تاریخ نظریه: 1404/04/24
شماره نظریه: 7/1403/875
شماره پرونده: 1403-127-875ح
استعلام:
به موجب رای صادره از هیات حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی، کارفرما (شرکت مخابرات) به «برقراری شغل ناشی از ارتقاء مدرک تحصیلی از تاریخ اخذ گواهینامه مدرک تحصیلی و محاسبه و پرداخت ارقام ریالی آن در حق محکوم‌له» محکوم شده است؛ در این خصوص خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:
اولاً، در صورت استنکاف شرکت محکوم‌علیه، آیا می‌توان بر اساس ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 و با ارجاع به کارشناسی حکم را اجرا کرد و یا آنکه اجرای آن فقط از سوی محکوم‌علیه امکانپذیر است؟
ثانیاً، چنانچه در اجرای رای تاخیر حادث شود و پس از چند سال از طریق کارشناسی حق محکوم‌له محاسبه شود، خسارت تاخیر در پرداخت از چه زمانی قابل محاسبه است؟ زمان صدور رای هیات تشخیص یا حل اختلاف و یا زمان مراجعه خواهان (تقدیم شکایت) به مراجع قانونی مستقر در اداره کار و یا بر مبنای مبلغ اعلامی در نظر کارشناسی از طریق دادگاه؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، وفق ماده 4 آیین‌نامه طرز اجرای آراء قطعی هیات‌های تشخیص و حل اختلاف موضوع ماده 166 قانون کار مصوب 1370/3/12 هیات وزیران، ترتیب اجرای آرای قطعی هیات‌های تشخیص و حل اختلاف تابع احکام و مقررات اجرای احکام مربوط به محاکم دادگستری است؛ در فرض سوال که کارفرما (شرکت مخابرات) به موجب رای هیات حل اختلاف اداره کار به «برقراری شغل ناشی از ارتقاء مدرک تحصیلی و محاسبه و پرداخت ارقام ریالی آن» محکوم شده؛ اما از اجرای آن استنکاف می‌کند، از شمول ماده 47 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 خارج است و مشمول حکم تبصره ماده 47 یاد‌شده است؛ همچنین مشمول ضمانت اجرای مندرج در ماده 180 قانون کار مصوب 1369 می‌شود که به موجب آن کارفرمایان مستنکف از اجرای آرای قطعی و لازم‌الاجرای مراجع حل اختلاف موضوع این قانون علاوه بر اجرای حکم، به جریمه نقدی از 20 تا 200 برابر حداقل مزد روزانه کارگر محکوم می‌شوند.
ثانیاً، با توجه به ذیل رای وحدت رویه شماره 757 مورخ 1396/1/29 هیات عمومی دیوان عالی کشور و رای وحدت رویه شماره 858 مورخ 1403/11/23 همان مرجع، در فرض سوال خسارت تاخیر در پرداخت مطالبات کارگر از طریق دادگاه و از تاریخ قطعیت رای هیات حل اختلاف اداره کار قابل مطالبه است.