شروط تحقق بزه معاونت

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/08/26
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: بزه معاونت مستلزم وجود دو شرط وحدت قصد و تقدم یا اقتران زمانی بین رفتار مباشر و فعل معاون است.

آقایان 1 - م. ن.الف. متولد 1366 ، اهل و ساکن تهران، فاقد پیشینه کیفری به اتهام نگهداری 16/451 کیلوگرم شیشه و هروئین ( 1/351 کیلوگرم هروئین و 15/100 کیلوگرم شیشه) 2 - ف. ج. متولد 1368 ، اهل و ساکن تهران، فاقد پیشینه کیفری به اتهام معاونت در بزه فوق تحت تعقیب دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه... تهران قرار گرفته‌اند بدین شرح که حسب گزارش مامورین پلیس مبارزه با مواد مخدر ناجا در پی کسب خبر مبنی بر فعالیت شبکه بزرگ تهیه، تولید و توزیع مواد روانگردان به سرکردگی فردی به نام ق. م. و در اختیار قراردادن شیشه به یکی از اعضای باند به نام م. ن. نسبت به توزیع آن اقدام می‌نمایند با شناسائی متهم (م. ن.) وی را تحت نظارت گرفته و ملاحظه می‌نمایند در مورخ 1392/02/22 حدود ساعت 14/30 وی یک محموله شیشه را تحویل راننده خودرو پژو پارس سفید به شماره انتظامی معلوم داده و سپس با یک دستگاه خودروی عبوری از محل خارج شد و ساعتی بعد در حدود ساعت 15/30 مجددا یک محموله مواد روان‌گردان شیشه دیگر در خیابان شانزدهم آورده و زیر مقداری خاک پنهان نمود تا مشتری که از قبل هماهنگ شده آن را بردارد که در نهایت محل دپوی مواد مخدر شیشه به آدرس خیابان ش. - کوچه ج. مورد شناسائی قرار گرفت و متهمین را که با یک دستگاه موتورسیکلت عبور می‌نمودند دستگیر و با راهنمایی م. ن. به محل دپوی مواد مراجعه و با کلیدی که در اختیار متهم ردیف اول بود درب منزل باز و از منزل بازرسی شد که مقدار تقریبی 15/238 کیلوگرم شیشه با لفافه از داخل گاو صندوق داخل اتاق خواب و مقدار 1/996 کیلوگرم ماده پودری قهوه‌ای مشکوک به هروئین از داخل یک عدد مشمای مشکی رنگ زیر ضبط صوت داخل اتاق خواب و یک دستگاه ترازوی توزین و یک دستگاه تلفن همراه سونی به شماره سیم کارت... از ردیف اول و یک دستگاه تلفن همراه سامسونگ به سیم کارت... از ردیف دوم و مبلغ یازده میلیون و چهارصد و پنجاه هزار تومان وجه نقد کشف و صورت‌جلسه می‌گردد. (ص 6 و 7 ) متهم ردیف اول (آقای م. ن.الف.) در اظهارات مقدماتی نزد مامورین می‌گوید «مواد مخدر مکشوفه متعلق به شخصی به نام ق. م. می‌باشد که دیشب با یک دستگاه خودرو سفید رنگ سر کوچه داخل یک کارتن بود تحویل من داد و هروئین را سه روز پیش داخل خاکی بغل تالار... تحویل من داد، شیشه 22 کیلو و هروئین همان دو کیلو بود، متهم در ادامه اقرار به توزیع مواد مخدر حسب دستور ق. م. بین افرادی که وی امر نموده کرده است و اضافه کرده ف. ج. هیچ نقشی ندارد ولی هنگامی که می‌خواستم دوست دخترم را برسانم و همچنین یک کیلوگرم شیشه را با ماشین دوستم ف. ج. بردیم تحویل ا. م. دادیم و سپس دوست دخترم را به منزل رساندیم فقط این یکبار بود که (ف. ج.) همراه من آمد آن هم بخاطر جابجائی دوست دخترم » (ص 10 الی 12 ) متهم ردیف دوم (آقای ف. ج.) در این مرحله اظهار نموده « م. بچه محل ماست و از بچگی در کوچه ما بودند که با هم دوست شدیم من نمی‌دانستم که پلاستیکی که در دست م. می‌باشد حاوی شیشه می‌باشد من دویست هزار تومان قرض گرفته بودم از م. که او هم به من گفت اگر در اختیارم باشی و مرا هر جا خواستم ببری از دویست هزار تومان قرضت کم می‌کنم » (ص 9 ) مشارالیه در بازپرسی اظهار نموده « بنده در آژانس کار می‌کردم که م. زنگ زد به من و گفت پولی که می‌خواهیم به کس دیگر بدهم به تو می‌دهم و مرا جلو عابر بانک برسان می‌خواهم پول کارت به کارت کنم و من هم از کار م. هیچ خبری نداشتم که چکار (چه کار) می‌کند در ضمن یک کیلو مواد مخدر شیشه به اتفاق م. با خودرو پراید به فردی تحویل دادیم » (ص 20 ) متهم ردیف اول نزد بازپرس اظهار نموده « (مواد) از من کشف شده است و من مواد را از افرادی به نام ق. م.، ا. م. می‌گرفتم و نگهداری می‌کردم و به افرادی که خودشان معرفی می‌کردند مواد را تحویل می‌دادم و پول را تحویل می‌گرفتم و در مقابل فروش و نگهداری مواد به من پول می‌دادند و پول‌ها (مکشوفه) از فروش مواد بوده است.» (ص 22 ) صورت‌جلسه توزیع مواد مکشوفه و نتیجه توزین هروئین مکشوفه پس از خشکانیدن ضم پرونده گردیده است (صفحات 13 و 48 ) نتیجه آزمایش مواد حکایت از ماهیت متامفتامین (شیشه) و هروئین بودن آن‌ها دارد (صفحات 27 و 50 ) متهم ردیف اول در تحقیقات بعدی نزد مامورین نیز همان مطالب قبل را تکرار و اذعان به بی‌اطلاعی متهم ردیف دوم نموده است (صفحات 29 الی 31 ) و ردیف دوم نیز کماکان خود را بی‌اطلاع از موضوع دانسته و اظهار می‌دارد هیچ نقشی در موضوع نداشته است (صفحه 32 و 33 ) و در جلسه بعدی نزد بازپرس که در تاریخ 1393/02/29 تشکیل شده نامبردگان همان مطالب قبل را تکرار کرده‌اند (ص 37 الی 39 ) و در گزارشی که مرجع انتظامی در پی دستور تکمیلی بازپرس اعلام گردیده آمده است « برابر اقدامات فنی به دست آمده متهم ف. ج. در تولید یا توزیع شیشه کشف شده و فروخته شده نقشی نداشته و از وجود مواد در منزل متهم م. ن.الف. ی بی‌اطلاع بوده است که در زمان دستگیری م. به ایشان اعلام داشته وسیله ندارم بیا با موتور یک بسته امانت دارم ببریم تحویل کسی بدهم که ایشان را همراهی نموده است» (ص 47 ) دادسرا پس از اخذ آخرین دفاع از متهمین و صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست (ص 72 ) پرونده را به دادگاه ارسال که حسب‌الارجاع شعبه --- دادگاه انقلاب عهده‌دار رسیدگی پرونده شده است. آقای ا. غ. با تقدیم وکالتنامه و قرارداد وکالت اعلام قبول دفاع از متهمین نموده است (ص 81 ) دادگاه در تاریخ 1393/07/19 با حضور متهمین و وکیل مدافع آنان و نماینده دادستان تشکیل جلسه داده و به موضوع رسیدگی کرده که متهم ردیف اول ضمن اقرار همان اظهارات خود را تکرار کرده و ردیف دوم نیز ضمن انکار مطالب قبلی خود را بیان نموده و وکیل مدافع آن‌ها در راستای اظهاراتشان با تقدیم لایحه از آنان دفاع نموده به جهت فقد دلیل برای متهم ردیف دوم تقاضای برائت نموده است دادگاه پس از اخذ آخرین دفاع و اعلام ختم رسیدگی با توجه به گزارش مامورین پلیس مبارزه با مواد مخدر و صورت‌جلسه کشف و توزین مواد، نتیجه آزمایش، اقاریر و اعترافات متهمان در بازجوئی دادسرا و دادگاه (عضو ممیز - در حالی که متهم ردیف دوم در هیچ مرحله‌ای اقرار به ارتکاب بزه ننموده است) و دفاعیات بلاوجه متهم ردیف دوم و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده و ملاحظه کیفرخواست مجرمیت نامبردگان را محرز دانسته و با رعایت مواد 27 ، 126 ، 127 و 215 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392 ) و مستندا به بن 6 ماده 8 و (مواد) 28 و 32 از قانون اصلاحی قانون مبارزه با مواد مخدر با اصلاحات بعدی متهم ردیف اول را به اعدام و مصادره اموال ناشی از همان جرم و متهم ردیف دوم را به تحمل 25 سال حبس با احتساب ایام بازداشت قبلی محکوم نموده و تصریح کرده است مواد مخدر وجوه نقدی مکشوفه به نفع دولت ضبط گردد. این رای به محکوم‌علیهما ابلاغ شده که فی‌المجلس نسبت به آن اعتراض نموده‌اند پرونده در اجرای ماده 32 قانون اخیرالبیان به دبیرخانه دادستانی کل کشور ارسال شده و با لازم‌الاجراء درآمدن قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به دادگاه عودت و مجددا محکوم‌علیه ردیف دوم و وکیل محکوم‌علیه ردیف اول با تقدیم لوایح جداگانه تقاضای رسیدگی به اعتراض نموده‌اند و پرونده به دبیرخانه دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای علی علیا عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای فرشاد رحیمی دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض حکم صادره نسبت به محکوم‌علیه ردیف دوم و ارجاع به شعبه هم‌عرض جهت صدور حکم مجدد. در خصوص دادنامه شماره --- و 9309970263000328 تجدید نظرخواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد:

ضمن تلقی اعتراض آقای م.آ. به وکالت از سوی محکوم‌علیه آقای م. ن.الف. و اعتراض آقای ف. ج. نسبت به دادنامه‌های 9309970263000328 و 9 صادره از شعبه --- دادگاه انقلاب اسلامی تهران (صرف‌نظر از اینکه یک دادنامه با دو شماره درج گردیده است) به فرجام‌خواهی، نظر به اینکه از سوی وکیل محکوم‌علیه ردیف اول (آقای م. ن.الف.) ایراد و اشکال موثری که تاثیر در نقض دادنامه فرجام‌خواسته داشته باشد به عمل نیامده و رای دادگاه از حیث انطباق موضوع با قانون و رعایت اصول دادرسی و قواعد شکلی نیز عاری از منتصب در نقض می‌باشد بنا علیهذا ضمن رد فرجام‌خواهی مستندا به بند الف ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب چهارم اسفند ماه 1392 و اصلاحیه بعدی آن دادنامه فرجام‌خواسته را در خصوص نامبرده عینا تایید و ابرام می‌نماید لکن از آنجایی که تحقق بزه معاونت مستلزم وجود دو شرط وحدت قصد و تقدم یا افتران زمانی بین رفتار مباشر و فعل معاون بوده که در ما نحن فیه دلیلی بر احراز وحدت قصد بین محکوم‌علیه ردیف دوم (آقای ف. ج.) با ردیف اول (آقای م. ن.الف.) وجود ندارد و محکوم‌علیه ردیف دوم در کلیه مراحل تحقیق و رسیدگی منکر بزه انتسابی و علم و اطلاع از فعالیت ردیف اول گردیده و حتی م. ن.الف. نیز اذعان به بی‌اطلاعی مشارالیه نموده و مرجع انتظامی نیز این امر را تایید کرده است بناعلیهذا فرجام‌خواهی آقای ف. ج. را وارد دانسته و مستندا به بند 4 شق «ب» ماده مارالبیان ضمن نقض رای در خصوص نامبرده رسیدگی مجدد پرونده را به شعبه هم‌عرض دادگاه صادرکننده رای محول می‌نماید.

رئیس و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور

حسین علیخانی - علی علیا