مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص طرح ویژه مربوط به شرح خدمات تهیه طرح امکان سنجی، مکانیابی و احداث باغستانهای کشور

به استناد بند الف مصوبه مورخ 1388/12/17 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران شرح خدمات تهیه طرح امکان سنجی، مکانیابی و احداث باغستانهای کشور، که در سلسله مراتب طرح های توسعه و عمران کشور موضوع آیین‌نامه نحوه بررسی و تصویب طرح های توسعه و عمران و. .. (مصوب 1378)، طرح ویژه محسوب گردیده، به شرح ذیل در جلسه مورخ 1389/5/4 به تصویب شورای عالی رسید:

الف - اهداف طرح:
- پاسخ به نیازهای فراغتی مردم و بهره مندی از مزایا و مواهب جذاب طبیعی.
- استفاده از مناطق ییلاقی و ارزشمند پیرامون شهرها و روستاها و جلوگیری از مداخله ناسازگار و بهم خوردن تعادل زیست محیطی در مناطق مذکور.
- بهره برداری بهینه از عرصه های مستعد ملی، دولتی و غیردولتی و حفاظت از این عرصه ها.
- جلوگیری از دست اندازی به اراضی دولتی و ساخت و سازهای بی رویه و ممانعت از تخریب اراضی پیرامون شهرها و روستاها.
- جهت دهی به گرایشات موجود در زمینه اقامت در مناطق خوش آب و هوای پیرامون شهرها.
- برنامه ریزی در جهت احداث پارکهای اضطراری برای اسکان جمعیت در زمان وقوع حوادث غیرمترقبه.
- ایجاد منابع درآمدی در اجرای قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن.

ب - مراحل تهیه طرح

مرحله اول: مکانیابی و امکان سنجی

1) مطالعات پایه
1 - 1 - مطالعه طرح های فرادست و توصیف و تبیین محدوده باغستان و موقعیت و جایگاه آن در طرح های فرادست.
1- 2 - سیر تحول کالبدی منطقه مورد مطالعه.
1 - 3 - بررسی روند تحولات اقتصادی، اجتماعی منطقه.
1-4- بررسی طرحهای بالادست.
1-5- جمع بندی.

2) مطالعات جغرافیایی و زیست محیطی
2 - 1 - موقعیت محدوده مورد مطالعه.
2 - 2 - جغرافیایی طبیعی محدوده مورد مطالعه.
2 -3 - مطالعات اقلیمی محدوده.
2 -3 -1 - ریزش های جوی شامل: بارندگی (ماهیانه، فصلی و...) منشا بارش ها، برف، تگرگ و...
2 -3 - 2 - دمای هوا شامل: میانگین حداقل / حداکثر / ماهیانه، حداقل مطلق، تغییرات فصلی، رطوبت نسبی.
2 -3 - 3 - باد شامل: رژیم بادهای منطقه، رژیم بادهای محلی، تحلیل پهنه های اقلیمی.
2 -3 -4- پوشش ابری و ساعات آفتابی.
2 -3 -5- وضعیت یخبندان.

3) مطالعات توپوگرافی و فیزیوگرافی محدوده
3 -1 - توپوگرافی شامل: طبقات ارتفاعی (خطوط تراز)، کوهستان، کوهپایه و دامنه.
3 -2 - فیزیوگرافی شامل: بررسی وضعیت شیب، بررسی پستی و بلندی، واحدهای شکل زمین، حوزه های آبخیز و مسیل ها.

4) مطالعات هیدرولوژی و منابع آب
4 -1 - بررسی وضعیت منابع آب اعم از سطحی و زیرزمینی.
4 -2 - بررسی وضعیت بهره برداری از منابع آب اعم از سطحی و زیرزمینی.
4 -3 - بررسی میزان کمبود یا مازاد منابع آب در افق طرح.
4 -4 - بررسی وضعیت رودخانه و مسیل.
4 -5 - تعیین روش های آبیاری (بخصوص استفاده از روش های نوین آبیاری).

5) مطالعات زمین شناسی و ژئومورفولوژی محدوده
5 -1 - زمین شناسی
5-2- گسل های موجود
5-3- زمین لغزش و لرزه خیزی
5-4- رانش زمین

6) مطالعات پوشش گیاهی
6 -1 - پوشش گیاهی طبیعی
6 -2 - پوشش گیاهی مصنوع (فضای سبز)
6 -3 - جنگل کاری (دست کاشت)

7) مطالعات خاک شناسی محدوده

8) بررسی نواحی با ارزش و یا حفاظت شده زیست محیطی و مناظر طبیعی

9) آلاینده ها و منابع تهدید کننده زیست محیطی
9-1- آلودگی هوا
9-2- آلودگی صوتی
9-3- آلودگی بصری (منظر)
9-4- وضعیت فاضلابهای خانگی و صنعتی (در صورت وجود سکونتگاه و یا صنایع در همجواری باغستان)
9-5- وضعیت فاضلابهای خانگی و صنعتی (در صورت وجود سکونتگاه و یا صنایع در همجواری باغستان)
9-6- وضعیت گورستان (درصورت وجود در همجواری باغستان)

10) مطالعات اجتماعی و فرهنگی
10-1- مطالعات جمعیتی
10-1-1- بررسی جمعیت، تراکم جمعیتی و تشخیص نحوه توزیع آن در مراکز جمعیتی منطقه.
(شهری و روستایی) در طول دوره های آماری.
10-1-2- بررسی جمعیت، تراکم جمعیتی، تشخیص نحوه توزیع آن در منطقه
10 -1 -3 - مطالعات شاخص های جمعیتی.
10 -1 -4 - پیش بینی تحولات جمعیتی در منطقه مورد مطالعه در 5 و 10 سال آینده.
10 -1 -5- جمع بندی
10-2) مطالعات فرهنگی
10-2-1- بررسی شرایط اجتماعی منطقه و سنجش تعاملات اجتماعی به ویژه با مراکز زیستی پیرامون (با تاکید بر میزان تناسب آن با ایجاد باغستان، امنیت اجتماعی، تفاوتها و تباینات قومی و فرهنگی)
10- 2 - 2- بررسی سیاست های موجود در زمینه امور فرهنگی در راستای گذران اوقات فراغت.
10 -2 -3 - تحلیل گروه های اجتماعی (برحسب سن، جنس، وضعیت تحصیلی و برحسب روابط اجتماعی خانواده) در منطقه مورد مطالعه.
10 -2 -4 - جمع بندی.

11) مطالعات اقتصادی
11 -1 - بررسی وضعیت مالکیت اراضی در محدوده مورد مطالعه.
11 -2 - بررسی توجیه اقتصادی ایجاد باغستان (با تاکید بر سرمایه گذاری، با بررسی مواردی نظیر قیمت و ارزش زمین و گرایش سرمایه گذاران، هزینه و فایده طرح).
11 -3 - بررسی و تحلیل گزینه های فنی انتخاب مکان باغستان.
11 -4 - بررسی و تحلیل اولویت بندی گزینه های انتخابی و روش های مربوطه.
11 -5 - تحلیل مالی و اقتصادی گزینه های مختلف در زمینه مکان های انتخابی، برنامه زمانی اجراء منابع مالی، هزینه ها و درآمدها، میزان جذب سرمایه.
11 -6 - تحلیل حساسیت هر یک از امکان سنجی ها و مکانیابی ها نسبت به تغییرات قیمتها، مسافت از محدوده های سکونتی، طولانی شدن دوره اجراء، تغییرات قابلیت دسترسی.
11 - 7- تحلیل و ارزیابی آثار و پیامدهای اجتماعی ناشی از اجرای طرح.
11 -8 - تهیه گزارش اولویت بندی امکان سنجی و مکانیابی.
11 -9 - تعیین گزینه های مطلوب با توجه به جمیع شاخص های اجتماعی - اقتصادی و ارزیابی های انجام شده.
11 - 10 - تعیین خط مشی های اجرایی و مدیریتی و زمان بندی طرح در راستای رسیدن به اهداف اصلی طرح.

12) مطالعات کالبدی
12 - 1 - بررسی ویژگی های مکانی (وسعت و یکپارچگی، چشم انداز طبیعی اراضی باغستان و...)
12 -2 - بررسی وضعیت اراضی مناطق و حرایم مشمول مکانیابی در ارتباط با محدوده مورد مطالعه.
12 -3 - بررسی کانونهای جمعیتی و سایر عناصر کالبدی مستحدثات مهم پیرامونی (با تاکید بر فاصله، و اثرات و عدم قرارگیری در توسعه راههای آتی آنها).
12 -4 - بررسی شبکه های راههای مواصلاتی و دسترسی در محدوده و منطقه پیرامونی.
12 - 5- بررسی وضعیت تاسیسات و تجهیزات زیربنایی در محدوده و منطقه پیرامونی و امکان بهره مندی از آنها در باغستان (آب و گاز، تلفن و...).
12 -6 - بررسی وضع موجود کاربری اراضی محدوده مورد مطالعه.
12 - 7- جمعبندی نقاط قوت و ضعف فرصتها و تحدیدهای ابعاد کالبدی گزینه های موردنظر.

13) نتایج امکان سنجی و مکانیابی
13 - 1 - تشریح و ارزیابی روشهای برنامه ریزی مدلهای مکانیابی و انتخاب مدل مناسب در زمینه امکان سنجی استقرار و مکانیابی باغستان و تدقیق معیارها و شاخص های مکانیابی (براساس مطالعات انجام شده).
13 -2 - انتخاب و تدقیق موقعیت مکان مناسب طراحی باغستان در محدوده مورد مطالعه.
13 -3 - جمع بندی نقاط قوت و ضعف، فرصتها و تهدیدهای محیط طبیعی، مولفه های اقتصادی و اجتماعی و ابعاد کالبدی مربوط به مکان منتخب.
14- 3 - تدوین اصول و ملاحظات کلی مورد استفاده در طراحی (متناظر با جمع بندی فوق).

مرحله دوم: طرح آماده سازی

14) ارزیابی و نیازسنجی طراحی باغستان
14 -1 - بررسی وضع موجود کاربری اراضی باغستان.
14- 2 - بررسی وضعیت مستحدثات و ساختمان های موجود در داخل و مجاورت اراضی باغستان (در صورت وجود).
14 -3 - بررسی وضع موجود شبکه معابر و دسترسی ها، سطح مفید، مقاطع عرضی جهت و درصد شیب، در داخل اراضی باغستان و حجم عبور و مرور در معابر اصلی محدوده مورد مطالعه و مناطق اطراف آن.
14 -4 - بررسی حریم ها و ضوابط مربوطه اعم از راهها، عوارض طبیعی (نظیر رودخانه و مسیل) شبکه های زیربنایی، بناها و محوطه های تاریخی و فعالیت های نظامی، انتظامی و... واقع در داخل و مجاورت اراضی باغستان.
14 -5 - بررسی وضعیت گسل های احتمالی موجود و پیشنهاد لازم در جهت کاهش مخاطرات آن.
14-6- بررسی حریم مناطق حفاظت شده طبیعی (در صورت وجود).
14 - 7- بررسی و تعیین محدوده های در معرض سوانح طبیعی در محدوده طراحی.
14 -8- بررسی و تحلیل ویژگی های توپوگرافی و عوارض ارتفاعی موجود در زمین در جهت اصلاح و استفاده بهینه از آنها در جانمایی هرچه بهتر باغستان.
14 -9 - بررسی زاویه تابش خورشید، سایه و بادهای مناسب و سایر عوامل اقلیمی موثر در طراحی باغستان.
14- 10 - بررسی و تعیین باغستان (براساس بند «د» ضوابط کلی مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران) و برآورد نیازهای باغستان به خدمات عمومی و تاسیسات زیربنایی.
14 -11 - تدوین اصول و مبانی طراحی محیط و بررسی تاثیرهای استقرار و جهت بهینه آن در رابطه با خصوصیات اقلیمی، چشم انداز و مزیت های طبیعی و فرهنگی در باغستان موردنظر.
14 -12 - بررسی ضوابط فضاهای باز، بسته و نیمه باز، نحوه ارتباط با گذر، فضاهای همسایگی و نفوذپذیر بافت.
14 -13 - بررسی و استخراج اطلاعات مربوط به امکان تامین آب، برق و فاضلاب باغستان.
14- 14 - شناسایی و معرفی مواهب طبیعی و چشم اندازهای باغستان.
14 - 15 - بررسی و شناخت مناسبترین مکان های امدادرسانی در مواقع عادی و اضطراری در زمان حوادث غیرمترقبه.
14 - 16 - بررسی و امکان سنجی انتقال جمعیت سایر مناطق به باغستان و یا مکانیابی مناطق اضطرار (پارکهای اضطراری) بسته زمان حوادث غیرمترقبه.
14 -17- تعیین سطح و سرانه کاربری های پیشنهادی.

15) ارائه طرح
15 -1- تدقیق اصول و ملاحظات طراحی کاربری ها و شبکه معابر و طرح تفکیک اراضی با توجه به اهداف ایجاد باغستان و شرایط و ویژگی های محلی و منطقه (با تاکید بر لزوم ایجاد جاذبه از طریق ویژگی ها و مطلوبیت های خاص نظیر بکارگیری اصول شهرسازی و معماری بومی و سنتی ایرانی و اسلامی).
15- 2 - ارائه گزینه های طرح کاربری ها، شبکه معابر، تفکیک اراضی و تعیین نقاط و فضاهای عمومی نیازمند طراحی ویژه و انتخاب گزینه برتر.
15 -3 - ارائه ضوابط و مقررات ساخت وساز و تفکیک اراضی، سیما و منظر و نمای ساختمان هاو...

16) سازمان اجرایی
16 - 1 - بررسی شیوه های مدیریت ساخت.
16 - 2- بررسی روشهای مناسب فنی و اقتصادی برای استفاده از انواع مصالح ساختمانی با توجه به شرایط اقلیمی و امکانات اقتصادی، فنی و سنتی با اولویت استفاده از مصالح بومی.
16 -3 - بررسی مدیریت های مختلف ساخت در منطقه اعم از انفرادی، شرکت های خصوصی و دولتی و تجزیه و تحلیل آن.
16 -4 - بررسی روشها و تکنیک های مرسوم ساخت در منطقه.
16 - 5 - بررسی روش های مختلف ساخت نقاط قوت و ضعف هر یک از روش ها و پیشنهاد روش انتخابی.
16 -6 - برآورد مصالح قابل تامین در منطقه و بررسی راهها و روشهای تهیه یا تامین کسری آنها.
16- 7 - بررسی پیشنهاد منابع اعتبار احداث باغستان.
16 -8 - ارائه مدیریت ساخت و مرحله بندی اجرای طرح همراه با پیش بینی زمان طراحی لازم برای اجرای مراحل مختلف باغستان.
16 -9 - تنظیم برنامه حفظ، نگهداری و بهسازی آتی باغستان.
16 - 10 - تعیین اولویتهای اجرایی.

17) طرح اجرایی عملیات آماده سازی
17-1- تهیه طرح آماده سازی در مقیاس 2000:1
17 -2 - تهیه نقشه تفکیک قطعات با مقیاس 500:1
17- 3- تعیین ابعاد قطعات تفکیک زمین با توجه به مطالعات و مصوبه شورای عالی.
17 - 4- طراحی هندسی پلان معابر، تقاطعها، نشانه ها و نقاط و فضاهای عمومی خاص با توجه به مبانی ترافیکی طرح در مقیاس 100:1
17- 5- تهیه پروفیلهای طولی، عرضی و طراحی خط پروژه معابر طرح.
17 -6 - طراحی ابنیه فنی لازم.
17 -7 - طراحی مقاطع عرضی معابر و تقاطع ها.
17- 8- طراحی سیستم شبکه هدایت و دفع آبهای سطحی با توجه به میزان بارش و شدت جریان روان آبها.
17 -9 - طراحی شبکه زیربنایی (آب، فاضلاب، برق، گاز و مخابرات).
17 - 10 - تهیه طرح فضاهای عمومی مانند میادین، خیابانها، فضای سبز مجاور معابر، پارکینگ ها و خط کشی معابر.
17 -11 - تهیه نقشه های مقدماتی مراکز عمومی نمونه که همزمان با عملیات آماده سازی اجرا خواهد شد.
17 -12 - تهیه الگوهای حجمی از الگوهای باغ مسکونی و سایر کاربریها.
17 -13 - برآورد احجام عملیات اجرایی و اعتبار موردنیاز و برنامه ریزی مالی اجرای طرح.
17-14- ارزیابی کلیه اعتبارات و هزینه های مورد نیاز طرح.
17 -15 - برآورد مقدماتی هزینه های اجرای طرح.
17 -16- برنامه ریزی مالی اجرای طرح.
17-17- تعیین و اولویت بندی پروژه ها.
17- 18 - ارائه برنامه زمان بندی اجرای پروژه ها و فهرست نیروی انسانی و ماشین آلات لازم.

معاون وزیر و دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران - میرمحمد غراوی

دریافت فایل پی‌دی‌اف