هیات وزیران در جلسه 1401/7/17 به پیشنهاد شماره 200482 /01 /ص مورخ 1401/2/20 ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و به استناد تبصره (2) الحاقی ماده (47) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، موضوع ماده (31) قانون اصلاح قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز - مصوب 1400-، آییننامه اجرایی تبصره مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:
فصل اول - تعاریف و کلیات
ماده 1- در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1- قانون: قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز - مصوب 1392- با اصلاحات بعدی.
2- مرجع رسیدگی: حسب مورد دادسرا و دادگاه انقلاب یا سازمان تعزیرات حکومتی.
3- ستاد: ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع ماده (3) قانون.
4 - کالا یا محصول حوزه صنعت و معدن: کالا یا محصولی که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی و با هدف مصرف مستقیم یا استفاده در فرآیند تولید، خریداری و به سه گروه "مواد اولیه و قطعات"، "اقلام سرمایه ای" و "ملزومات مصرفی و خدمات" تقسیم میشوند.
5 - کالا یا محصول حوزه کشاورزی: کالا یا محصول زراعی، باغی، حیوانی، شیلاتی، مرتعی، جنگلی، گیاهان دارویی، دارو، واکسن، مواد زیستی (بیولوژی)، سموم و کودهای شیمیایی، نهاده های دامی و گیاهی و محصولات فرآوری شده و همچنین کالا و محصول محیط زیستی از قبیل جانوران وحشی ایرانی یا خارجی و اجزاء آنها نظیر پوست یا استخوان و محصولات جانبی مانند روغن و سم جانوران زهردار خشکی زی و آبزی.
6 - کالا یا محصول حوزه سلامت: دارو، مکمل ها، فرآورده های زیستی (بیولوژیک انسانی)، شیرخشک، ملزومات و تجهیزات پزشکی و قطعات آنها، مواد و فرآوردههای خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و یا مواد اولیه این اقلام.
7- فرآورده و مشتقات نفتی و محصول پتروشیمیایی: تمامی محصولات مذکور در دستور العمل اصلاح و بهبود (ساماندهی) فرآیندهای صادرات، واردات، عبور (ترانزیت) و معاوضه (سوآپ) نفت خام، میعانات گازی و فرآورده ها و مشتقات نفتی در امور گمرکی، موضوع ماده (45) آییننامه اجرایی مواد (5) و (6) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع تصویب نامه شماره 46443/ت51559ه- مورخ 1395/4/23 و اصلاحات بعدی آن.
8 - واحد شهرستانی: حسب مورد ادارات تابع وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در شهرستان های محل رسیدگی به پرونده های مربوط و همچنین اداره کل استاندارد استان مربوط که طبق این آییننامه تعیین شده اند.
9- واحد استانی: حسب مورد ادارات کل تابع وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی در استان های محل رسیدگی به پرونده های مربوط و همچنین کارگروه های مربوط که طبق این آییننامه تعیین شده اند.
10- واحد پایش: حسب مورد واحدهای مستقر در وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان ملی استاندارد ایران.
ماده 2- برای تشخیص ایرانی یا خارجی بودن کالای قاچاق مکشوفه، مطابق مقررات این آییننامه عمل میشود.
فصل دوم - ساختار و تشکیلات
ماده 3- واحد شهرستانی برای اظهار نظر در خصوص ایرانی یا خارجی بودن کالاها، حسب مورد به شرح زیر میباشد:
1- در مورد کالاهای حوزه صنعت و معدن و حوزه کشاورزی: به ترتیب اداره تابع وزارت صنعت، معدن و تجارت و اداره جهاد کشاورزی شهرستان های محل رسیدگی به پرونده های مربوط.
2- در مورد کالاهای حوزه سلامت به استثنای موارد در صلاحیت وزارتخانه های جهاد کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت: حسب مورد دانشگاه علوم پزشکی شهرستان محل رسیدگی به پرونده مربوط و یا شبکه بهداشت و درمان آن، به تشخیص رئیس سازمان غذا و دارو.
3- در مورد فلزات گرانبها از قبیل طلا و مصنوعات آن و گوهر سنگ ها: اداره کل استاندارد استان محل رسیدگی به پرونده مربوط.
تبصره 1- در صورتی که برای اظهار نظر در خصوص ایرانی یا خارجی بودن کالاهای زیست محیطی، نیاز به نظر محیط زیست باشد، واحد شهرستانی کالاهای حوزه کشاورزی، نظر مشورتی اداره تابع محیط زیست مربوط را اخذ می کند.
تبصره 2- در مورد منشاء تولید فلزات گرانبها و گوهر سنگها، اداره کل استاندارد استان مربوط موضوع را در کارگروه فنی متشکل از ادارات کل تابع وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت و میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بررسی و نظر مشورتی خود را به مرجع رسیدگی اعلام می کند.
ماده 4- واحد استانی برای اظهار نظر در خصوص ایرانی یا خارجی بودن کالاها که برای رسیدگی به اعتراض نسبت به نظر مشورتی پیش بینی شده اند، حسب مورد به شرح زیر میباشد:
1- در مورد کالاهای حوزه صنعت و معدن و حوزه کشاورزی: به ترتیب اداره کل صنعت، معدن و تجارت و سازمان جهاد کشاورزی استان محل رسیدگی به پرونده های مربوط.
2- در مورد کالاهای حوزه سلامت: کارگروه فنی کالای حوزه سلامت استان محل رسیدگی به پرونده های مربوط.
تبصره 1- ترکیب اعضای کارگروه فنی کالای حوزه سلامت که به ریاست معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی استان تشکیل میشود و نحوه برگزاری جلسات و اتخاذ تصمیم به موجب دستور العملی است که ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آییننامه از سوی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه و ابلاغ میگردد.
تبصره 2- در صورت بروز اختلاف در تشخیص ماهیت کالاهای حوزه سلامت مشابه در واحدهای شهرستانی یا استانی مربوط، مرجع رفع اختلاف سازمان غذا و دارو خواهد بود.
ماده 5 - برای بررسی اعتراض نسبت به نظریه اولیه در مورد فلزات گرانبها و گوهر سنگ ها، کارگروهی با حضور دستگاه های موضوع تبصره (2) ماده (3) این آییننامه و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملی استاندارد ایران تشکیل و مطابق ترتیبات مقرر در این آییننامه اقدام خواهد کرد.
ماده 6 - واحد اظهار نظر در خصوص ایرانی یا خارجی بودن فرآورده و مشتقات نفتی و محصول پتروشیمیایی، کارگروههای تعیین ماهیت و تجدید نظر موضوع دستور العمل اصلاح و بهبود (ساماندهی) فرآیندهای صادرات، واردات، عبور (ترانزیت) و معاوضه (سوآپ) نفت خام، میعانات گازی و فرآوردهها و مشتقات نفتی در امور گمرکی، موضوع ماده (45) آییننامه اجرایی مواد (5) و (6) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع تصویب نامه شماره 46443/ت51559ه- مورخ 1395/4/23 و اصلاحات بعدی آن میباشند که مطابق دستور العمل یاد شده و این آییننامه اقدام خواهند کرد.
فصل سوم - ترتیبات رسیدگی
ماده 7- مرجع رسیدگی به پرونده کالای قاچاق مکشوفه میتواند در صورت وجود دلایل قطعی از قبیل نشان (برند) کالا توام با اقرار متهم یا صاحب کالا دائر بر خارجی بودن کالا، نسبت به موضوع رسیدگی و رای مقتضی را صادر کند. در غیر این صورت، چنانچه متهم یا صاحب کالا ادعای تفاوت منشا کالای مکشوفه از حیث ایرانی یا خارجی بودن آن با اطلاعات مندرج در پرونده مربوط را نماید و شواهد، امارات و قرائن مختلف مانند مشخصات ظاهری، لفاف، بسته بندی، علایم تجاری و سایر اسناد ارایه شده مانند گواهی تولید و صورتحساب (فاکتور) معتبر خرید کالا از تولیدی داخلی دلالت بر صدق اظهارات وی داشته باشد، مرجع یاد شده موظف است حسب مورد با توجه به نوع و ماهیت کالا، ضمن ارسال مدارک و مستندات متهم یا صاحب کالا و همچنین مشخصات کالا و سایر اسناد و مدارک موجود و تبیین اوضاع و احوال قضیه، مراتب را از واحدهای شهرستانی مربوط موضوع بندهای (1)، (2) و (3) ماده (3) و تبصره های آن و یا کارگروه های تعیین ماهیت موضوع ماده (6) این آییننامه استعلام نماید.
ماده 8 - واحد یا کارگروه مندرج در ماده (7) این آییننامه، حسب مورد موضوع را با توجه به مدارک و مستندات دریافتی و با توجه به ویژگی های کالا بررسی و به طور مستدل و مستند نظر کارشناسی (فنی و تخصصی) خود مبنی بر ایرانی یا خارجی بودن کالا را به مرجع رسیدگی اعلام می کند.
ماده 9- چنانچه امکان تشخیص ایرانی یا خارجی بودن کالا حسب مورد برای واحد شهرستانی وجود نداشته باشد، این واحد از طریق مشورت با واحدهای شهرستان های همجوار همان استان، نسبت به اعلام نظر در موعد مقرر اقدام می کند. اداره کل استاندارد استان در حیطه صلاحیتی خود، در این قبیل موارد با مشورت واحد مرتبط در استان های همجوار اقدام خواهد کرد.
ماده 10- مرجع رسیدگی بر مبنای نظر مشورتی واحد شهرستانی مربوط راجع به ایرانی یا خارجی بودن کالای قاچاق مکشوفه، به موضوع رسیدگی و به طور مستدل رای صادر می کند.
ماده 11- در صورت اعتراض متهم یا صاحب کالا یا اشخاص ذی ربط از جمله دستگاه های موضوع ماده (50) مکرر (1) قانون نسبت به نظریه مشورتی واحدهای شهرستانی مربوط موضوع بندهای (1)، (2) و (3) ماده (3) و تبصره های آن و یا کارگروه های تعیین ماهیت موضوع ماده (6) این آییننامه، مرجع رسیدگی میتواند موضوع را جهت اظهار نظر مشورتی حسب مورد به واحدهای استانی موضوع ماده (4) و یا کارگروه های تجدید نظر موضوع مواد (5) و (6) این آییننامه ارجاع کند. کارگروه ها و واحدهای یاد شده به طور مستدل نظر مشورتی خود را به مرجع یاد شده ارسال می نمایند. نظریه مشورتی مذکور، نهایی میباشد.
تبصره - هرگاه مرجع رسیدگی، اعتراض به نظر مشورتی واحد شهرستانی یا استانی و یا کارگروه های مربوط را نپذیرد موظف است به طور مستدل آن را رد و رای صادر نماید.
ماده 12- در استعلام انجام شده از سوی مرجع رسیدگی، ضمن رعایت اصول محرمانگی باید از ذکر اطلاعات غیر ضرور پرونده نظیر نام صاحب کالا خودداری شود.
ماده 13- واحدها و کارگروه های استعلام شونده در صورت لزوم با اعزام کارشناس نسبت به بررسی نمونه کالا با هماهنگی مرجع نگهداری کالاهای توقیفی اقدام می نمایند.
ماده 14- استعلام های موضوع این آییننامه از طریق سامانه پرونده های قاچاق موضوع ماده (30) آییننامه اجرایی مواد (5) و (6) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع تصویب نامه شماره 46443/ت51559ه- مورخ 1395/4/23و اصلاحات بعدی آن انجام می پذیرد.
ماده 15- واحدها و کارگروه های استعلام شونده مکلفند مطابق ماده (47) قانون، ظرف (10) روز کاری نسبت به استعلام پاسخ دهند.
ماده 16- به منظور نظارت بر عملکرد واحدهای شهرستانی یا استانی و کارگروه های مربوط، ستاد پایش حسب مورد در وزارتخانه های مربوط و سازمان ملی استاندارد ایران تشکیل میشود.
ماده 17- در صورت عدم وجود امکانات لازم از جمله تجهیزات فنی مورد نیاز یا نیروی انسانی متخصص در شهرستان محل رسیدگی، به تشخیص مرجع رسیدگی مربوط، حسب مورد نزدیکترین شهرستان یا استان مربوط که دارای این امکانات میباشد، مسئولیت اجرای این آییننامه را بر عهده دارد.
معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر