ماده واحده - دولت مکلف است گزارش شماره 1 مورخه 27/6/4 کمیسیون برنامه محتوی 15 ماده و یک تبصره را به موقع اجرا گذارده و طبق ماده دوم گزارش نامبرده برنامه عملی هفت ساله را در ظرف سه ماه به تصویب کمیسیون برنامه برساند.
تبصره 1 (منسوخ 1328/01/29)- شورای عالی و هیات نظارت و مدیر عامل مطابق دستور ماده 9 بر حسب پیشنهاد دولت و تصویب مجلس شورای ملی به موجب فرمان همایونی منصوب میشوند.
تبصره 2 - مطالب راجع به نفت جنوب که در مقدمه و متن لایحه برنامه مسطور است تاثیرش موقت و نتیجه منوط بمذاکرات دولت با شرکت نفت است.
تبصره 3 - از مبلغ اعتبار اجراء برنامه جز بمستخدمین فنی که کار فنی انجام میدهند دیناری به عنوان حقوق یا اضافه حقوق یا پاداش و امثال آن پرداخت نخواهد شد و دولت مکلف است برای سازمانهای اداری اجراء برنامه از کارمندان اختصاصی وزارتخانهها با اعتبار حقوقی خودشان استفاده نماید.
تبصره 4 - دولت مکلف است در تنظیم برنامه کارهای کشاورزی و بهداشت عمومی را مقدم داشته به علاوه برنامه عمرانی مخصوصاً کشاورزی را به وسیله مردم اجرا نماید.
این قانون که مشتمل بر یک ماده و چهار تبصره (و متن مواد گزارش کمیسیون برنامه ضمیمه آن است) در جلسه بیست و ششم بهمن ماه یکهزار وسیصد و بیست و هفت به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت
متن مواد گزارش شماره 1 - 27/6/4 کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی
ماده 1 - به منظور افزایش تولید و تکثیر صادرات و تهیه مایحتاج مردم در داخله کشور و ترقی کشاورزی و صنایع و اکتشاف و بهرهبرداری معادن وثروتهای زیر زمینی مخصوصاً نفت و اصلاح و تکمیل وسائل ارتباط و اصلاح امور بهداشت عمومی و انجام هر نوع عملیاتی برای عمران کشور و بالابردن سطح معلومات و زندگی افراد و بهبود وضع معیشت عمومی و تنزل دادن هزینه زندگانی دولت مکلف است در ظرف مدت هفت سال از تاریخ تصویب این قانون عملیاتی را که مجموع آنها برنامه هفت ساله عمرانی کشور نامیده میشود بانجام برساند.
ماده 2 - برای اجرای برنامه هفتساله عمرانی کشور وجوهی که اختصاص داده میشود در هر یک از رشتههای مختلف امور اقتصادی و اجتماعی به قرار ذیل کار خواهد رفت:
فصل اول - کشاورزی
-----------------------------------------------------------------
مطالعات و تاسیسات علمی 300 میلیون ریال
دفع آفات نباتی و امراض حیوانی و دامپروری 1100 میلیون ریال
حفظ ثروتهای ملی از قبیل جنگلها و مراتع و غیره 450 میلیون ریال
توسعه محصولات و اصلاحات کشاورزی 450 میلیون ریال
آبیاری و سدسازی 1850 میلیون ریال
پرداخت ببانک کشاورزی برای مقاصد زیر:
ازدیاد سرمایه سهامی بانک 150 میلیون ریال
اعتبار وام بکشاورزان 400 میلیون ریال
مشارکت در سرمایه شرکتهای تعاونی 250 میلیون ریال
ماشین آلات کشاورزی و کودهای شیمیائی 300 میلیون ریال
جمع فصل اول 5250 میلیون ریال
فصل دوم - راههای شوسه و راهآهن و بنادر و فرودگاهها
------------------------------------------------------------------
راهآهن 2500 میلیون ریال
ساختمان و آسفالت راههای شوسه 1850 میلیون ریال
بنادر 250 میلیون ریال
فرودگاهها 400 میلیون ریال
جمع فصل دوم 5000 میلیون ریال
فصل سوم - صنایع و معادن
------------------------------------------------------------------
صنایع نساجی 1200 میلیون ریال
قند 450 میلیون ریال
ذوب آهن 450 میلیون ریال
صنایع شیمیائی 250 میلیون ریال
صنایع سفالی 150 میلیون ریال
صنعت فرش و صنایع متفرقه 250 میلیون ریال
معادن 250 میلیون ریال
جمع فصل سوم 3000 میلیون ریال
فصل چهارم - نفت
------------------------------------------------------------------
سرمایه برای ایجاد شرکت سهامی نفت ایران 1000 میلیون ریال
جمع فصل چهارم 1000 میلیون ریال
فصل پنجم - پست و تلگراف و تلفن
------------------------------------------------------------------
تکمیل دستگاههای پست 250 میلیون ریال
تکمیل دستگاههای تلگراف بیسیم و پخش صدا و تلفن 500 میلیون ریال
جمع فصل پنجم 750 میلیون ریال
فصل ششم - اصلاحات اجتماعی و شهری
------------------------------------------------------------------
ساختمان خانههای ارزان 1500 میلیون ریال
وام به شهرها برای لولهکشی آب و استفاده از آبهای معدنی
و ایجاد دستگاههای برق 1000 میلیون ریال
عملیات پروفیلاکسی به منظور ترقی دادن سطح
بهداشت عمومی 1500 میلیون ریال
کمک به موسسات فنی به منظور تربیت کارمندان فنی و
اشتغال بیکاران بکارهای مفید و بالا بردن سطح معلومات
فنی صنعتگران و کشاورزان 1000 میلیون ریال
نقشهکشی و آمار 300 میلیون ریال
ساختمان زندان در شهرهای مهم 200 میلیون ریال
سایر عملیات عامالمنفعه 500 میلیون ریال
جمع فصل ششم 6000 میلیون ریال
جمع فصول ششگانه 21000 میلیون ریال
وجوهیکه در این ماده بفصول مختلف تخصیص داده شده صرفاً بمصرف همان عملیات خواهد رسید هر گاه رقم اعتباریکه برای فصلی پیشبینیشده کفاف احتیاجات را ندهد و یا علاوه بر احتیاجات باشد دولت میتواند بنابر پیشنهاد سازمان برنامه تا میزان ده درصد آنها را افزایش یا تقلیل دهد دولت مکلف است در مدت چهار ماه از تاریخ تصویب این قانون برنامه عمل هفت ساله را در حدود مبالغ اعتباریکه در هر سال و برای هر رشته طبق این قانون منظور شده به وسیله سازمان برنامه تهیه و به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی برساند.
تبصره - دولت مکلف است در ضمن برنامه تفصیلی اولا تدابیری برای تبدیل زراعت تریاک بزراعتهای مفید و منع کشت و مصرف تریاک اتخاذ کند وترتیب اجرای آنها را بدهد ثانیاً برای ساختن مهمانخانه و جلب سیاحان خارجی و تامین آسایش آنها در مدت توقف در ایران نقشه مفیدی طرح و اجراکند.
ماده 3 - وجوه مذکور در ماده 2 به طریق ذیل فیمابین سنوات هفتگانه تقسیم خواهد شد:
نیمه آخر سال 1327 1000 میلیون ریال
سال 1328 2000 میلیون ریال
سال 1329 2800 میلیون ریال
سال 1330 3300 میلیون ریال
سال 1331 3500 میلیون ریال
سال 1332 3600 میلیون ریال
سال 1333 3600 میلیون ریال
نیمه اول سال 1334 1200 میلیون ریال
------------------------------------------------------
جمع 21000 میلیون ریال
دولت مجاز است عنداللزوم بنا به پیشنهاد سازمان برنامه تا میزان ده درصد از اعتبارات یک سال کسر و به همان میزان باعتبارات سنوات دیگر علاوه نماید.
هر مبلغ از اعتبارات یک سال که بمصرف نرسیده باعتبارات سال بعد افزوده خواهد شد.
ماده 4 - وجوه مذکور در ماده 2 با رعایت استعداد و احتیاجات هر محل به طور متناسب فیمابین شهرستانهای مختلف کشور تقسیم خواهد شد به نحویکه حصه مجموع شهرستانهای هر یک از استانها در ظرف هفت سال از یکهزار میلیون ریال کمتر نباشد.
ماده 5 - در سال 1327 ششصد میلیون ریال و در سنوات بعد تا انتهای دوره هفت ساله کلیه درآمدهای دولت از محل پرداختهای شرکت سهامی نفت ایران و انگلیس باجرای برنامه تخصیص داده خواهد شد. پس از انقضای دوره هفتساله درآمدهای مشروح در این ماده جهت پرداخت بهره واستهلاک وامهائی که به موجب قانون برای اجرای برنامه اخذ میشود تخصیص داده خواهد شد.
ماده 6 - برای تکمیل وجوهیکه به جهت اجرای برنامه ضرورت دارد دولت مجاز است در صورتی که در اول هر سال نتواند آن مبالغ را نیز از وجوهیکه در اختیار خود خواهد داشت تامین نماید اولاً - تا میزان چهار صد هزار و پانصد میلیون ریال در مدت هفت سال با بهره صدی دو در سال از بانک ملی ایران استقراض نماید.مبلغ این قرضه در هیچ سالی از هفتصد و پنجاه میلیون ریال تجاوز نخواهد کرد.
ثانیاً - با بانک بینالمللی توسعه و ترمیم داخل مذاکره شود به منظور اینکه برای انجام عملیاتی که مستقیماً مولد درآمد باشد حداکثر دویست و پنجاه میلیون دلار باقساط و شرایطی که مورد موافقت طرفین باشد دریافت دارد لیکن قطعیت هر قراردادی که در این باب تنظیم میشود موکول به تصویبمجلس شورای ملی خواهد بود.
ثالثاً - از موسسات داخلی غیر دولتی یا موسسات تجارتی خارجی به منظور تکمیل وسائل مالی این برنامه تحصیل اعتبار نماید.
ماده 7 - عوایدی که به تدریج از انجام عملیات مذکور در برنامه به دست میآید بدواً از بابت وجوهیکه برای اجرای برنامه در نظر گرفته شده است محسوب خواهد شد و پس از انجام برنامه تا وقتی که قروض دولت از این بابت بکلی مستهلک نشده باشد فقط به این مصرف خواهد رسید.
ماده 8 - نظارت و مراقبت در اجرای برنامه به وسیله سازمان مخصوصی که باسم سازمان برنامه تاسیس میشود انجام خواهد گرفت.
وظائف سازمان برنامه عبارت خواهد بود از:
اول - تهیه نقشهها و طرحها و بودجههای تفصیلی و آییننامهها و مقررات اجرایی طبق برنامه عملی که قبلاً به تصویب کمیسیون برنامه مجلس رسیده باشد و نظارت در اجرای عملیاتی که جزو برنامه قرار داده شده از لحاظ فنی و مالی و مراقبت در هم آهنگی و همکاری بین دستگاههای اجراکننده.
دوم - تمرکز وجوهیکه تخصیص ببرنامه داده شده و پرداخت هزینههائی که از محل بودجه برنامه انجام میگیرد و تنظیم ترازنامه عمل هر سال.
عملیات اجرایی برنامه تا آنجا که مربوط به دولت است با رعایت وظایف سازمان برنامه به وسیله وزارتخانهها یا ادارات یا بنگاهها یا شرکتهای دولتیانجام خواهد گرفت.
در اموریکه اجرای برنامه به وسیله افراد و موسسات خصوصی بیشتر بمصلحت باشد سازمان برنامه با موافقت هیات دولت از طریق تهیه طرحها وفراهم کردن اعتبارهای لازم و راهنمائیها و سایر کمکهای فنی موجبات تشویق آنها و به کار افتادن سرمایههای خصوصی را در این قبیل امور فراهم خواهد آورد.
ماده 9 - سازمان برنامه مرکب خواهد بود از یک شورای عالی یک هیات نظارت و یک مدیر عامل.
شورای عالی مرکب از هفت نفر عضو خواهد بود که برای مدت برنامه بر حسب پیشنهاد دولت به موجب فرمان همایونی منصوب میشوند. در صورت فوت یا استعفاء و یا احراز عدم صلاحیت هر یک از اعضای شورای عالی جانشین او به پیشنهاد دولت و فرمان همایونی منصوب خواهد شد.
این شوری عهدهدار تصویب نقشهها و طرحها و بودجهها در حدود برنامه عملی که به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی رسیده باشد و نیزعهدهدار تدوین آیین نامهها و تصویب قراردادها و به طور کلی مامور مراقبت در انجام کلیه وظائفی است که به عهده سازمان برنامه قرار داده شده است.
هیات نظارت مرکب از شش نفر عضو خواهد بود که مجلس شورای ملی از میان فهرست هیجده نفری که از طرف دولت بمجلس پیشنهاد شده به طریقی که قانون برای انتخاب مستشاران دیوان محاسبات مقرر داشته برای مدت دو سال انتخاب خواهد نمود.
هیات نظارت حق رابطه مستقیم با هیات دولت دارد و مکلف است در اموریکه از طرف هیات دولت بآن مراجعه میشود رسیدگی نموده و نتیجه تحقیقات خود را مستقیماً گزارش دهد.
مدیر عامل بر حسب پیشنهاد دولت به موجب فرمان همایونی برای مدت سه سال منصوب میشود و پس از ختم دوره ماموریت ممکن است مجدداً به همان سمت تعیین شود.
در صورت فوت یا استعفاء و یا احراز عدم صلاحیت مدیر عامل قبل از انقضای دوره ماموریت جانشین او به پیشنهاد هیات دولت و فرمان همایونی منصوب خواهد شد.
مدیر عامل بر دفتر فنی و ادارات تابعه سازمان برنامه ریاست دارد و در مقابل هیات دولت و وزارتخانهها از طرف سازمان نمایندگی خواهد داشت و به طور کلی مسئول حسن اجرای وظائفی که به عهده سازمان برنامه قرار داده شده خواهد بود.
اعضای شورای عالی و هیات نظارت و مدیر عامل موظفاً انجام خدمت خواهند کرد و جز انجام این وظیفه هیچگونه شغل عمومی یا اجتماعی یا آزاد دیگری را مجاز نیستند دارا باشند.
سازمان برنامه دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی خواهد بود. طرز کار و حدود وظائف آن به موجب اساسنامهای خواهد بود که با موافقت هیات دولت تنظیم میشود و به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی خواهد رسید.
ماده 10 - اجرای برنامه از لحاظ امور مالی و محاسباتی و معاملات ارزی و طرز عقد قراردادها تابع آییننامهها و مقررات خاصی خواهد بود که شورای عالی سازمان پس از شور با هیات نظارت به منظور حداکثر سرعت در کار و صرفهجوئی در خرج و تحصیل بهترین نتیجه تدوین مینماید این آییننامههاو مقررات پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
ماده 11 - وزارتخانهها و ادارات و بنگاههای دولتی مکلفند وظایفی را که در اجرای برنامه به عهده آنها قرار داده شده مطابق شرایط و دستورالعملهائیکه از طرف سازمان برنامه تهیه شده اجرا نمایند در صورت تاخیر و تخلف از شرایط یا مسامحه در کار سازمان برنامه مراتب را به هیات دولت گزارشخواهد داد و هیات دولت مکلف است در مدت 15 روز از تاریخ دریافت گزارش سازمان برنامه اقدامات مقتضی به عمل آورد به نحویکه موضوع ایرادو شکایت مرتفع شود.
وزارتخانهها و دستگاههای دولتی مکلفند کلیه اوراق و اسناد خرج و دفاتر مربوط باجرای برنامهای که به عهده آنها قرار داد شده در اختیار سازمان برنامه بگذارند و وسائل نظارت و رسیدگی دقیق سازمان را از هر حیث فراهم کنند.
ماده 12 - سازمان برنامه مکلف است در پایان هر سه ماه گزارش کامل عملیات اجرایی سهماهه و در آخر هر سال ترازنامه عمل یک ساله را از حیث درآمد و هزینه و افزایشی که در نتیجه اجرای برنامه در امر تولید و درآمد ملی حاصل شده تنظیم نماید.
هیات نظارت این ترازنامه را مورد رسیدگی قرار داده و در صورتی که ایرادی بآن وارد ندید برای تصویب تسلیم هیات دولت خواهد نمود تصویب هیات دولت به منزله مفاصای دوره عمل تلقی خواهد شد. سازمان برنامه گزارش سه ماهه و ترازنامه سالیانه مصوب را برای اطلاع عموم منتشر خواهد نمود.
ماده 13 - سازمان برنامه برای تهیه طرحها و نظارت فنی و مالی و انجام سایر وظایف محوله بقدر احتیاج متخصص و کارمند در اختیار خواهد داشت و مخارج آن در ضمن بودجه اداری برنامه که با موافقت هیات وزیران تنظیم میشود منظور و به تصویب کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی خواهد رسید کلیه اعضاء و کسانی که برای اجرای برنامه و همچنین برای انجام مرجوعات سازمان برنامه مورد احتیاج باشند در درجه اول از میان مستخدمین فعلی و منتظرین خدمت دولت دعوت خواهند شد مگر اینکه عده کافی مستخدمین فنی و متخصص در میان کارمندان دولت یافت نشود.
سازمان برنامه میتواند کارشناسان خارجی را برای مدتی که بیش از یک سال از انقضای دوره اجرای برنامه تجاوز نکند استخدام نماید. استخدام این کارشناسان با تصویب هیات دولت و در حدود تعداد و فهرست مشاغلی خواهد بود که قبلاً به تصویب کمیسیون برنامه مجلس رسیده است.
ماده 14 - شرکتهای تعاونی که بتجویز سازمان برنامه و برای انجام بعضی عملیات عامالمنفعه مذکور در برنامه تاسیس میشوند به پیشنهاد سازمان برنامه و تصویب هیات وزیران از پرداخت حقالثبت و عوارض تمبر و مالیات بر درآمد در مدت پنج سال از تاریخ تاسیس معاف خواهند بود.
ماده 15 - این قانون بفاصله یک هفته پس از تصویب برنامه عمل در کمیسیون برنامه مجلس شورای ملی به ترتیب مقرر در ماده 2 به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
اجازه اجرای مواد فوق به موجب ماده واحده مصوب 26 بهمن 1327 از طرف مجلس شورای ملی داده شده است.
رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت