشت مصدق حکم داد گستری برای دریافت آن به شهرداری مراجعه نماید و چنانچه به میزان معترض باشد ظرف یک ماه پس از ابلاغ حکم داد گستری میتواند اعتراض خود را به کمیسیون مذکور در ماده 8 قانون نوسازی و عمران شهری تسلیم دارد.
ماده 9 - هر گاه در اثر اجرای طرح های توسعه و اصلاح معابر ملکی که دارای حق کسب و پیشه و تجارت میباشد کلا مورد تخریب قرار نگیرد و خرابی به کیفیتی باشد که لطمه به محل کسب و پیشه یا تجارت وارد نسازد و ادامه همان کسب به تشخیص شهرداری در آن میسر باشد حق کسب و پیشه یا تجارت بآن تعلق نخواهد گرفت. مرجع قبول اعتراضات در این مورد و رسیدگی و تعیین تکلیف قطعی کمیسیون مذکور در ماده 8 قانون نوسازی و عمران شهری میباشد.