وزیران عضو کارگروه تصویب آییننامه های مربوط به قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، با رعایت تصویب نامه شماره 186084 /ت 41633 ه- مورخ 1387/10/14 هیات وزیران، آییننامه نحوه تشکیل جلسات و چگونگی اتخاذ تصمیمات هیات داوری موضوع ماده (21) تنفیذی قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران را به شرح زیر تصویب نمودند:
فصل اول - تعاریف و کلیات
ماده 1 - هیات داوری موضوع ماده (21) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران که از این پس به اختصار «هیئت» نامیده میشود، به منظور رسیدگی، اظهار نظر و اتخاذ تصمیم در مورد شکایت اشخاص حقیقی و حقوقی از هر یک از تصمیم ها در امر واگذاری، به ترتیب مقرر در این آییننامه تشکیل و به شکایات و اختلافات رسیدگی می نماید.
ماده 2- اصطلاحات مندرج در این آییننامه در معانی مشروح زیر به کار می روند:
الف (اصلاحی 1401/10/18)- شکایت:اقامه دعوا و تقاضای رسیدگی توسط هر یک از طرفین قرارداد واگذاری یا اشخاص ذی نفع در خصوص تخطی از قوانین و مقررات نسبت به هر یک از تصمیم ها و اقدامات در امر واگذاری.
ب (اصلاحی 1401/10/18)- اختلاف: اختلاف ناشی از امر واگذاری از جمله موارد مربوط به قرارداد واگذاری، تفسیر قرارداد مذکور یا اجرای قرارداد یاد شده.
ج - قرارداد واگذاری: منظور قرارداد های واگذاری مالکیت (اجاره به شرط تملیک، فروش تمام یا بخشی از سهام، حق تقدم سهام و سهم الشرکه، حقوق مالکانه و اموال) و واگذاری مدیریت (اجاره، پیمانکاری عمومی و پیمان مدیریت)، در کلیه موارد مشمول قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی است.
د - اشخاص حقیقی یا حقوقی: منظور اشخاص حقیقی یا حقوقی یاد شده در صدر ماده بیست (20) تنفیذی قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و ماده یک این آییننامه، اعم از اشخاص بخش خصوصی یا عمومی است.
ه(الحاقی 1401/10/18)- - ذی نفع:هر شخصی که در امر واگذاری به طور مستقیم دارای نفع یا ضرر باشد. تشخیص موضوع با هیات است.
ماده 3 - کلیه دستگاه های اجرایی موظف به همکاری با هیات خواهند بود.
فصل دوم - تشکیلات و نحوه اداره جلسات هیئت:
ماده 4 (اصلاحی 1401/10/18)- اولین جلسه هیات ظرف دو هفته پس از ابلاغ احکام انتصاب اعضای آن تشکیل میشود. اعضای هیات در اولین جلسه از بین خود یک نفر را به عنوان رئیس و یک نفر را به عنوان سخنگو انتخاب خواهند نمود.
ماده 5 - جلسات هیات با دعوت کتبی رئیس هیات تشکیل میشود و حداقل در هر ماه یک جلسه خواهد داشت. دعوت نامه متضمن دستور جلسه، حداقل یک هفته قبل از برگزاری جلسات برای اعضاء ارسال میشود.
تبصره - علاوه بر جلسات ماهانه، با نظر رئیس هیات و متناسب با تعداد شکایات دریافتی یا موضوعات قابل طرح، جلسات فوق العاده نیز تشکیل میشود.
ماده 6 (اصلاحی 1401/10/18)- جلسات هیات در وزارت دادگستری تشکیل میشود و دبیرخانه آن نیز در وزارتخانه یاد شده مستقر است. هیات میتواند نیروی کارشناسی و اداری مورد نیاز خود را متناسب با حجم کار جذب نماید. بودجه مورد نیاز هیات همه ساله توسط وزیر دادگستری پیشنهاد و در لوایح بودجه سالیانه کل کشور (وزارت دادگستری) منظور میشود.
تبصره (اصلاحی 1388/05/17)- تشکیلات دبیرخانه هیات توسط هیات پیشنهاد و پس از اخذ نظر وزیر دادگستری به تصویب هیات وزیران میرسد.
تبصره 2 (الحاقی 1401/10/18)- تشکیلات دبیرخانه هیات با پیشنهاد وزیر دادگستری در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط به تصویب مراجع ذی ربط میرسد.
ماده 7 (اصلاحی 1388/05/17)- جلسات هیات با حضور حداقل پنج نفر از اعضاء رسمیت می یابد و تصمیمات آن با رای اکثریت اعضا اعتبار دارد. برای هر جلسه صورتجلسه ای تنظیم و نظر اقلیت نیز باید در آن درج و به امضا برسد.
ماده 8 - موارد رد اعضای هیات همان موارد رد دادرس در قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی است.
ماده 9 (اصلاحی 1401/10/18)- حق الزحمه کارشناسی بر عهده متقاضی است و در مواردی که به نظر هیئت، ارجاع امر به کارشناس لازم باشد، هزینه آن به عهده خواهان خواهد بود و مطابق مقررات قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری - مصوب 1381- اقدام میشود.
فصل سوم - ترتیب رسیدگی و صدور رای:
ماده 10 - هیات نحوه طرح ادعا یا شکایت، آیین داوری و چگونگی رسیدگی به ادله را از طریق تنظیم و تصویب دستورالعمل داخلی به گونه ای تعیین خواهد نمود که از رعایت اصول اساسی نظیر اعطای فرصت کافی برای دفاع و رسیدگی مناسب و مقتضی به ادله طرفین، اطمینان حاصل شود.
ماده 11 - هیات در صورت لزوم، طرفین شکایت یا اختلاف را به جلسه رسیدگی دعوت می نماید. طرفین میتوانند وکیل قانونی خود را برای حضور، ادای توضیح و تعقیب شکایت یا اختلاف معرفی نمایند. دستگاههای دولتی نیز میتوانند نماینده حقوقی خود را به همین منظور معرفی کنند.
ماده 12 - با وجود احراز اطلاع از وقت حضور در جلسه رسیدگی، عدم حضور طرفین دعوی یا اختلاف، وکیل قانونی آنان یا نماینده قضایی معرفی شده، مانع رسیدگی، اظهار نظر، اتخاذ تصمیم و صدور رای نیست. چنانچه هر یک از طرفین یا نماینده قانونی یا قائم مقام آنان در جلسه حضور نیابند، هیات میتواند دعوت را تکرار نماید و در صورت عدم حضور طرفین دعوی یا اختلاف، رسیدگی را ادامه دهد.
ماده 13 - هیات در صورت لزوم میتواند نسبت به انجام تحقیقات محلی، علمی، فنی، مالی، بررسی محل، ترجمه اسناد و اوراق، کارشناسی یا دریافت اطلاعات از مطلعین و نظایر این اقدام نماید.
ماده 14 (اصلاحی 1401/10/18)- هیات موظف است ظرف چهار ماه از تاریخ ارجاع اختلاف به داوری، به موضوع رسیدگی و رای خود را صادر کند. این مدت، حداکثر برای دوبار دیگر و با ذکر دلیل قابل تمدید است.
ماده 15 - خلاصه مذاکرات جلسات، قرار ها، دستور ها، نظرات و تصمیمات هیات در صورت جلسات درج و به امضا اعضا میرسد.
ماده 16- در مقدمه رای داوری خلاصه موضوع، ادعاها، مدافعات، دلایل هریک از طرفین و رسیدگی های انجام شده، درج میشود. رای داوری به طرفین ابلاغ و یک نسخه از آن جهت اطلاع برای رئیس هیات ارسال میگردد.
ماده 17 - آراء هیات باید مستدل و مستند به قوانین موجد حق و اصول علمی و حقوقی باشد.
ماده 18- چنانچه طرفین اختیار مصالحه و سازش را به هیات کنند، هیات میتواند رای خود را بر مبنای مصالحه صادر کند. چنانچه طرفین راساً در حدود قوانین، در موضوع مطروحه سازش کنند مراتب را به هیات اعلام می نمایند. در این صورت رای هیات بر مبنای مصالحه انجام شده صادر خواهد شد مشروط بر اینکه مخالف قوانین موجد حق نباشد.
فصل چهارم - ابلاغ و اجرای رای:
ماده 19 - ابلاغ دعوت نامه ها، نظرات، تصمیمات و آراء هیات از طریق پست سفارشی یا ترتیب دیگری که مقتضی باشد و ایجاد قطع به وقوع ابلاغ نماید، توسط دبیرخانه هیات صورت میگیرد.
ماده 20 - آراء هیات پس از ده روز از تاریخ ابلاغ به طرفین، قطعی و لازم الاجرا است.
ماده 21 - پس از ابلاغ رای و قطعیت آن در صورتی که محکوم علیه در مقام اجرای رای بر نیاید، ذی نفع طبق مقررات باب داوری قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، میتواند از دادگستری تقاضای اجرای رای نماید.
ماده 22 - در صورت خودداری هر یک از کارکنان دستگاه های دولتی از اجرای آراء هیئت، رئیس هیات موضوع را به وزیر یا بالاترین مقام دستگاه متبوع وی اعلام می نماید. مستنکف طبق مقررات انضباطی تعقیب و مجازات خواهد شد.
فصل پنجم - اعتراض به رای:
ماده 23 - رای هیات ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ و پس از انقضاء مدت یاد شده فقط در صورت وجود عذر موجه برای تاخیر، در حدود مقررات ماده (23) تنفیذی قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران قابل اعتراض است.
تبصره - جهات عذر موجه، موارد یاد شده در زیر ماده (306) قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی میباشد.
ماده 24 - اعتراض نسبت به رای هیات به طور کتبی به دفاتر شعب خاصی که توسط رئیس قوه قضاییه تعیین خواهد شد، تقدیم میشود. این شعب خارج از نوبت به اعتراض رسیدگی و رای مقتضی صادر می نمایند. رای صادره قطعی و لازم الاجرا است.
محمود احمدی نژاد - رئیس جمهور