صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/04/22
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر خرم بید
موضوع
تقاضای صدور حکم بر ثبت واقعه طلاق با توجه به تشریفاتی بودن آن
پرسش
در پروندهای خواهان (زوج) مدعی گردیده با اعطای وکالت به وکیل قانونی و شرعی، صیغه شرعی طلاق خوانده (زوجه) در تاریخ معین توسط وکیل در حضور شهود جاری گردیده و خوانده مطلقه گردیده است و رابطه زوجیت خاتمه یافته است و نظر به اینکه با وقوع طلاق عملاً خوانده از قید زوجیت خارج گردیده و تقاضای صدور حکم بر ثبت واقعه طلاق نموده است. آیا دعوی ثبت واقعه طلاق به شرح فوق قابل استماع میباشد؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال؛ نظریه اقلیت مطلوب و مورد تائید اکثریت اعضای هیات عالی است؛ با این توضیح که ضمانت اجرای ممنوعیت عدم مراجعه به دادگاه و ضرورت رعایت تشریفات قانونی برای وقوع طلاق و ثبت آن؛ اثر وضعی بطلان و بیاعتبار طلاق شرعی نیست؛ بلکه ضمانت اجرای آن ممنوعیت تبعات بعدی طلاق و مجازات کیفری میباشد، نه عدم امکان استماع دعوی ثبت واقعه طلاق؛ زیرا در جریان رسیدگی به دعوی ثبت واقعه طلاق، دادگاه ابتدا صحت وقوع طلاق شرعی را احراز مینماید؛ بنابراین دعوی ثبت واقعه طلاق قابلیت استماع دارد.
نظر اکثریت
نظر به ماده 1133 قانون مدنی و ماده 24 قانون حمایت از خانواده که همگی حکایت از آن دارد که ثبت طلاق در دفاتر طلاق صرفاً پس از صدور گواهی امکان سازش یا حکم مربوط از سوی دادگاه مجاز است؛ فلذا با احراز تشریفاتی بودن واقعه طلاق نظر به اینکه در فرض سوال تشریفات قانونی رعایت نگردیده، دعوی مذکور قابلیت استماع ندارد.
نظر اقلیت
ماده 1133 قانون مدنی با ذکر کلمه میتواند در ابتدای ماده جنبه تخییری موضوع را بیان میکند و هیچ افادهای به الزام ندارد. همچنین در ماده 24 قانون حمایت از خانواده نیز پس از عبارت صدور گواهی عدم امکان سازش کلمه یا مربوط از سوی دادگاه مجاز است نشانگر این است که شقوق دیگر احکام قابل صدور غیر از گواهی عدم امکان سازش را در بر میگیرد. همچنین مجازات کیفری مندرج در فصل هفتم و مفاد ماده 49 قانون حمایت از خانواده که در مورد اقدام به طلاق بدون ثبت آن مجازات مقرر نموده در ذیل همین ماده اضافه بر تعیین مجازات الزام به ثبت طلاق را نیز موضوع حکم قرار داده است.