هیات وزیران در جلسه مورخ 27/ 11/ 1381 بنا به پیشنهاد شماره 2882/ 810 مورخ 1380/4/18 وزارت امور خارجه، به استناد ماده (183) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1379- آییننامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1- وزارت امور خارجه موظف است نسبت به تهیه و تنظیم راهکارهای اجرایی براساس روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران در مورد کشورهای مختلف، اقدام نموده و هر سال آن را به تمام دستگاههای اجرایی که به نحوی در خارج از کشور فعالیت دارند و یا فعالیت و اقدامات آنان در روابط خارجی اثر گذار است و نمایندگیهای وزارت امور خارجه در خارج از کشور ابلاغ نماید.
نمایندگی وزارت امور خارجه موظف به ابلاغ این راهکارها به نمایندگی دستگاههای مستقر در محل ماموریت میباشد.
دستگاههای اجرایی ذی ربط و نمایندگان آنان درخارج از کشور در روابط خود با کشورهای خارجی ملزم به اجرای راهکارهای ابلاغی موصوف میباشند.
ماده 2- روسای نمایندگیهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور مجری و هماهنگ کننده سیاست خارجی کشور بوده و بر کلیه روابط خارجی نمایندگیهای وزارتخانه ها، سازمانها و نهادهای جمهوری اسلامی ایران، اعم از کشوری و لشگری و دفاتر شرکتهایی که به نوعی وابسته به دولت هستند در مواردی که فعالیت و اقدامات آنان بر روابط خارجی اثر گذار است در چهارچوب سیاستهای جمهوری اسلامی ایران در محل ماموریت خود که در این آییننامه «سایر نمایندگیها» نامیده میشود، نظارت دارند.
تبصره - منظور از نمایندگیهای سیاسی، سفارتخانه ها و دفاتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور میباشد، و رئیس نمایندگی سیاسی، اعم از سفیر، کاردار و یا هر فرد دیگری است که مسئولیت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران را بر عهده دارد.
ماده 3- وزارت امور خارجه در جهت یکسان سازی روشهای اجرایی و هماهنگی لازم، دستورالعملهای مورد نیاز را در رابطه با نحوه انجام ماموریتها و مسافرتها در داخل کشور متوقف فیه و یا خارج از آن کشور، ملاقات با مقامات و شخصیت های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و نحوه فعالیتهای فرهنگی، نقل و انتقال و انتخاب محل دفاتر نمایندگیها، استفاده از پرچم و علایم رسمی جمهوری اسلامی ایران، پلاک سیاسی و استفاده از خدمات اشخاص حقیقی و حقوقی، دعوت از مقامات و شخصیت های خارجی جهت مسافرت به ایران و بالعکس، شرکت در مراسم استقبال و بدرقه و سایر تشریفات سیاسی، اقامه دعوی نزد محاکم کشور متوقف فیه و دفاع و پاسخگویی به دعاوی مطروحه، نحوه استفاده از عناوین معرفی شده برای افراد در خارج از کشور، انجام مراسلات از طریق پست سیاسی نمایندگی و نحوه استفاده از دستگاه رمز در موارد لزوم، نحوه نگهداری اسناد طبقه بندی شده، نحوه واریز وجوه اعتباری حساب بانکی، حداکثر ظرف سه ماه پس از تصویب آییننامه تهیه و به دستگاههای ذی ربط، جهت اجرا ابلاغ نماید.
تبصره - هیاتها و مامورین ثابت اعزامی از سایر دستگاهها موظفند به محض ورود به محل ماموریت ضمن اعلام ورود هماهنگی لازم به منظور اجرای دقیق شرح وظایف محول شده با رئیس نمایندگی به عمل آورند.
ماده 4- به منظور ایجاد وحدت رویه در زمینه سیستم تطبیق پرداخت فوق العاده خارج از کشور به کارکنان دولت، وزارت امور خارجه موظف است دستور العملهای لازم را با همکاری دستگاه ذی ربط و هماهنگی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به دستگاههای اجرایی ذی ربط ابلاغ نماید.
تبصره - انتصاب روسا و نحوه اعزام مامورین ثابت و تعداد کارکنان سایر دستگاهها در خارج از کشور بنا به پیشنهاد دستگاه ذی ربط و با هماهنگی و موافقت وزارت امور خارجه خواهد بود.
ماده 5- نمایندگان سایر دستگاهها در خارج از کشور، با توجه به سیاستهای اجرایی اعلام شده از سوی وزارت امور خارجه، برنامه های سالانه خود در هرکشور را تهیه و تا آخر شهریور ماه هر سال به رئیس نمایندگی در کشور متوقف فیه اعلام خواهند نمود.
تبصره 1- برنامه های سالانه هر یک از نمایندگیها باید در چهارچوب وظایف قانونی دستگاه ذی ربط بوده و با وظایف قانونی سایر دستگاهها تداخل نداشته باشد.
تبصره 2 - رئیس ماموریت در صورت عدم تطبیق برنامه ارایه شده با سیاستهای مصوب، نظرات خود را کتباً به نماینده دستگاه ذی ربط اعلام می نماید، موارد احتمالی اختلاف ابتدا طی جلسه مشترکی در محل نمایندگی با حضور نماینده دستگاه مربوط جهت حل و فصل مسایل مطرح میشود در غیر این صورت موضوع جهت اخذ تصمیم نهایی به مرکز ارسال و دستگاه ذی ربط و وزارت امورخارجه حداکثر ظرف یکماه نسبت به آن نظر خود را اعلام خواهند نمود.
تبصره 3- هر گونه تغییر در برنامه مصوب سالانه بر حسب ضرورت با توافق طرفین امکانپذیر خواهد بود.
ماده 6- مسوولین سایر نمایندگیها نسخه ای از گزارش مکتوب مذاکرات خود با مقامات و شخصیت های کشور محل ماموریت را در اختیار رئیس نمایندگی خواهند گذاشت.
ماده 7- روسای سایر نمایندگیها مکلفند در جلساتی که به منظور توجیه در مورد مسایل سیاسی و نیز هماهنگی موضوع این آییننامه زیر نظر رئیس ماموریت در محل نمایندگی تشکیل میگردد شرکت نمایند.
ماده 8 - رئیس نمایندگی در هر کشور مکلف است ضمن حمایت سیاسی از مامورین سایر دستگاهها بر حسن اجرای برنامه های مصوب سالانه سایر دستگاهها نظارت مستمر داشته باشد و در صورت مشاهده مغایرت عملکرد با برنامه مصوب و عدم حل و فصل آن در محل، موضوع را جهت پیگیری و اصلاح به وزارت امور خارجه و دستگاه اجرایی ذی ربط گزارش نماید. همچنین رئیس نمایندگی هر شش ماه یکبار، گزارش عملکرد کامل و تحلیلی فعالیتهای انجام شده در خارج از کشور را تهیه و به وزارت امور خارجه و سایر دستگاههای اجرایی ذی ربط ارسال می نماید.
ماده 9(اصلاحی 1382/05/08)- چنانچه رئیس ماموریت، حضور رئیس یا چند نفر از کارمندان یکی از نمایندگیها را در حوزه ماموریت با توجه به نوع ماموریت به دلیل فعالیتهای مغایر با عرف محل و شئونات دیپلماتیک و سایر قوانین و مقررات کشور متوقف فیه به مصلحت نداند، میتواند با ذکر دلایل، احضار وی را پیشنهاد نماید. وزارت امور خارجه پیشنهاد مزبور را با دلایل ارایه شده جهت اطلاع و تصمیم مقتضی به دستگاه ذی ربط اعلام مینماید دستگاه مربوط از تاریخ ابلاغ پیشنهاد حداکثر به مدت 45 روز در رابطه با موضوع تعیین تکلیف خواهد نمود.
ماده 10- در صورت عدم حصول توافق در خصوص اجرای مفاد این آییننامه بین رئیس ماموریت و رئیس سایر نمایندگیها، نظر رئیس ماموریت ملاک عمل خواهد بود و هر گونه مغایرت و اختلاف نظر بین وزارت امور خارجه و دستگاه ذی ربط در مرکز مورد بررسی قرار خواهد گرفت و با توافق طرفین، اختلاف مزبور رفع خواهد شد. وزارت امور خارجه به منظور ایجاد وحدت رویه در موارد مشابه دستورات لازم را به نمایندگیهای خود صادر خواهد نمود. در صورت عدم حصول توافق بین وزارت امور خارجه و سایر دستگاههای اجرایی در ارتباط با مقررات این آییننامه، موضوع مورد اختلاف در کمیسیون 3 نفره ای مرکب از معاون حقوقی و امور مجلس رئیس جمهور، وزیر امور خارجه و رئیس دستگاه اجرایی ذی ربط مورد بررسی و حل و فصل قرار خواهد گرفت.
ماده 11 - وزارت اطلاعات از اجرای مفاد این آییننامه مستثنا است.
محمدرضا عارف - معاون اول رئیس جمهور