تاریخ دادنامه قطعی: 1393/12/04
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: به صرف اینکه زوجین با گذشت پنج سال از آغاز زندگی مشترک، به سبب عدم توانایی زوج، صاحب فرزند نشوند، وکالت زوجه در طلاق بر اساس شرط ضمن عقد نکاح، محقق میشود؛ ولو آنکه پزشکی قانونی فرزنددار شدن زوجین از طریق روش های نوین باروری را ممکن بداند.
در تاریخ 1392/09/06 آقای م. الف. به وکالت از خانم ک. خ. دادخواستی به طرفیت آقای غ. ش. به خواسته صدور حکم طلاق به استناد بند 10 عقدنامه تقدیم دادگاه خانواده کرج نموده و توضیح میدهد موکله در تاریخ 1386/03/31 به ازدواج دائمی خوانده درآمده در این مدت صاحب فرزند نشدهاند لذا به استناد تحقق بند 10 از شرایط ضمن عقد تقاضای رسیدگی و تعیین تکلیف حقوق رسمی موکل با احتساب خسارات وارده نموده و رسیدگی به شعبه نهم محاکم حقوقی کرج ارجاع گردیده است خانم ط. م. با تقدیم وکالتنامه از سوی خوانده آقای غ. ش. اعلام وکالت نموده و جلسه دادگاه در تاریخ 1392/10/18 با حضور وکلای طرفین تشکیل وکیل خواهان اظهار داشته خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است موکل و خوانده به تاریخ 1386/03/31 ازدواج و در این مدت صاحب فرزند نشدهاند و معالجات صورت گرفته موثر نبوده و پزشک معالج تقصیر را از طرف زوج اعلام کرده است و لذا تقاضای استعلام از پزشکی دارم و زوجه نیز حاضر و اعلام میدارد بههیچوجه حاضر به ادامه زندگی با خوانده نیستم و لذا چهارده سکه از مهریهام را در قبال طلاق بذل مینمایم وکیل خوانده مخالفت موکل خود را با طلاق اعلام و اظهار میدارد مشکل از موکل نیست از خود خواهان است دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و مقرر میدارد از پزشک معالج موضوع استعلام و تصویر پرونده پزشکی را نیز ارسال دارند داوران منتخب طرفین نظرات خود را در دو برگ جداگانه که مفادا حکایت از عدم توفیق آنان در اصلاح ذات البین دارد به دادگاه ارائه نمودهاند ص 38 و 42 پزشک معالج نظریه خود را مبنی بر اینکه خوانده بهطور طبیعی قادر به بارور کردن همسر خود نمیباشد ولی امکان باروری با روشهای آزمایشگاهی وجود دارد ص 29 و پزشکی قانونی اعلام داشته آقای غ. ش. توانائی صاحب فرزند شدن را دارد و در نظریه بعدی اعلام داشته امکان فرزنددار شدن زوج بهطور طبیعی بسیار کم بوده و حتی ممکن است بهطور طبیعی فرزنددار نشود ولی با روشهای جدید احتمال فرزنددار شدن وی افزایش خواهد یافت ص 28 و 43 دادگاه با اعلام ختم رسیدگی برابر دادنامه شماره --- مورخ 1393/05/18 در خصوص دادخواست خانم ک. خ. با وکالت آقای م. الف. به طرفیت آقای غ. ش. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به لحاظ تحقق شرط ضمن عقد (بند 10 ) ضمن احراز رابطه زوجیت دائم و درج خلاصه اظهارات طرفین نظر به دادخواست تقدیمی خواهان و مستندات پیوست با عنایت به نظر پزشکی قانونی که اعلام شده امکان فرزند دار شدن وی بسیار کم است و ممکن است بهطور طبیعی فرزنددار نشود و اینکه بعد از پنج سال زندگی مشترک زوجین صاحب فرزند نشدهاند لذا شرط دهم از شروط ضمن عقد را محرز تشخیص و دعوی خواهان را وارد دانسته و با صدور گواهی عدم امکان سازش به خواهان اجازه حضور در دفاتر رسمی طلاق و اجرای صیغه با بذل چهارده سکه از مهریهاش میدهد متعاقب تجدیدنظرخواهی زوج از رای فوقالذکر شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان البرز حسب الارجاع به تاریخ 1393/08/14 در وقت فوقالعاده پرونده را تحت نظر قرار داده و به شرح دادنامه شماره --- تجدیدنظرخواهی آقای غ.ش. را نسبت به دادنامه شماره --- صادره از شعبه نهم دادگاه خانواده کرج با توجه به اینکه فرزنددارشدن زوجین را با اعمال روشهای جدید رایج امکانپذیر دانسته و با این وصف تمسک به بند 10 شروط ضمن عقد نکاح غیرموجه بوده و از طرفی زوج با طلاق مخالفت کرده است لذا به علت مغایرت دادنامه تجدیدنظر خواسته با قانون درخور نقض بوده و به استناد ماده 358 ق آ دم نقض و حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام مینماید آقای م. الف. به وکالت از زوجه از دادنامه اخیرالذکر فرجامخواهی نموده و در لایحه فرجامی قید نموده فرجامخوانده بعد از هفت سال زندگی مشترک توانائی بچهدار شدن را نداشته و مراجعات پزشکی جهت معالجه توفیقی نداشته و با تحلیل بند ده شرط نیز محرز است چون حسب اعلام پزشکان بچهدار شدن وی بهطور طبیعی غیرممکن است ثالثا صرفنظر از عقیم بودن، قانونگذار عوارض جسمی دیگر از موارد تحقق شرط در بند 10 صراحتا اعلام کرده است لذا درخواست نقض دادنامه فرجامخواسته را نموده پرونده پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جعفری عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
دادنامه فرجامخواسته مالا واجد ایراد است زیرا دلیلی که زوجه برای درخواست طلاقش عنوان نموده است صاحب فرزند نشدن وی از شوهر باگذشت بیش از پنج سال از زندگی زناشویی و عقیم بودن زوج و تحقق بند 10 از شرایط ضمن عقد میباشد که دادگاه بدوی هم با بررسیهای لازم و اخذ نظریه پزشکی قانونی خواسته زوجه را قانونی تشخیص و مبادرت به صدور رای به نفع زوجه نموده است لیکن دادگاه تجدیدنظر با این توجیه که پزشکی قانونی فرزنددار شدن زوجین با استفاده از روشهای نوین پزشکی محتمل و ممکن دانسته است شرط را محقق ندانسته و دعوی زوجه را رد نموده است حال آنکه بند 10 استنادی عبارت از صاحب فرزند نشدن زوجه به علت عقیم بودن یا عوارض جسمی دیگر زوج پس از گذشت پنج سال از ازدواج است و در مانحن فیه با گذشت بیش از پنج سال زوجه از شوهرش فرزنددار نشده است و علت این امر علی ایحال عدم توانائی زوج و عوارض جسمی وی بوده است و با این وصف شرط ضمن نکاح ((بند 10 )) مالا تحقق یافته است که مورد توجه دادگاه قرار نگرفته است علیهذا در وضعیت حاضر به لحاظ عدم انطباق با قانون و دلائل موجود رای صادره قابلیت تایید را ندارد و نقض میگردد و رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان البرز محول تا با در نظر گرفتن تمامی ابعاد قضیه رای مقتضی قانونی صادر فرمایند.
رئیس و مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور
یعقوب انصاری - ذکر الله احمدی