هیات وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ بنا به پیشنهاد شماره 1366/14 مورخ 1358/2/24 وزارت اطلاعات و تبلیغات به استناد بندهای ش و ع ماده یک و ماده شش قانون تاسیس وزارت اطلاعات و جهانگردی آییننامه تاسیس و نظارت بر آژانسهای مسافرتی و جهانگردی را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده 1 -تاسیس آژانس مسافرتی و جهانگردی یا شعبه آن بوسیله هر شخص حقیقی یا حقوقی موکول به گرفتن پروانه طبق مقررات این آییننامه است.
ماده 2 -آژانس مسافرتی دارای دونوع فعالیت است:
الف -ترابری هوایی، صدور بلیت مسافرت هوایی، ذخیرهجا، صدور بارنامه و یا هرگونه اقدام دیگر مربوط به ترابری هوایی مسافر و کالا انجام میدهد.
جهانگردی که خدمات لازم در زمینه تنظیم برنامه مسافرت افراد و گروهها و گشتهای داخلی و خارجی زمینی و دریائی و هرگونه فعالیتها و خدمات جهانگردی را برای جهانگردان داخلی و خارجی انجام میدهد.
ماده 3 -هرگاه درخواستکننده پروانه شخص حقیقی باشد وجود شرایط زیر لازم است:
الف -تابعیت ایران.
ب -حداقل 30 سال سن.
ج -داشتن اهلیت قانونی و نداشتن شهرت بفساد اخلاق و پیشینه محکومیت کیفری که موجب سلب حقوق اجتماعی باشد.
د -حداقل 5 سال سابقه کار مسئولیتدار در امور مربوط به ترابری هوایی یا جهانگردی (برای فعالیتهای بند الف یا بند ب ماده 2) و در مورد فارقالتحصیلان آموزشگاهها و مدارس رسمی جهانگردی داخلی یا خارجی که مورد تایید کمیته موضوع ماده 7 این آییننامه باشد سه سال سابقه کار کافی است.
ه- -تسلیم تضمین قابل قبول از قبیل چک یا سفته یا سپردن وثیقه ملکی بمبلغ پنج میلیون ریال.
و -ارائه محل مناسب با نوع فعالیت برای دفتر آژانس بتایید کمیته موضوع ماده 7 این آییننامه براساس دستورالعمل مربوط.
تبصره 1 - دفتر آژانس منحصراً باید در محل ارائه شده دائر گردد.
تبصره 2 - مبلغ تضمین قابل قبول یا وثیقه ملکی موضوع بند ه- ماده 3 هر سه سال یکبار توسط کمیته موضوع ماده 7 این آییننامه با توجه بشاخص قیمت کالاها و خدمات که از طرف بانک مرکزی ایران منتشر میشود تعیین خواهد شد.
تبصره 3 -در صورتی که درخواست کننده پروانه سفته یا چک فاقد تاریخ به عنوان تضمین تسلیم نماید بایستی پرداخت مبلغ مندرج در آن از طرف شورای آژانسهای مسافرتی در ظهر سفته یا چک تسلیمی تعهد و تضمین گردد و بهمراه آن از طرف متقضی فرم مربوط وکالتنامه بلاعزل (مبنی بر حق وصول بدون قید و شرط مبلغ تضمین در وجه وزارت اطلاعات و تبلیغات) را تکمیل و امضا نماید.
تبصره 4 -هرگاه درخواست کننده پروانه شخص حقوقی باشد داشتن شرایط بندهای الف و ه- مذکور در این ماده الزامی است، مدیرعامل و اعضای هئیت مدیره باید فاقد پیشینه محکومیت کیفری موثر باشند.
ماده 4 -در مواردی که درخواست کننده پروانه شخص حقیقی و فاقد شرایط مندرج در بند ماده 3 باشد باید یکنفر را به عنوان مدیرفنی معرفی کند، مدیرفنی باید علاوه بر شرایط مذکور در این ماده پیشینه محکومیت کیفری موثر نداشته باشد.
ماده 5 -در مواردی که درخواست کننده پروانه شخص حقوقی باشد باید یکنفر را به عنوان مدیرفنی معرفی کند، مدیرفنی باید دارای شرایط مندرج در ماده 3 به استثنای بندهای «ه-» و «و» آن باشد.
مدیرعامل یا هریک از اعضای هئیت مدیره با داشتن شرایط مذکور میتوانند به عنوان مدیرفنی نیز معرفی شوند.
تبصره 1 -در مواردی که مدیرفنی شرایط مندرج در این آییننامه را از دست بدهد یا محجور شود دارنده پروانه باید حداکثر ظرف یکماه مدیرفنی دیگری را که واجد شرایط مذکور باشد به کمیته معرفی کند در غیر این صورت از ادامه کار در آژانس مسافرتی تا معرفی مدیرفنی جدید جلوگیری خواهد شد.
تبصره 2 -هرگاه دارنده پروانه آژانس مسافرتی تمام یا یکی از شرایط مندرج در این آییننامه را از دست بدهد از ادامه کار آژانس جلوگیری خواهد شد.
ماده 6 -یکنفر نمیتواند مدیریت فنی بیش از یک آژانس مسافرتی را همزمان برعهده گیرد و خدمت او باید به طور تمام وقت باشد.
اشتغال مدیرفنی در آژانس مسافرتی دارای دونوع فعالیت و همچنین اشتغال آژانس مسافرتی به یک یا دونوع از انواع فعالیتهای مذکور در ماده 1 بلامانع است.
ماده 7 -به منظور صدور پروانه تاسیس, تعلیق یا لغو پروانه آژانسهای مسافرتی نظارت بر فعالیت آنها و همچنین رسیدگی به شکایات از آژانسها و تخلفات آنها کمیته آژانسهای مسافرتی مرکب از نمایندگان وزارت اطلاعات و تبلیغات، سازمان هواپیمایی کشوری و هواپیمایی ملی ایران رئیس یا دبیر سندیکای آژانسهای مسافرتی در وزارت اطلاعات و تبلیغات تشکیل میگردد و شرکت آنان در رای به شرح زیر است:
1 -در مواردی که کمیته برای صدور پروانه یا رسیدگی به شکایات تشکیل میشود از رئیس یا دبیر سندیکا فقط برای ادای توضیح دعوت به عمل میآید، در اینمورد دبیر یا رئیس سندیکا دارای حق رای نیست.
2 -در مواردی که کمیته برای تعلیق یا لغو پروانه یا رسیدگی بشکایات تشکیل میشود از نماینده هواپیمایی ملی و مدیر آژانس مربوط برای ادای توضیح دعوت به عمل میآید. نماینده هواپیمایی ملی و مدیر آژانس در این مورد دارای حق رای نمیباشند.
ماده 8 -کمیته حداقل سهماه یکبار تشکیل جلسه میدهد، تصمیم کمیته به اکثریت آراء معتبر است.
ماده 9 -در دادن پروانه آژانسهای مسافرتی، کمیته بضرورتهای گسترش صنعت جهانگردی و ترابری هوایی و تقویت آژانسها و برقراری تناسب میان شمار مسافران و جهانگردان و شمار آژانسهای مسافرتی توجه نموده و براساس شرایط مقرر در این آییننامه ضوابط لازم تعیین خواهد نمود.
ماده 10 -وظایف کمیته به شرح زیر است:
الف -رسیدگی و تصمیمگیری در مورد درخواستهای صدور پروانه آژانسهای مسافرتی و یا گشایش شعبه آژانس، درخواستها باید برطبق این آییننامه تکمیل و به وزارت اطلاعات و تبلیغات تسلیم گردد، تقاضای تاسیس آژانس مسافرتی باید ظرف مدت یکماه به کمیته آژانسهای مسافرتی ارجاع شود، کمیته موظف است ظرف سهماه نظر خود را دائر به رد یا قبول درخواست اعلام نماید.
ب -نظارت مستمر بر فعالیتهای آژانسهای مسافرتی و بازرسی از آنها.
ج - رسیدگی و تصمیمگیری در مورد شکایاتی که از آژانسها یا شعبههای آنها میرسد.
د - صدور اخطار کتبی یا تعلیق تا سه ماه یا لغو پروانه آژانس یا شعبه آن.
ه- - بررسی گزارشهای بازرسان منتخب کمیته و تصمیمگیری در مورد آنها.
تبصره - در تعیین و تشخیص ضوابط کمیته به دستورالعملهای وزیر اطلاعات و تبلیغات و حسن شهرت و سرمایه و سابقه و تجربه کار درخواستکنندگان و همچنین انتخاب محل مناسب و تجهیزات آن و با توجه به احتیاجات ناحیه یا شهر یا کشور در مورد تاسیس آژانسهای جدید توجه خواهد کرد.
ماده 11 -تصمیم کمیته از طریق سازمانهای دولتی مربوط به اجراء گذاشته خواهد شد پروانه آژانس مسافرتی با امضای دوتن از مقامات مسئول وزارت اطلاعات و تبلیغات و سازمان هواپیمایی کشوری صادر میشود و تصمیم تعطیل موقت و یا لغو پروانه آژانس حسب مورد بوسیله سازمانهای مربوط از طریق درج در روزنامههای کثیرالانتشار به آگاهی عموم خواهد رسید.
ماده 12 -در موارد تعلیق پروانه، آژانس مسافرتی یا شعبه آن موظف است از تاریخ ابلاغ تعلیق تعهدات تازه ایجاد و قبول نکند و ضمن تکمیل امور و تعهدات نیمه تمام نسبت باسترداد بلیط و اوراق بهادار مسافرتی طبق مقررات مربوط اقدام نماید، در صورت عدم رعایت مراتب مذکور پروانه مربوط لغو خواهد شد.
ماده 13 -هرگاه آژانس مسافرتی یا شعبه آن بیش از سه ماه بدون عذر موجه تعطیل باشد کمیته پروانه آن را لغو خواهد کرد.
ماده 14 -آژانس مسافرتی مکلف است حداکثر ظرف سهماه از تاریخ صدور پروانه آغاز به کار کند در غیر این صورت پروانه آن لغو میشود و هرگاه پس از آغاز به کار از اداره فعالیت منصرف گردد کمیته حداکثر ششماه مهلت برای شروع مجدد به کار به آژانس میدهد در صورتی که در مهلت مقرر شروع به کار نکند پروانه آن لغو خواهد شد.
ماده 15 -هرگاه دارنده پروانه آژانس مسافرتی فوت شود در صورتی که بین ورثه شخص واجدشرایط درخواست پروانه کند با موافقت سایر ورثه حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ موافقت ورثه پروانه آژانس مسافرتی به نام او صادر خواهد شد و تا صدور پروانه که حداکثر از یک سال تجاوز نخواهد کرد ادامه کار مدیرفنی قبلی و آژانس مسافرتی به تشخیص کمیته فنی بلامانع است در غیر این صورت و همچنین انحلال شخص حقوقی که به موجب قانون قطعی شده باشد سبب لغو پروانه خواهد بود.
ماده 16 -انتقال پروانه آژانس مسافرتی با رعایت مقررات این آییننامه و با تایید کمیته مجاز است به شرط آنکه انتقالگیرندگان یا انتقالگیرنده اعم از حقیقی یا حقوقی شرایط مندرج در این آییننامه را داشته باشند ولی در هر حال پروانه آژانس با توافق انتقالگیرندگان به نام یکنفر از آنان صادر میشود، در غیر این صورت پروانه آژانس ملغی است.
ماده 17 -در سرلوحهنامهها و مکاتبات آژانسهای مسافرتی باید نام و نشانی کامل مبلغ سرمایه و شماره و نوع پروانه ذکر شود.
ماده 18 -آژانس مسافرتی باید در آغاز فعالیت خود فهرستی از افراد شاغل خود را با ذکر مشخصات فردی و شغلی در اختیار وزارت اطلاعات و تبلیغات و سازمان هواپیمایی کشوری قرار دهد و هرنوع تغییرات بعدی را نیز ظرف یکماه اطلاع دهد.
ماده 19 -آژانس مسافرتی مکلف است اطلاعات لازم را که از سوی وزارت اطلاعات و تبلیغات یا سازمان هواپیمایی کشوری درباره فعالیت آن خواسته میشود در اختیار بگذارد.
آژانسهای مسافرتی حسب مورد موظف برعایت مقررات و دستورالعملهای هریک از مراجع یادشده در زمینه فعالیت خود هستند.
ماده 20 -اعتراضات رسیده در مورد تصمیمات کمیته آژانسهای مسافرتی در کمیته عالی متشکل از مقامات زیر و بنا بدعوت وزیر اطلاعات و تبلیغات مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.
1 -وزیر اطلاعات و تبلیغات.
2 -معاون وزارت راه و ترابری و رئیس سازمان هواپیمایی کشوری.
3 -مدیرعامل شرکت هواپیمایی ملی ایران.
تبصره 1 -رای وزیر اطلاعات و تبلیغات برای تصمیم گیری کمیتهعالی ضرورت دارد و تصمیم کمیتهعالی به اکثریتآراء معتبر است کمیتهعالی میتواند از شاکی برای ادای توضیحات دعوت به عمل کند.
ماده 21 -از تاریخ تصویب این آییننامه آژانسهای مسافرتی که تا تاریخ 21 بهمن ماه سال 1357طبق آییننامه حمل و نقل هوایی مصوب 16 تیرماه 1346 هیئتوزیران اجازه فعالیت اخذ نمودهاند و همچنین آژانسهای موجود از هرنوع که بخواهند به فعالیت خود ادامه دهند مکلفند ظرف سه ماه مدارک لازم را برای بررسی در اختیار وزارت اطلاعات و تبلیغات قرار دهند، مدارک مزبور باید ظرف یکماه از تاریخ وصول برای رسیدگی به کمیته آژانسهای مسافرتی فرستاده شود. کمیته موظف است ظرف دو ماه تصمیم خود را درباره نوع آژانس و تایید یا اصلاح پروانه اعلام دارد هرگاه آژانسهای مذکور ظرف مهلت مقرر که شش ماه پس از ابلاغ تصمیم کمیته آژانسهای مسافرتی میباشد وضع خود را با مفاد این آییننامه تطبیق ندهند و نواقص خود را رفع نکنند پروانه یا لوحه آنها لغو خواهد شد.
ماده 22 -موسساتی که به فعالیتهای غیر از موضوع این آییننامه اشتغال دارند بهیچ عنوان نباید از نام آژانس مسافرتی و توریستی یا جهانگردی استفاده کنند.
ماده 23 -هرگاه آژانسهای مسافرتی از رعایت مقررات مندرج در این آییننامه تخلف نمایند پروانه آنها ملغی و از کار آنان جلوگیری خواهد شد.
ماده 24 -شهربانی جمهوری اسلامی ایران و سایر مراجع مربوط مکلفند به تقاضای وزارت اطلاعات و تبلیغات از ادامه کار این قبیل آژانسها جلوگیری نمایند.
ماده 25 -از تاریخ تصویب این آییننامه کلیه مقررات و آییننامههای مغایر با آن لغو میگردد.