تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/15
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: عدم مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک در زمان حیات زوج، موجب از بین رفتن حق مطالبه آن از وراث پس از وفات زوج نیست؛ زیرا حق مکتسب در هر زمان قابل مطالبه است.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/06/15 - 14 : 35 قاضی: احمد کریم زاده قاضی: مهدی اسلامی
خلاصه جریان پرونده
آقای علی ک. به وکالت از خانم ف. ن. (همسرمرحوم رشید ق.) به طرفیت خانم ع. ق. (خواهر شوهر خواهان) دادخواست مطالبه مهریه به نرخ روز و اجرت المثل ایام زوجیت از 63/2/9 با جلب نظر کارشناس تقدیم دادگاههای عمومی زنجان نموده که در شعبه دوم به کلاسه --- ثبت و آقای ع. م. به وکالت از خوانده معرفی شده (ص 13 ) و در جلسه مورخ 93/12/3 دفاع کرده که در خصوص مهریه تصمیم با دادگاه است ولی در مورد اجرت المثل، در صورت عدم تبّرع در زمان حیات مرحوم اقدام می کرد و رای تقسیم ترکه از شعبه --- صادر شده، تقاضای رد خواسته را در خصوص اجرت المثل دارم. وکیل خواهان نیز توضیح داده که موکل قصد تبّرع نداشته علاوه بر زحماتی که در منزل انجام داده در مغازه سوپر آن مرحوم نیز از صبح تا شب با فروشندگی کار می کرده... و مستندا به ماده 279 قانون آیین دادرسی مدنی اتیان سوگند موکل مورد استدعاست. (ص 15 تا 18 )متعاقبا دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 93/12/3 حکم به محکومیت خوانده به عنوان وارث قانونی زوج به پرداخت مبلغ 56/818/181 ریال به عنوان مهریه به نرخ روز و هزینه های دادرسی از اموال بجا مانده از زوج در حق خواهان صادر ولی در مورد مطالبه اجرت المثل با عدم احراز قصد اخذ اجرت خواهان و عدم مطالبه آن در زمان حیات زوج، حکم به رد دعوی داده است. (ص 20 و 21 ) این رای در تاریخ 93/12/9 به وکیل خواهان ابلاغ و ایشان در تاریخ 94/1/20 فرجامخواهی نموده (ص 31 ) و پس از تبادل لوایح فرجامی (ص 33 و 34 )، در تاریخ 94/2/17 پرونده از طریق دفتر دادگاه به دادگاههای تجدیدنظر استان ارسال شده و مدیر دفتر شعبه اول محاکم تجدیدنظر نیز در پرونده کلاسه --- به شعبه گزارش نموده که تجدیدنظر خواهی خارج از موعد است (ص 36 ) و مستشاران هم بدون توجه به اینکه پرونده تجدیدنظر خواهی نبوده، در ظهرهمان گزارش پرونده را از آمار کسر و اعاده نموده اند. ذیل نامه اعاده پرونده، در تاریخ 94/3/10 مرقوم شده: دفتر ثبت با توجه به اینکه اعتراض از سوی وکیل در تاریخ 94/1/20 صورت گرفته و دادنامه در تاریخ 94/12/9 ( 93 صحیح است) به نامبرده ابلاغ شده لیکن اعتراض خارج از مهلت قانونی بوده است لذا اقدامی متصور نیست پرونده بایگانی شود امضا 94/3/10 . (معلوم نیست نویسنده این دستور و سمت وی چه بوده است) (ص 37 )با تذکر وکیل فرجامخواه طی لایحه ثبت شده به شماره 1504 - 95/5/11 پس از یک سال و اندی اطاله و بایگانی شدن پرونده، دادگاه دستور ارسال پرونده را به دیوانعالی کشور صادر کرده است ! پرونده پس از وصول به دیوان عالی کشور، در تاریخ 95/5/25 به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل است پس از قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره به شرح ذیل رای صادر مینماید:
رای شعبه
نظر به اینکه طبق شرع و مفاد ماده 336 قانون مدنی و تبصره الحاقی آن، اصل بر عدم تبّرع در انجام کارهایی که عرفا برای آن اجرت معین است بخصوص فروشندگی در مغازه سوپر که قطعا دارای اجرت میباشد در حالی که دادگاه اصل را بر عدم تبّرع دانسته و بدون ارجاع امر به کارشناسی حکم به رد دعوی در خصوص مطالبه اجرت المثل صادر نموده و دلیل آن را عدم مطالبه در زمان حیات زوج اعلام نموده، در صورتی که حق مکتسب در هر زمان قابل مطالبه است لذا رای فرجامخواسته را به دلیل مرقوم در قسمت اجرت المثل مستندا به بندهای 2 و 3 و 5 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض نموده و رسیدگی مجدد را به شعبه دیگر دادگاه عمومی زنجان ارجاع مینماید.
شعبه پنجم دیوان عالی کشوررئیس شعبه: مهدی اسلامی مستشار: احمد کریم زاده