تاریخ دادنامه قطعی: 1394/12/16
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورتی که وکیل، فاقد اختیار وکالت در قبول یا رد سوگند باشد، نمی تواند از طرف مقابل درخواست اتیان سوگند نماید. بنابراین، در صورتی که به درخواست وکیل مذکور طرف مقابل سوگند یاد کند، این سوگند برخلاف قانون و فاقد اثر قانونی است.
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/12/16
خلاصه جریان پرونده
خانم م. ر. فرزند غ. با وکالت آقایان ع.ن.م و ه.ف وکیل و کارآموز وکالت دادخواستی به طرفیت آقای م الف. و خانمها س.، س. و ث. نام خانوادگی همگی ه. فرزندان م. و به خواسته رسیدگی و صدور حکم براثبات رابطه زوجیت (اثبات عقد نکاح دائم) به استناد استشهادیه محلی و شهادت شهود و گواهی حصروارثت و کپی شناسنامه و وکالتنامه وکیل تقدیم دادگاههای عمومی حقوقی شهرستان مشهد کرده و توضیح داده اند موکله خانم م. ر. در آبان ماه سال 1380 به عقد نکاح دائم آقای م. ه. درآمده و حدود 14 سال زندگی مشترک داشته اند آقای ه. از افراد معتمد سرشناس محله و از خادمین ائمه بودند که از ابتدای زندگی خصوصا سالهای اخیر قصد ثبت ازدواج را داشته اند که بنا به دلایلی ثبت ازدواج صورت نگرفته است و در ماههای اخیر آقای ه. بیمار و در تاریخ 93/4/21 در بیمارستان قائم مشهد فوت نمودهاند خواندگان محترم فرزندان و تنها بازماندگان ایشان میباشند لذا با توجه به اینکه عقد نکاح شرعا صورت گرفته لکن ثبت نشده است با ارائه دلایل و منضمات دادخواست و احضار شهودی که گواه موضوع بوده اند درخواست رسیدگی و اثبات عقد نکاح دائم را دارم. شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی شهرستان مشهد با تعیین وقت رسیدگی با حضور خواهان و وکلای وی و وکیل خواندگان تشکیل شده است وکیل خواهان اظهار داشته خواسته به شرح دادخواست میباشد موکله در آبان ماه 1380 با مهریه 14 عدد سکه بهارآزادی به عقد دایم مورث خواندگان درآمده که این امر به صورت رسمی ثبت نشده است لیکن شهودی این موضوع را گواهی می نمایند که درخواست استماع شهادت شهود و رسیدگی را دارم. وکیل خواندگان اظهار داشته دلایل از سوی خواهان ارائه نشده و از خواهان چند سئوال دارد که دادگاه با سئوال از خواهان پاسخ آن را منعکس کرده است خواهان اضافه نموده مدرک در مورد ازدواج دست شوهرم بوده که داخل گاوصندوق بوده باید دست دامادش باشد و آن سند را عاقد نوشته است در مورد تقدیم دادخواست چهارسال قبل دادخواست دادم که از نتیجه بی اطلاعم چون خانه را عوض کردم وکیل خواندگان اظهارداشته دادخواست داده و مهریه را پنجاه هزار تومان تعیین کرده است. در نهایت دادگاه قرار استماع گواهی گواهان را صادر کرده است و در وقت مقرر از گواهان تعرفه شده به شرح صفحات 23 الی 29 تحقیق کرده و اظهارات طرفین دعوی را به شرح صفحات 30 و 31 منعکس کرده است خلاصه اظهارات ورثه اینستکه ورثه عقد موقت خواهان را قبول دارند اما عقد دایم را قبول نکرده اند. چون خواهان شهود دیگری هم داشته دادگاه با تعیین وقت دیگری طرفین را دعوت کرده است که در وقت مقرر دادگاه اظهارات وکیل خواندگان را منعکس واز خواندگان سئوال میکند رابطه زوجیت و عقد موقت را قبول دارید یا خیر ؟که پاسخ میدهند به اقرار زوجه اول عقد موقت بوده ولی عقد دائم وجود نداشته است و بعد از دو سال هیچ رابطه ای وجود نداشته است اگر در بیمارستان مشاهده شده به عنوان خدمه و کارگر بوده است عقد دائم را موکلین قبول ندارند. که وکیل زوجه ضمن توضیحاتی در خواست سوگند شرعی را مینماید و اظهار مینماید خواندگان اقرار به عقد موقت نمودهاند که با توجه به شهادت شهود در خواست صدور حکم بر اثبات رابطه زوجیت را دارم.دادگاه خواهان را جهت ادای سوگند شرعی با تعیین وقت رسیدگی دعوت مینماید (ضمن دعوت طرفین جهت رسیدگی) که در جلسه 94/3/17 با حضور خواهان وکلای طرفین خوانده سوگند یاد مینماید که مرحوم مرا عقد دائم کرده بودند با مهریه 14 سکه بهار آزادی که دو سال عقد موقت بودم بعد مرحوم خودش روحانی آوردند و عقد دائم کردیم (با رعایت موازین شرعی سوگند یاد کرده است) دادگاه پس از استماع اظهارات وکیل خواندگان به موجب رای شماره --- - 1394/03/19 در خصوص دعوی خواهان به شرح فوق با توجه به دادخواست تقدیمی و اظهارات وکلای طرفین دعوی و گواهی گواهان و اینکه فرزندان آن مرحوم عقد موقت را قبول دارند ولی عقد دائم را قبول ندارند و اینکه دادگاه در اجرای ماده 279 قانون آیین دادرسی مدنی از خواهان در خواست سوگند نموده که خواهان برای اثبات ادعا سوگند شرعی نیز یاد کردند دادگاه با توجه به مراتب فوق حکم به اثبات رابطه زوجیت دائم بین خواهان و مرحوم م. ه. با مهریه 14 سکه تمام بهار آزادی تا زمان فوت آن مرحوم را صادرکرده است. آقای محمد الف. و خانم ها س. و س. و ث. همگی ه. با وکالت آقای ج. طیار نسبت به دادنامه یادشده تجدیدنظرخواهی نموده که پس از پاسخ وکیل تجدیدنظر خوانده شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی با تعیین وقت رسیدگی طرفین را دعوت و قید کرده آقای ممدوحی را جهت ادای گواهی همراه بیآورند همچنین پرونده کلاسه --- بررسی شود اگر مربوط به طرفین است مطالبه والا به وکیل اخطار شود کلاسه صحیح را اعلام دارد. در وقت مقرر دادگاه با حضور وکلای طرفین دعوی و تجدیدنظر خوانده و با حضور آقای ممدوحی (گواه) تشکیل شده است از گواه به شرح برگ جداگانه صفحه 92 و 93 پرونده تحقیق شده است. گواه اظهار داشته من راجع به بدهکاری از آنمرحوم سوال کردم ایشان گفت راجع به این خانم تو خیال خودت را راحت کن هیچ کس نمی تواند مدعی باشد چهارسال آخر چون من داماد بزرگ ایشان بودم در منزل ما بوده و البته ایشان در بیمارستان رفت وآمد می کردند... به هر حال بنده دیده ام که این خانم برای مرحوم زحمت می کشیده است ولی از این که زن دائم مرحوم باشد باید بگویم نبوده چون مرحوم می گفت این خانم صیغه من بوده است و برای همین داخل شناسنامه وارد نکرده ام..... راجع به ازدواج دائم عرضی ندارم.دادگاه تجدیدنظر پس از استماع اظهارات تجدیدنظر خوانده و وکیل تجدیدنظرخواهان و وکیل تجدیدنظر خوانده با درخواست وکیل تجدیدنظر خوانده قرار ایتان سوگند خواندگان را صادر و با تعیین وقت طرفین را به منظور فوق دعوت کرده است (صفحه 95 پرونده) و در وقت مقرر دادگاه تجدیدنظر با حضور طرفین دعوی تشکیل شده و خواندگان حاضر (فرزندان مرحوم م. ه.) و به اسماء جلاله بر رد دعوی خواهان (مدعی زوجیت دائم) سوگند یاد کرده اند.دادگاه تجدیدنظر به موجب رای شماره --- - 1394/07/26 در خصوص اعتراض آقای م الف. و خانم ها س. و س. و ث. همگی ه. با وکالت آقای طیار و به طرفیت خانم م. ر. فرزند غ. با وکالت آقای ن.م و نسبت به دادنامه فوق الذکر با توجه به مجموع محتویات پرونده و دفاعیات طرفین وقوع عقد نکاح دائم فیمابین را محرز و مسلم ندانسته و دعوی خواهان را بلادلیل تشخیص و با نقض رای تجدیدنظر خواسته حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام کرده است. خانم م. ر. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجام خواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ احد از وکلای فرجام خوانده و اعلام وکالت خانم ن.س به وکالت از فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت میشود. (توضیح اینکه با توجه به عدم اختیار وکیل تجدیدنظرخواه در مرحله فرجام فرجامخواهی در مهلت بوده است.) هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای مهدی اسلامی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد.
فرجام خواهی وارد و پرونده دارای نقص تحقیقات است زیرا: به موجب وکالت نامه شماره 355485 سری د- 93 خانم م. ر. به آقای ع.ن.م وکیل پایه یک دادگستری و... اختیار وکالت در قبول یا رد سوگند را نداده است که با توجه به بند 14 ماده 35 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی صدور قرار اتیان سوگند با درخواست وکیل مذکور که فاقد اختیار قانونی بوده و ایتان سوگند خواندگان بر این اساس برخلاف قانون و بدون درخواست خواهان (تجدیدنظر خوانده) بوده و فاقد اثر قانونی است. لذا با توجه به مراتب فوق و نظر به اتیان سوگند خواهان در دادگاه نخستین و گواهی گواهان و مجموع محتویات پرونده ضرورت داشته دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی با دعوت طرفین دعوی برای اخذ توضیح از آنان از خواهان در مورد اینکه چه مدت زندگی مشترک با مرحوم م. ه. را داشته و دلایل او و پاسخ ورثه به طور مفصل و مستوفی تحقیق سپس با توجه به گواهی گواهان و اینکه اصل بر دائم بودن ازدواج است و عقد موقت استثناء بر اصل است و نیز ملاحظه پرونده سابق طرفین که در زمان حیات مرحوم م. ه. تشکیل شده و پیوست آن نسبت به صدور رای مقتضی اقدام گردد. بنا به جهات فوق وبه استناد بند الف ماده 401 و 405 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجام خواسته را به لحاظ نقص تحقیقات نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه --- دادگاه محترم تجدیدنظر استان خراسان رضوی ارجاع میگردد.
شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار
مهدی اسلامی - محمدحسن جلیلی تقویان