هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: ه ع/ 0100210 شماره دادنامه: 140109970906000372 تاریخ: 09/ 06 /1401
شاکی: آقای سجاد کریمی پاشاکی
طرف شکایت: سازمان اداری و استخدامی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال فراز ابتدایی از بند 3 بخشنامه شماره 973579 مورخ 1395/11/02 سازمان اداری و استخدامی کشور تا حدی که متضمن جمع برقراری مستمری بازنشستگی و انعقاد قرارداد برای مشمولان تبصره 1 قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان مصوب 4/3/95 شود.
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان اداری و استخدامی کشور به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
دستگاه اجرایی میتواند بدون لغو مستمری بازنشستگی با مشمولین تبصره 1 ماده واحده قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان (1395/03/04) همانند شاغلین مشابه در همان دستگاه. .. قرارداد منعقد نماید.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مغایرت با قانون (تبصره 29 قانون بودجه اصلاحی سال 1344 و ماده 91 قانون استخدام کشوری) و خارج از اختیارات
شاکی در شرح شکایت بیان نموده مطابق تبصره 29 قانون بودجه اصلاحی 1344 هرگونه دریافت بیش از یک صندوق ممنوع بوده و به نظر میرسد هدف مقنن از وضع تبصره 1 ماده واحده مذکور اعاده به خدمت مستثنیان این قانون میباشد کما اینکه در ماده 91 قانون استخدام کشوری چنین تصریح شده است بنابراین تجویز برقراری مستمری بازنشستگی و هم عرض با ان پرداخت ناشی از قرارداد جدید به فرد اعاده به خدمت شده موضوع تبصره 1 ماده واحده مذکور موجب قانونی ندارد و وضع ان خارج از حدود اختیارات و تکالیف قانونی طرف شکایت میباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
تا لحظه تنظیم گزارش لایحه دفاعیه واصل نشده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
با توجه به اینکه تبصره یک ماده واحده قانون ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان به موجب مصوبه 1397/06/06 مجلس شورای اسلامی اصلاح شده است و پیرو ان بخشسنامه شماره 973579 مورخ 1395/11/02 صادره از سوی سازمان اداری و استخدامی کشور نیز به موجب بخشنامه شماره 415053 مورخ 6/8/97 اصلاح و به موجب بند یک ان بکارگیری و انتصاب بازنشستگان صرفاً در سمتهای مذکور در بندهای (الف)، (ب) و (ج) ماده (71) قانون مدیریت خدمات کشوری، جانبازان بالای پنجاه درصد و آزادگان بالای سه سال اسارت و فرزندان شهدا امکانپذیر است، بنابراین به نظر میرسد رسیدگی به خواسته شاکی موضوعاً منتفی شده باشد. لذا اعمال ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری از محضر ریاست محترم دیوان تقاضا میگردد.
در صورت لزوم اظهار نظر ماهیتی: اولا؛ به موجب تبصره 5 ماده واحده قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان ماده 91 قانون استخدام کشوری که مبین قطع حقوق بازنشستگی افرادی که مجددا بکارگیری شده اند در مدت اشتغال یا تصدی مقام مربوط بوده است صریحا نسخ شده است
ثانیا؛ مطابق ماده 8 قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاههای دولتی مصوب 1366 اشتغال به کار کلیه بازنشستگان و نیز کسانی که سنوات خدمت انان بر اساس قوانین و مقررات استخدامی بازخرید شده است در وزارتخانه ها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها ممنوع است و در صورت نیاز دولت به تخصص بعضی از این افراد اشتغال انان به صورت غیر رسمی و برای مدت معین با تصویب هیات وزیران مجاز خواهد بود؛ و همچنین مجلس شورای اسلامی به موجب قانون تفسیر ماده 8 قانون تعدیل نیروی انسانی به صراحت در ماده واحده اعلام کرده ممنوعیت اشتغال به کار بازنشستگان موضوع ماده 8 قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی مصوب 27/10/66 شامل اعاده به خدمت بازنشستگان موضوع ماده واحده قانون اعاده به خدمت کارکنان بازنشسته دولت مصوب 18/11/60 نیز میباشد.
ثالثا؛ درحال حاضر به غیر از بند چ ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه که صرفا در خصوص ایثارگران میباشد مبنای قانونی دیگری برای بکارگیری بازنشستگان در قالب اعاده به خدمت در عموم مشاغل و مناصب دستگاههای موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری وجود ندارد و به نظر میرسد شکایت مطروحه به جهت برداشت اشتباه شاکی از واژه بکارگیری به معنای اعاده به خدمت با لغو حکم بازنشستگی میباشد بنا به مراتب مصوبه مورد شکایت با لحاظ اصلاح ان مغایرتی با قوانین نداشته به رد شکایت اظهار عقیده میگردد.
پرونده شماره ه ع/ 0100210 مبنی بر تقاضای ابطال فراز ابتدایی از بند 3 بخشنامه شماره 973579 مورخ 1395/11/02 سازمان اداری و استخدامی کشور در جلسه مورخ 1401/05/30 مورد بررسی قرار گرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق شرح زیر اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
بنا به دلایل زیر موضوع از مصادیق ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تلقی نمی گردد.
الف: بخشنامه شماره 415053 مورخ 1397/08/06 سازمان اداری و استخدامی کشور متضمن حکمی مبنی بر لغو یا اصلاح با موضوع فراز ابتدایی بند 3 بخشنامه شماره 973579 مورخ 1355/11/02 نمیباشد.
ب: بخشنامه شماره 41553 مورخ 1397/08/06 با عنایت به تصویب قانون اصلاح قانون ممنوعیت به کارگری بازنشستگان مصوب 1397/06/06 و در جهت اجرای این قانون صادر گردیده و اصولاً متضمن حکمی مبنی بر امکان برقرار بودن مستمری بازنشستگی و انعقاد قرارداد با فرد بازنشسته نمیباشد.
- در ماهیت اولاً: هرچند که قانون ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان (با اصلاحات و الحاقات بعدی آن) ناظر بر ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان بوده ولیکن تبصره 1 آن ناظر بر استثنایات حکم کلی قانون میباشد و طبعاً دستگاه های اجرایی هنگامی که بازنشسته ای را در اجرای تبصره 1 قانون مزبور به کار می گیرند لزوماً ناگزیر از انعقاد قرارداد با وی میباشند.
ثانیاً: «به کارگیری» موضوع تبصره 1 قانون ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان مقوله ای متفاوت از امر «اعاده به خدمت» میباشد بنابراین دلیلی برای قطع حقوق بازنشستگی فرد بازنشسته ای که در اجرای تبصره 1 قانون مزبور به کارگیری میشود وجود ندارد.
ثالثاً: چنانچه نظر قانونگذار مبنی بر اعاده به خدمت مشمولین تبصره 1 قانون ممنوعیت به کارگیری بازنشستگان می بود در تبصره 5 همین قانون لغو ماده 91 قانون استخدام کشوری را که ناظر بر اعاده به خدمت مقامات بازنشسته بود مقرر نمی نمود.
رابعاً: چنانچه قانونگذار نظر بر "اعاده به خدمت" مشمولین تبصره 1 قانون ممنوعیت به کارگیری از عبارت فوق را در متن قانون تصریحاً به کار می برد به عنوان مثال در بند چ ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه قانونگذار با به کاربردن عبارت «اعاده به خدمت» صراحتاً منظور خود را اعلام نموده است.
خامساً: مطابق ماده 8 قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاههای دولتی مصوب 1366 اشتغال به کار کلیه بازنشستگان و نیز کسانی که سنوات خدمت آنان بر اساس قوانین و مقررات استخدامی بازخرید شده است در وزارتخانه ها و سازمان ها و موسسات و شرکت های دولتی و شهرداریها ممنوع است و در صورت نیاز دولت به تخصص بعضی از این افراد اشتغال آنان به صورت غیر رسمی و برای مدت معین با تصویب هیات وزیران مجاز خواهد بود؛ و همچنین مجلس شورای اسلامی به موجب قانون تفسیر ماده 8 قانون تعدیل نیروی انسانی به صراحت در ماده واحده اعلام کرده ممنوعیت اشتغال به کار بازنشستگان موضوع ماده 8 قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی مصوب 27/10/66 شامل اعاده به خدمت بازنشستگان موضوع ماده واحده قانون اعاده به خدمت کارکنان بازنشسته دولت مصوب 18/11/60 نیز میباشد.
با عنایت به مراتب فوق فراز ابتدایی بند 3 بخشنامه شماره 973579 مورخ 1395/11/02 خارج از حدود اختیار مرجع وضع آن و خلاف قانون نبوده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است./ط
علی اکابری
رییس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری