هیات وزیران در جلسه مورخ 52/04/30[1352] بنا به پیشنهاد شماره 421 د تا /3664 مورخ 52/04/03[1352] سازمان برنامه و بودجه و به استناد ماده 23 قانون برنامه و بودجه آییننامه استانداردهای اجرایی طرحهای عمرانی را به شرح پیوست تصویب نمودند.
وزیر مشاور و معاون اجرایی نخست وزیر - هادی هدایتی
فصل اول - تعاریف و منظور
ماده 1- معیارها و استانداردها و همچنین اصول کلی و شرایط عمومی قراردادهای مربوط به طرحهای عمرانی موضوع ماده 23 قانون برنامه و بودجه کشور از نظر سهولت مراجعه به طور خلاصه و بدون آنکه محدودیتی ایجاد نماید استانداردهای اجرایی طرحهای عمرانی نامیده میشود.
ماده 2- اصطلاحات دیگری که در این آییننامه به کار رفته طبق تعاریف مندرج در قانون برنامه و بودجه میباشد.
ماده 3- منظور از تعیین استانداردهای اجرایی طرحهای عمرانی ایجاد یک نظام فنی واجرایی برای این طرحها است به نحوی که هدفهای زیر تامین گردد:
الف - بالا بردن کیفیت اجرایی طرحها
ب - دقیقتر و گویاتر نمودن اسنادو مدارک و مشخصات و نقشههای اجرایی
پ - کاهش هزینههای اجرایی
ت - جلوگیری از صرف هزینههای زائد
ث - استفاده بهتر و موثرتر از نیروی انسانی موجود.
ج - سریعتر کردن گردش انجام مطالعات و تهیه نقشهها و مشخصات
چ - احتراز از تهیه مکرر نقشهها و مشخصات و جزئیاتی که ممکن است به صورت تیپ قابل تهیه باشد.
ح - یکنواخت نمودن رویههای اجرایی
خ - فراهم نمودن زمینه و شرایط لازم برای تولید انبوه (Mass Praduction) ملزومات ومصالح و اجزاء ساختمانی مورد نیاز طرحها.
فصل دوم - نحوه تهیه استانداردهای اجرایی طرحهای عمومی
ماده 4- سازمان موظف است در تهیه استانداردهای اجرایی طرحهای عمرانی به نحوی عمل نماید که از مجموع مفاد قوانین و آییننامهها و همچنین دستورالعملهائی که طبق این آییننامه تهیه و ابلاغ میشود مجموعههائی در جهت نظام فنی واجرایی تدوین گردد به طوریکه این مجموعهها به تدریج به صورت زبان مشترک فنی واجرایی بین دستگاههای اجرایی و موسسات مشاور و پیمانکاران و سازندگان و سایر عوامل اجرایی در آید.
ماده 5 - سازمان به پیشنهاد دستگاههای اجرایی و یا به تشخیص خود و بنا برضرورت و با توجه به اولویتها مواردی را که باید درباره آنها معیار، استاندارد، نقشه تیپ، ضوابط فنی، دستورالعمل فنی و یا اصول کلی و شرایط عمومی قرارداد و یا هر اقدامی راکه برای تحقق هدفهای مشروح در ماده 3 لازم باشد تعیین خواهد نمود.
ماده 6 - پس از تعیین مورد واعلام آن به دستگاههای مربوط سازمان ترتیب لازم برای تهیه پیش نویس آن مورد را با استفاده از کارشناسان خود و یا کارشناسان دستگاههای اجرایی مربوط و یا موسسات بخش خصوصی خواهد داد.
سازمان هر پیش نویس را که بدین طریق تهیه شده پس از اخذ نظر از دستگاههای ذیربط و در صورت لزوم از موسسات و دستگاهها و یا کارشناسان صاحب نظر، در کمیتههای کارشناسی خاص که بدین منظور از کارشناسان خبره تشکیل میدهد مطرح و پس از کسب نظر اصلاحی کمیته کارشناسی متن نهایی راآماده و با توجه به مواد 7و8 این آییننامه دستورالعمل لازم را تهیه نموده و پس از تائید رئیس سازمان به دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاورو پیمانکاران و موسسات ذیربط ابلاغ خواهد نمود.
فصل سوم - انواع دستورالعمل ونحوه ابلاغ
ماده 7- دستورالعملهای موضوع این آییننامه به سه گروه به شرح زیر تقسیم میشود:
بند 1- گروه اول دستورالعملهائی که رعایت کامل مفاد آن از طرف دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاور و پیمانکاران و عوامل دیگر ضروری است (نظیر فرم ضمانت نامهها، فرم پیمانها، استانداردهای فنی، تجزیه واحد بها و غیره)
بند 2- گروه دوم دستورالعملهائی که به طور کلی وبرای موارد عادی تهیه میگردد و بر حسب مورد دستگاههای اجرایی و مهندسان مشاور و پیمانکاران و عوامل دیگر میتوانند به تشخیص خود مفاد دستورالعمل و یا ضوابط و معیارهای آن را با توجه به کار مورد نظر و در حدود قابل قبولی که در دستورالعمل تعیین شده تغییر داده وآن را با شرایط خاص کار مورد نظر تطبیق دهند (نظیر حق الزحمه مهندسان مشاور و شرایط عمومی پیمان و مشخصات عمومی و غیره)
بند 3 - گروه سوم دستورالعملهایی است که به عنوان راهنمائی و ارشاد دستگاههای اجرایی و موسسات مشاور و پیمانکاران و سایر عوامل تهیه میشود ورعایت مفاد آن در صورتی که دستگاههای اجرایی و موسسات مشاور روشهای بهتری داشته باشند اجباری نیست.
ماده 8- سازمان موظف است گروه هر دستورالعمل را به طور مشخص در متن آن قید نموده و به علاوه در مورد دستورالعملهای گروه 1وگروه 2 تاریخی که از آن تاریخ لازم است به مورد اجرا گذاشته شود تعیین نماید. مدت زمان بین تاریخ صدور این دستورالعملها و تاریخی که به مورد اجرا گذاشته میشود نباید از 3 ماه کمتر باشد.
در صورتی که یک دستورالعمل ناقص و یا جایگزین تمام و یا قسمتی از دستورالعملهای قبلی باشد لازم است مراتب را صراحتاً و با ذکر مشخصات دستورالعملهای قبلی در متن دستورالعمل قید گردد.
ماده 9- سازمان موظف است دستورالعملهای تهیه شده را به کلیه وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی مستقل و برحسب مورد به انجمنها و سندیکاهای مشاوران و پیمانکاران ابلاغ نماید. دستگاههای مزبور موظفند بنوبه خود این دستورالعملها را به دستگاههای تابعه خود ابلاغ نمایند. از نظر سهولت امر واحتراز از دوباره کاری، وزارتخانه و دستگاههای اجرایی میتوانند صورت دستگاههای تابعه و نام مسئول و نشانی آنها را به سازمان ارائه دهند تا سازمان مستقیماً دستورالعملهای مربوط را به آنها ابلاغ نماید سازمان کلیه دستورالعملها را از طریق پست سفارشی ارسال خواهدنمود و قبض رسید پست به منزله رسید رسمی ابلاغ به دستگاه گیرنده تلقی خواهد گردید. موسسات غیردولتی آموزشی و علمی و تحقیقاتی که مایل باشند این دستورالعملها برای آنها ارسال شود نیز میتوانند به ترتیب فوق نام و مشخصات و نشانی موسسه را به سازمان اعلام نمایند.
فصل چهارم - نحوه تصحیح دستورالعملها
ماده 10- در صورتی که دستگاههای اجرایی در رعایت دستورالعملهای موضوع این آییننامه مواجه با مسائل و یا ابهاماتی گردند که به تشخیص آنها در پیشبرد طرح مورد عمل اشکالاتی پدید میآورد و مراتب را کتباً به سازمان اعلام دارند، سازمان موظف است سریعاً موضوع را با همکاری دستگاه مربوط رسیدگی و ابهام رامرتفع و یا در صورت لزوم در مفاد دستورالعمل تجدید نظر نموده ودستورالعمل جدیدی به جایگزینی دستورالعمل قبلی تهیه و ابلاغ نماید.
ماده 11- درصورتی که دستگاههای اجرایی و یا موسسات و کارشناسان ذیربط و یا افراد ذیعلاقه و صاحب نظر نظرات اصلاحی در مورد چنین دستورالعملهائی داشته باشند سازمان موظف است با توجه به اهمیت نظرات اظهار شده و برحسب مورد مراتب را از طریق نشریه موضوع ماده 13 به اطلاع سایر صاحب نظران برساند و با توجه به مجموع نظرات موضوع را با کمک و همکاری دستگاههای ذیربط رسیدگی نموده ودر صورت لزوم در مفاد دستورالعمل تجدید نظر و دستورالعمل جدید تهیه و ابلاغ کند.
فصل پنجم - نشریات
ماده 12- سازمان موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که مجموعه دستورالعملهای موضوع این آییننامه همراه با قوانین و آییننامههای مربوط به طور ادواری چاپ و در اختیار کلیه متقاضیان گذاشته شود. در اجرای این وظیفه سازمان میتواند چاپ و انتشار این مجموعهها را به موسسات بخش عمومی و یا خصوصی واگذار نموده و تمام و یا قسمتی ازهزینه چاپ و انتشار این مجموعه را راساً تقبل و بقیه هزینه را موسسه مذکور از طریق فروش مجموعه به علاقمندان با بهای عادله ای که از طرف سازمان تعیین میشود تامین نماید.
ماده 13- سازمان به منظور مطلع ساختن علاقمندان از مواردی که دستورالعملهای مربوط تهیه شده و یا تحت رسیدگی است وکسب نظرات اصلاحی آنها و همچنین جلب متفکران و صاحب نظران به همکاری در جهت تامین هدفهای مشروح در ماده 3 نشریه ای فنی منتشر خواهد نمود.
فصل ششم - مقررات متفرقه
ماده 14- در تهیه پیش نویش معیارها و استانداردها و مشخصات و جزئیات تیپ و سایر خدمات مورد نیاز تهیه دستورالعملها و همچنین شرکت در کمیتههای کارشناسی سازمان میتواند علاوه از کارشناسان خود از کارشناسان و متخصصین ذیصلاح بخش عمومی و بخش خصوصی و همچنین از موسسات بخش خصوصی استفاده نماید.
ماده 15- حق الزحمه کارشناسان و متخصصین بخش خصوصی ایرانی یا خارجی که طبق ماده 14 در انجام خدمات به سازمان کمک میکنند بهمیزانی که از طرف وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه تعیین میشود از محل اعتبارات خرید خدمات قابل پرداخت است.
حقالزحمه موسسات بخش خصوصی تاحد پانصد هزار ریال بدون نیاز به انجام مناقصه و یا استعلام بها ودر مقابل تائید انجام خدمت طبق قرارداد قابل پرداخت میباشد درصورتی که مبلغ حق الزحمه بیش از پانصد هزارریال باشد استفاده از خدمات این موسسات تابع آییننامه ارجاع کار بهمهندسان مشاور در مورد طرحهای عمرانی خواهد بود.
ماده 16- حقالزحمه کارشناسان و متخصصین بخش عمومی که طبق ماده 14 در انجام خدمات به سازمان کمک میکنند بر مبنای تصویبنامه مورخ 1350/09/13 هیات وزیران قابل پرداخت است.