بخشنامه وزیر دادگستری راجع به 18 واژه جدید علوم طبیعی و ریاضی

مصوب 1318/05/06 وزیر دادگستری

در فرهنگستان هیجده واژه مربوط بعلوم طبیعی و ریاضی برگزیده شده و به تصویب پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاهی نیز رسیده است که در پائین درج:
1- شخانه به جای احجار ساقطه Meteorite پذیرفته شده و آن سنک [سنگ] های پراکنده در است که چون در ضمن جنبش خود از هوای زمین بگذرند افروخته شده روشنائی میدهند و تیزشهاب نامیده میشوند اگر بعضی از آن ها بزمین برسند بفرانسه آن ها را Meteorit Bolide میگویند- شخانه در کتاب های لغت قدیمی بهمین معنی ضبط است.
2- بارخیز به جای Fertile در اصطلاح گیاه شناسی پذیرفته شده - در اصطلاح کشاورزی زمین را حاصل ‏خیز میگویند ولی در گیاه شناسی شاخه هائی از رستنی ها را که برآنها ممکن است بار و میوه‌ای پیدا شود Fertile اصطلاح کرده‌اند و بارخیز نامیده خواهد شد.
3- باردهی بارآوری به جای Fructification پذیرفته شده.
4 - رخ به جای Entaille در اصطلاح زمین شناسی پذیرفته شده و مقصود از Entaille خطهائی است بر روی سنک [سنگ] ها که چون ضربه به سنک [سنگ] برسد از آن خط ها شکسته می‌شود.
رخ در اصطلاح سوهانکاری امروزه نیز بخطوطی میگویند که از کشیدن سوهان برروی فلز باقی میماند.
5 - ناردیس به جای Syncline یعنی چین خوردگی های زمین که بشکل ناواست اختیار شده.
6 - تاقدیس به جای Anliclinal یعنی چین خوردگی های زمین که بشکل طاق است پذیرفته شده.
7- تنده به جای Escarpemext یعنی سراشیبی بسیار تندکوه پذیرفته شده.
8 - گسله به جای Faille یعنی گسیخته گی آشکوب های موازی رسوبی پذیرفته شده است و در لغت به همین معنی آمده است.
9- تراک به جای Fissure پذیرفته شده و در زبان عوام آن را ترک میگویند.
10- شکاف به جای Fente
11- شکست به جای Cassure
12- جر به جای Crevasse یعنی تراکهای زمین پذیرفته شده و در لغت‌های قدیم بهمین معنی آمده است.
3- کوه زائی به جای Orogenese
14- کوه را به جای Orogenique مقصود از کوه زائی حرکات پوسته زمین است که موجب پیدایش کوه ها و ناهمواری‌ها و فرو رفته گی های زمین میشود.
15- ستیغ به جایCrete پذیرفته شده است.
16- بستگی به جای Relation و رابطه در اصطلاح حساب
17- کمینه به جای Minimum
18- پیشینه به جای Maximum
و لزوماً ابلاغ میشود که در موارد لزوم واژه‌های مزبور را به کار ببرید.

وزیر دادگستری دکتر متین دفتری