با عنایت به ضرورت انطباق ساختار دفتر ایرانی کارت سبز (National Bureau) با مقررات مصوب شورای دفاتر کارت سبز (COB) و بر اساس قانون الحاق دولت ایران به سیستم بین المللی بیمه مسئولیت مدنی وسائط نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث (کارت سبز) مصوب سال 1356 و با توجه لزوم تسهیل عملیات کارت سبز در ایران و ارتباطات بین المللی مربوطه و ایجاد بستر مشارکت کلیه موسسات بیمه دارای مجوز صدور بیمه اجباری شخص ثالث در سیستم بین المللی مذکور، شورای عالی بیمه در جلسه مورخ 1402/05/15 آییننامه اجرایی قانون فوق (شماره 73) 1391/04/27 را اصلاح و به عنوان آییننامه شماره 103 تصویب نمود که به شرح پیوست و با ملاحظات زیر ابلاغ میگردد.
1- از آنجا که طبق مقررات آییننامه شماره 103 ساختار فعلی دفتر ایرانی کارت سبز و نحوه اداره آن تغییر می کند و برای این امر انجام اقدامات اجرایی در ظرف مهلت مقرر اعلامی از سوی شورای دفاتر کارت سبز (COB) ضروری است لذا کمیته راهبری متشکل از نمایندگان بیمه مرکزی ج.ا.ایران و سندیکای بیمه گران ایران با مسئولیت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای این منظور تشکیل و مراتب به موسسات بیمه ابلاغ خواهد شد.
2- طبق قانون الحاق دولت ایران به سیستم بین المللی بیمه مسئولیت مدنی وسائط نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث (کارت سبز) "کلیه موسسات بیمه ایرانی مجاز به انجام عملیات بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث ملزم به قبول عضویت دفتر مزبور میباشند" و مطابق مقررات شورای دفاتر کارت سبز (COB)، دفتر داخلی هر کشور عضو سیستم، موسسه ای متشکل از بیمه گران اتومبیل آن کشور است و توسط آنها اداره میشود. لذا کلیه موسسات بیمه مربوطه مکلفند؛ ضمن همکاری لازم برای تغییرات ساختاری دفتر و انتقال وظایف به موسسه یاد شده اقدامات ابلاغی از سوی بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و کمیته راهبری مذکور در بند «1» را به عمل آورند.
مجید بهزادپور - رئیس شورای عالی بیمه
بسمه تعالی
شورای عالی بیمه آییننامه شماره 103
شورای عالی بیمه در اجرای ماده واحده قانون الحاق دولت ایران به سیستم بین المللی بیمه مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث (کارت سبز) مصوب 05 /03/ 1356 و به استناد ماده (9) قانون مدنی و مقررات شورای دفاتر کارت سبز (COB) در جلسه مورخ 15 /05/ 1402 آییننامه اجرایی قانون فوق (شماره 73) مصوب 27 /04/ 1391 را اصلاح و به شرح زیر به عنوان آییننامه شماره 103 تصویب نمود:
ماده 1- تعاریف و اصطلاحات: در این آییننامه اصطلاحات و عبارت های ذیل در معانی مشروحه مقابل آن به کار می روند:
1 - قانون الحاق: قانون الحاق دولت ایران به سیستم بین المللی بیمه مسئولیت مدنی وسائط نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث (کارت سبز) مصوب 1356/03/05.
2 - قانون بیمه اجباری شخص ثالث: قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب سال 1395 و اصلاحات بعدی.
3 - دفتر: دفتر ایرانی عضو سیستم بین المللی بیمه مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی (کارت سبز) که به صورت موسسه غیر تجارتی غیر انتفاعی مستقل توسط شرکت های بیمه دارای مجوز صدور بیمه نامه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه، تاسیس، اداره و تامین مالی میشود و از طرف بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران به عنوان دفتر داخلی کارت سبز به نهادهای بین المللی مربوطه حسب مقررات معرفی میشود و دارای کلیه وظایف، اختیارات و مسئولیت های مربوطه طبق قوانین و مقررات است.
4 - عضو: هر موسسه بیمه مجاز به انجام عملیات بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه که پس از اخذ تاییدیه بیمه مرکزی با اخذ پروانه صدور کارت سبز از دفتر مجاز به عملیات کارت سبز میگردد.
5 - کارگزار خسارت: موسسه بیمه یا هر شخص حقیقی یا حقوقی که توسط یک یا چند عضو با تایید دفتر به منظور رسیدگی و تسویه خسارت های ناشی از حادثه وسیله نقلیه دارای کارت سبز منصوب میشود.
6 - کارت سبز: گواهی نامه بین المللی بیمه مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی که عضو بر اساس نمونه مورد تایید دفتر صادر و بیمه گذار عرضه می نماید.
7 - بیمه گذار: هر شخص دارای کارت سبز که مسئولیت وی برای جبران خسارت مالی و بدنی وارده به شخص ثالث تحت پوشش قرار گرفته است.
8 - ذینفع: هر شخصی که حق مطالبه غرامت در رابطه با هرگونه خسارت یا جراحت وارده به شخص ثالث ناشی از حادثه را دارد.
9 - شخص ثالث: هر شخص زیان دیده ای که به علت حادثه وسیله نقلیه دچار خسارت بدنی و یا مالی شده و مطابق قانون بیمه اجباری شخصی ثالث کشور محل وقوع حادثه، ثالث تلقی شود.
10 - وسیله نقلیه: هر نوع وسیله نقلیه موتوری موضوع کارت سبز که با قدرت موتور روی زمین (به جز ریل) حرکت کند و مشمول بیمه اجباری شخص ثالث کشوری باشد که در آنجا مورد استفاده قرار میگیرد، به علاوه انواع یدک و تریلر مجاز متصل به وسایل نقلیه مزبور.
11 - حادثه: هرگونه واقعه ناشی از وسیله نقلیه دارای کارت سبز و یا محمولات آن که باعث خسارت بدنی و یا مالی به اشخاص ثالث میشود و طبق قانون بیمه اجباری شخص ثالث کشور محل وقوع حادثه، تحت پوشش بیمه نامه باشد.
12 - ادعای خسارت: هر ادعایی که ذینفع یا قائم مقام قانونی وی به منظور جبران خسارت مالی و یا بدنی وارد به شخص ثالث مطرح کند و ناشی از حادثه باشد.
13 - شورای دفاتر کارت سبز: نهاد مسئول اداره عملیات سیستم بین المللی کارت سبز است که بر اساس قوانین کشور بلژیک به صورت یک انجمن بین المللی غیر انتفاعی با اقامتگاه قانونی شهر بروکسل برای مدت نامحدود تاسیس شده و دفتر عضو آن است.
14 - بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران
ماده 2- ماهیت حقوقی، نحوه اداره و وظایف دفتر به شرح ذیل تعیین میگردد:
الف) ماهیت حقوقی دفتر
1 - دفتر موسسه غیر تجارتی غیرانتفاعی دارای شخصیت حقوقی مستقل است که بر اساس ماده (584) قانون تجارت مصوب سال 1311، و به عنوان «مجری بیمه های اجباری شخص ثالث بین المللی» توسط شرکت های بیمه دارای مجوز صدور بیمه نامه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه، تاسیس و با اقامتگاه قانونی تهران در مرجع ثبت شرکت ها و موسسات غیرتجاری به ثبت میرسد و دارای تابعیت ایرانی است.
تبصره - پس از ثبت موسسه بر اساس شرایط مربوطه، اقدامات لازم از سوی بیمه مرکزی براساس مقررات شورای دفاتر کارت سبز برای معرفی و الحاق موسسه به عنوان دفتر ملی (داخلی) به سیستم بین المللی کارت سبز به عمل میآید.
2 - کلیه موسسات بیمه ایرانی مجاز به انجام عملیات بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث ملزم به عضویت دفتر میباشند.
3 - دفتر نمیتواند ماهیت حقوقی و یا تابعیت خود را تغییر دهد.
ب) نحوه اداره دفتر
1 - اداره دفتر تابع مقررات شورای دفاتر کارت سبز (COB)، این آییننامه و اساسنامه دفتر خواهد بود.
تبصره - اساسنامه با هدایت بیمه مرکزی و توسط هیات موسس تهیه و پس از تایید بیمه مرکزی، در رکن ذی صلاح موسسه که در اساسنامه پیش بینی شده است تصویب و در مرجع ثبت شرکت ها و موسسات غیر تجاری ثبت میشود. هرگونه تغییرات بعدی در اساسنامه و ثبت آن منوط به تایید بیمه مرکزی خواهد بود.
2 - صلاحیت مدیران و بازرسان دفتر باید قبلاً به تایید بیمه مرکزی رسیده باشد. شرایط مدیران (مدیرعامل، هیات مدیره و مدیران فنی) و بازرس یا بازرسان دفتر و نحوه تایید یا رد صلاحیت آنها مطابق ضوابطی است که به تصویب بیمه مرکزی خواهد رسید.
3 - رسیدگی و پرداخت خسارت حوادث ناشی از وسایل نقلیه در ایران بر ساس قانون بیمه اجباری شخص ثالث مصوب 1395 و اصلاحات بعدی آن و آییننامه های مربوطه میباشد. دفتر مشمول قانون مذکور در این بند و مقررات مربوطه در حدود فعالیت خود خواهد بود.
4 - دفتر توسط اعضای آن از طریق پرداخت حق عضویت و سهم مشارکت و تضامین مالی لازم و عنداللزوم تشکیل صندوق، مطابق ضوابطی که پس از تایید بیمه مرکزی به تصویب دفتر میرسد تامین مالی میشود.
5 - حدود مسئولیت مالی دفتر و اعضای آن در خصوص پرداخت خسارات موضوع کارت سبز که از سوی موسسات بیمه عضو دفاتر سایر کشورهای عضو شورای دفاتر کارت سبز صادر میشود، طبق مقررات مصوب شورای مذکور باید در اساسنامه تصریح گردد. همچنین حدود مسئولیت مالی اعضای دفتر در قبال سایر مطالبات اشخاص و دیون دفتر باید در اساسنامه مشخص شود.
6 - هرگونه طرح دعوا یا دفاع از دعاوی مطروحه در اجرای وظایف و اختیارات دفتر همچنین اجرای آرای صادره علیه دفتر یا عضو، حسب مورد به عهده دفتر یا عضو مربوطه است و بیمه مرکزی هیچگونه مسئولیتی در این خصوص ندارد.
ج) وظایف دفتر موظف است؛
1 - ضوابط مربوط به شرایط اعطای پروانه صدور کارت سبز و نحوه فعالیت اعضا و انتخاب کارگزاران خسارت را پس از تایید بیمه مرکزی تصویب، ابلاغ و بر عملکرد اعضا نظارت نماید.
2 - مشخصه های کارت سبز را مطابق مقررات مربوط تنظیم و به اعضاء ابلاغ کند و اعضا موظفند که کارت سبز را طبق آن صادر نمایند.
3 - بازپرداخت خسارت هایی که طبق مقررات سیستم کارت سبز بر عهده اعضا میباشد را تضمین نماید.
4 - به منظور بررسی و رفع مشکلات اجرایی حداقل سالی یک بار جلسه ای با اعضا برگزار کند.
5 - بر اجرای آییننامه ها و سایر مقررات مصوب شورای دفاتر کارت سبز نظارت داخلی نماید.
تبصره - دفتر میتواند بر شیوه های مورد عمل، امکانات اجرایی و کیفیت منابع انسانی و نرم افزاری عضو نظارت نماید.
6 - تضمین دوگانه ذیل را ارائه نماید:
1-6 - به بیمه مرکزی به نمایندگی از دولت مبنی بر اینکه بیمه گر خارجی از قوانین قابل اجرا در آن کشور تبعیت می کند و در حدود آن به زیان دیدگان غرامت می پردازد.
6-2 - به دفتر کشور مقصد از تعهد بیمه گر عضو که مسئولیت در قبال شخص ثالث را در رابطه با استفاده از وسیله نقلیه درگیر در حادثه پوشش می دهد.
7 - به محض اطلاع از وقوع حادثه در داخل کشور، مراتب را حسب مورد به دفتر یا عضو کشور ذی ربط و کارگزار خسارت مربوط اعلام و با آن ها همکاری لازم را به عمل آورد.
8 - کلیه تعهدات اعضای خود را که ناشی از آییننامه داخلی شورای دفاتر کارت سبز است، هم چنین در صورت انحلال، ورشکستگی، لغو مجوز یا انحلال تضمین کند.
9 - امکانات سخت افزاری و نرم افزاری لازم را برای اداره امور دفتر و اجرای وظایف محوله فراهم نموده و اقدامات مقتضی برای امنیت داده را به انجام رساند.
تبصره- دفتر بایستی دستورالعمل امنیت و محرمانگی اطلاعات در موارد مقتضی را تهیه و پس از تایید بیمه مرکزی تصویب نماید.
ماده 3- وظایف عضو به شرح ذیل تعیین میگردد:
1 - آمار و اطلاعات و صورت های حق بیمه و خسارات پرداخت شده و معوق و تغییرات حاصله مربوط به عملیات کارت سبز خود را طبق چارچوب اعلامی بیمه مرکزی تنظیم و برای بیمه مرکزی و دفتر ارسال نماید.
2 - برای وصول مطالب خود بابت انجام امور کارشناسی و تسویه خسارت طبق مقررات سیستم کارت سبز از سایر دفاتر کارت سبز و یا اعضای آن ها اقدام نماید.
3 - طبق مقررات سیستم کارت سبز حق الزحمه سایر دفاتر کارت سبز، اعضای آن ها و یا کارگزاران خسارت را پرداخت کند.
4 - حق عضویت سالانه، سهم مشارکت خود مشتمل بر هزینه های اجرای تضمین ها و تکالیفی که به موجب مقررات سیستم کارت سبز به عهده دفاتر قرار میگیرد را مطابق ضوابط موضوع بند «4» قسمت «ب» ماده (2) در موعد مقرر به دفتر پرداخت نماید.
5 - ضمن ارائه تعهد، تضامین لازم را به منظور ضمانت اجرای تعهدات و تسویه خسارت های کارت سبز به ترتیب مقرر در ضوابط بند «4» قسمت «ب» ماده (2) نزد دفتر تودیع نماید.
6 - در صورت دریافت اعلامیه و صورت حساب خسارت، مبالغ ارزی و ریالی خسارت و هزینه های رسیدگی مربوط را حسب اعلام دفتر یا عضو ذی ربط یا کارگزار خسارت مربوط بازپرداخت نماید.
تبصره - تاخیر در بازپرداخت خسارت طبق مقررات سیستم کارت سبز، مشمول جریمه مربوطه خواهد شد.
ماده 4 - دفتر و هر یک از اعضا موظفند رونوشت کلیه مصوبات، مکاتبات و گزارشات در عملیات کارت سبز، دریافتی از شورای دفاتر کارت سبز و نیز سایر دفاتر و اعضای آن ها را برای یکدیگر ارسال نمایند.
ماده 5- دفتر میتواند به عضوی که به وظایف، تکالیف و تعهدات خود عمل نمی نماید اخطار کتبی داده و در صورت ادامه وضعیت، پروانه صدور کارت سبز آن را پس از اخذ تاییدیه بیمه مرکزی تعلیق یا لغو نماید. در هر صورت عضو مکلف به ایفای تعهدات و اجرای تکالیف ناشی از صدور کارت سبز خود و تمام تعهدات دفتر در گذشته، حال و آینده خواهد بود.
تبصره - دستورالعمل موضوع این ماده توسط بیمه مرکزی تهیه و تصویب خواهد شد.
ماده 6- ضوابط تعیین حق بیمه کارت سبز برای انواع وسایل نقلیه موتوری زمینی توسط دفتر تهیه و پس از تایید بیمه مرکزی تصویب میشود.
تبصره - عضو میتواند حق بیمه کارت سبز را با رعایت دستورالعمل صدور بیمه نامه های ارزی به ارز معتبر خارجی از بیمه گذاران دریافت نماید.
ماده 7- عملیات بیمه کارت سبز حسب مورد تابع قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری مصوب 1350/03/30 و سایر قوانین و مقررات مربوط میباشد.
ماده 8- سایر مقررات:
1 - در صورت عدم وجود کارگزار خسارت، دفتر میتواند رسیدگی، تشخیص و تسویه خسارت زیان دیدگان ناشی از حوادث واقع شده در داخل کشور را به یکی از اعضا واگذار و یا خود راساً به آن رسیدگی نماید.
2 - در صورت وقوع حادثه در خارج از کشور، مسئولیت تسویه و بازپرداخت خساراتی که توسط دفتر محل وقوع حادثه و یا عضو و یا کارگزار خسارت ذی ربط به زیان دیدگان حادثه پرداخت میشود، به عهده عضو صادرکننده کارت سبز خواهد بود.
3 - دفتر میتواند با کسب مجوز از بیمه مرکزی، اجرای بیمه های اجباری شخص ثالث بین المللی یا سایر بیمه های اتومبیل ناشی از قوانین و مقررات و معاهدات بین المللی دیگر که جمهوری اسلامی ایران به آن ها ملحق گردیده است یا در آینه ملحق میشود را بر اساس این آییننامه و اصلاحات بعدی آن به عهده گیرد.
4 - هرگونه اقدام دفتر در انعقاد معاهدات و قراردادهای دو یا چند جانبه با سایر دفاتر عضو شورای دفاتر کارت سبز و اشخاص حقوقی خارجی یا بین المللی با تایید بیمه مرکزی صورت می پذیرد.
5 - تفسیر مقررات این آییننامه، ضوابط و دستورالعمل های مربوطه و یا اجرای مقررات آنها، همچنین تفسیر و اجرای اساسنامه و اتخاذ تصمیمات ارکان دفتر و اعضای آن با رعایت مقررات شورای دفاتر کارت سبز صورت می پذیرد.
6 - در صورت بروز اختلاف اعضای دفتر با یکدیگر و یا اعضای دفتر با دفتر در مورد تفسیر یا اجرای مقررات این آییننامه، ضوابط و دستورالعمل های آن یا اساسنامه دفتر و یا سایر مقررات مربوط، موضوع از طریق هیات داوری سه نفره متشکل از دو داور به انتخاب طرفین و یک سرداور به انتخاب داوران منتخب طرفین حل و فصل خواهد شد. داوران بایستی دانش لازم در خصوص موضوع اختلاف را داشته باشند.
7 - بیمه مرکزی میتواند عندالاقتضاء برای نظارت بر دفتر، ناظر مقیم تعیین نماید. موارد تعیین ناظر مقیم، شرایط، حدود مسئولیت و وظایف وی مطابق ضوابطی است که توسط بیمه مرکزی تصویب و ابلاغ میشود.
ماده 9- مرجع تهیه یا تصویب ضوابط و دستورالعمل های موضوع این آییننامه و سایر دستورالعمل های مربوط به شرح ذیل است:
1 - ارکان ذی صلاح تهیه یا تصویب ضوابط و دستورالعمل هایی که به عهده دفتر است، در اساسنامه مربوطه تعیین میگردد.
2 - سایر ضوابط و دستورالعمل های مورد نیاز برای اجرای این آییننامه همچنین دستورالعمل ها و آییننامه های مورد نیاز برای اداره امور دفتر توسط ارکان ذی صلاح تعیین شده در اساسنامه تهیه و پس از تایید بیمه مرکزی تصویب میشود.
3 - علاوه بر مواردی که این آییننامه تهیه یا تصویب ضوابط و دستورالعملی را بر عهده بیمه مرکزی قرار داده است، سایر مقررات مورد نیاز برای نظارت بر اجرای این آییننامه توسط بیمه مرکزی تهیه، تصویب و جهت اجرا ابلاغ خواهد شد.
تبصره 1- تهیه و تصویب ضوابط و دستورالعمل های موضوع این آییننامه یا اساسنامه موسسه میتواند به تشخیص بیمه مرکزی در قالبی واحد متضمن فصول مختلف یا ضوابط و دستورالعمل های مستقل باشد.
تبصره 2- در مواردی که طبق مقررات این آییننامه تایید بیمه مرکزی برای تصویب ضوابط یا دستورالعملی ضروری است هرگونه اصلاحات و تغییرات بعدی نیز باید پس از تایید بیمه مرکزی صورت گیرد.
ماده 10- آنچه در این آییننامه پیش بینی نشده است، مطابق مقررات شورای دفاتر کارت سبز، قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه و سایر مقررات مربوطه خواهد بود.
ماده 11- از تاریخ اعلام مراتب از سوی بیمه مرکزی به نهادهای بین المللی مربوطه مبنی بر انتقال مسئولیت ها به موسسه موضوع بند «3» ماده (1) این آییننامه به عنوان دفتر ایرانی کارت سبز (National Bureau)، آییننامه اجرایی 391/04/27 شورای عالی بیمه (شماره 73) ملغی الاثر میشود.