ماده 1- نام:
بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی، نهاد انقلاب اسلامی است که در این اساسنامه اختصاراً « بنیاد » نامیده میشود.
ماده 2- تاسیس:
بنیاد ازتاریخ 9 /12 /57 با حکم حضرت آیتاله العظمی امام خمینی ولی امر مسلمین و رهبر کبیر انقلاب اسلامی برای مدت نامحدود تشکیل گردیده است.
ماده 3- تابعیت:
بنیاد دارای تابعیت جمهوری اسلامی ایران است.
ماده 4- شخصیت حقوقی و استقلال مالی:
بنیاد نهادی است نشات گرفته از انقلاب اسلامی، غیرانتفاعی، دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی، اداری و استخدامی که تحت نظارت عالیه مقام معظم رهبری و طبق مقررات این اساسنامه و آییننامههای داخلی اداره میشود.
ماده 5- مرکز اصلی بنیاد:
مرکز اصلی بنیاد در تهران است و میتواند در داخل و یا خارج کشور حسب نیاز شعبه یا دفتر تاسیس نماید.
تبصره: تاسیس شعبه یا دفتر در خارج از کشور منوط به تصویب هیات امناء میباشد.
ماده 6- اهداف کلی بنیاد:
اهداف کلی بنیاد عبارتست از کمک به ارتقاء سطح زندگی مادی، معنوی و فرهنگی مستضعفان و محرومین جامعه همراه با اداره بهینه دارائیهای تحت پوشش و با حضور موثر در صحنههای اقتصادی در چارچوب سیاستهای کلی نظام.
ماده 7- سرمایه بنیاد:
سرمایه بنیاد عبارتست از خالص داراییها و اموال منقول وغیرمنقولی که به بنیاد اهدا شده و یا مطابق حکم ولیفقیه به تملک بنیاد درآمده و درمیآید و یا در نتیجه فعالیتهای اقتصادی بنیاد حاصل شده و میشود.
تبصره: قبول اموال و یا واحدهای اقتصادی و یا سهام شرکتها از طرف بنیاد متوقف بر این است که بنیاد آن را به مصلحت بداند.
ماده 8- وظایف کلی بنیاد در زمینههای اقتصادی و محرومان به قرار زیراست:
الف)- وظایف کلی در زمینه فعالیتهای اقتصادی:
1- تقویم و حفظ و اداره اموال و در صورت نیاز تبدیل آنها به داراییهای مولد.
2- حفظ اشیاء، اسناد و مدارک تاریخی و بهرهبرداری از آنها در جهت رشد فرهنگی کشور.
3- اداره بهینه واحدهای اقتصادی، ادغام و تبدیل و توسعه آنها با هدف حضور در صحنههای داخلی و بینالمللی.
4- توسعه توان اقتصادی بنیاد و نیز انجام فعالیتهای تولیدی و خدماتی به منظور افزایش تولید ملی، کسب درآمد، توسعه فضای رقابتی و کمک به اجرای اهداف و سیاستهای دولت جمهوری اسلامی ایران.
ب)- وظایف کلی کمک به محرومان:
انجام فعالیتهای امدادی و عامالمنفعه به منظور کاهش محرومیت مستضعفان در چارچوب تدابیر ابلاغی مقام معظم رهبری.
ماده 9- ارکان:
ارکان بنیاد عبارتند از:
1- هیات امناء
2- رئیس بنیاد
3- حسابرس و بازرس (رکن نظارتی)
ماده 10- هیات امناء (مجمع بنیاد):
هیات امناء بنیاد با عضویت رئیس بنیاد و چهار الی شش نفر به حکم مقام معظم رهبری به عنوان امین معظمله، وظایف مجمع عمومی بنیاد را به شرح زیر به عهده خواهند داشت.
تبصره 1: هیات امناء با حضور اکثریت اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات آن با رای مثبت اکثریت حاضرین تصویب میشود.
تبصره 2: اداره امور هیات امناء بر اساس آییننامه مصوب خواهد بود.
1- 10: بررسی تغییرات لازم در اساسنامه و پیشنهاد آن به مقام معظم رهبری جهت تصویب.
تبصره پیشنهادات اصلاحی منحصراً از طریق رئیس بنیاد در جلسه هیات امناء مطرح خواهد شد.
2- 10: بررسی و تصویب سیاستهای کلان و برنامه دورهای به پیشنهاد رئیس بنیاد بر اساس سیاستهای کلی مقام معظم رهبری.
3- 10: استماع گزارش رئیس بنیاد و همچنین بررسی و تصویب صورتهای مالی بنیاد بر اساس گزارش حسابرس و بازرس قانونی.
4- 10: بررسی و تصویب کلیات برنامه و بودجه سالیانه بنیاد.
5- 10: تصویب تشکیلات و شرح وظایف کلان بنیاد به پیشنهاد رئیس بنیاد.
6- 10: تصویب آییننامههای مالی و معاملاتی، مشتمل بر روشهای خرید و فروش اموال و املاک، برداشت از خزانه و عملیات سرمایهگذاری به پیشنهاد رئیس بنیاد.
7- 10: بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد پیشنهادهای رئیس بنیاد.
8- 10: ارائه گزارش عملکرد شش ماهه هیات امناء (مجمع) به مقام معظم رهبری.
9- 10: تصمیمگیری درباره اموری که از طرف مقام معظم رهبری به هیات امناء (مجمع) محول میشود.
10- 10: هیات امناء (مجمع) میتواند بخشی از وظایف خود را با حفظ مسئولیت به رئیس بنیاد تفویض نماید.
ماده 11- حسابرس و بازرس (رکن نظارتی):
وظایف حسابرس و بازرس(رکن نظارتی) بنیاد به عهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری است که اعم از حسابرسی و کنترلهای برنامهای، بودجهای، مقرراتی و بازرسیهای موردی و نوبهای میباشد.
ماده 12- رئیس بنیاد:
رئیس بنیاد با حکم مقام معظم رهبری منصوب و به عنوان بالاترین مقام اجرایی بنیاد، مسئول انجام و اجرای کلیه امور و هدایت فعالیتها و حفظ حقوق و منافع بنیاد است، وی وظایف خود را در چارچوب این اساسنامه و مصوبات هیات امناء انجام خواهد داد.
ماده 13- وظایف و اختیارات رئیس بنیاد به قرار زیر میباشد:
1- 13: اجرای اموری که از طرف مقام معظم رهبری به رئیس بنیاد محول میشود.
2- 13: اداره امور بنیاد و اتخاذ تصمیم در مورد چگونگی آن.
3- 13: تاسیس، مشارکت، توسعه و انحلال شرکتها و موسسات و دفاتر نمایندگی بنیاد در داخل و خارج از کشور.
4- 13: اعمال حقوق مالکانه بنیاد در همه زمینهها از جمله در مجامع عمومی شرکتها و اتخاذ تصمیم نسبت به آنها به نمایندگی از طرف بنیاد.
5- 13: نمایندگی بنیاد در کلیه مراجع و امضا اسناد و اوراق تعهدآور.
6- 13: ارجاع اختلافات و دعاوی به داوری یا محاکم.
7- 13: ختم اختلافات و دعاوی از طریق صلح و سازش طبق آییننامه مصوب هیات امناء.
8- 13: وصول مطالبات و نیز تعهد و پرداخت دیون بنیاد.
9- 13: ارائه گزارش عملکرد سالیانه و صورتهای مالی بنیاد به هیات امناء.
10- 13: تعیین و عزل و نصب معاونین و مدیران و اتخاذ تصمیم نسبت به امور کارکنان بنیاد.
11- 13: تهیه نمودار ارکان اساسی بنیاد (ساختارکلان) و آییننامههای مالی و معاملاتی جهت پیشنهاد به هیات امناء.
12- 13: تصویب ساختار تفصیلی و دستورالعملها و مقررات جاری بنیاد در چارچوب تشکیلات و شرح وظایف کلان مصوب.
13- 13: بررسی و تصویب عملیات سرمایهگذاری و طرحهای توسعه بنیاد در چارچوب برنامههای کلی مصوب.
14- 13: تهیه و تنظیم اهداف، سیاستهای کلان، برنامههای دورهای و بودجه سالانه بنیاد جهت پیشنهاد به هیات امناء به منظور تصویب.
15- 13: تشخیص، تعهد، تسجیل، پرداخت و هزینه نمودن وجوه بنیاد در قالب بودجه و آییننامه مالی و معاملاتی.
16- 13: بررسی و تصویب برنامه و بودجه تفصیلی معاونتها و واحدهای تابعه بنیاد.
17- 13: صدور و ابلاغ دستورالعملهای اجرایی بنیاد.
18- 13: تصویب ضوابط و مقررات داخلی بنیاد (پس از انجام بررسیهای کارشناسی و حقوقی).
19- 13: حفظ و حراست از اموال و دارائیهای بنیاد و اعمال حقوق مالکانه نسبت به آنها و نگهداری حسابها و افتتاح حسابهای مورد نیاز بنیاد نزد بانکها و موسسات مالی و اعتباری در داخل و خارج و صدور مجوزافتتاح انواع حسابها توسط واحدهای تابعه.
20- 13: پیشنهاد قائم مقام بنیاد به محضرمقام معظم رهبری و صدور حکم ایشان بعد از تایید معظم له.
21- 13: تحصیل اعتبار و استقراض از بانکها و شرکتها و موسسات به نفع بنیاد و تعهد و تضمین و ظهرنویسی و قبول و پرداخت و واخواست اوراق تجاری و صدور مجوز تحصیل اعتبار و استقراض از بانکها و موسسات توسط شرکتها و واحدهای تابعه بنیاد در قالب برنامه و بودجه مصوبه سالانه و دورهای.
22- 13: عقد هر نوع قرارداد و تغییر و تبدیل و یا فسخ و اقاله آن و خرید و فروش و معاوضه اموال و ماشینآلات و مناقصه و مزایده در حدود آییننامه مالی و معاملاتی.
23- 13: طرح و اقامه دعاوی و دفاع و جوابگویی به هرگونه دعوای حقوقی و جزایی و اداری در کلیه مراجع قضایی، اداری، ثبتی، نظامی و شهرداریها به طرفیت هر یک از اشخاص حقیقی یا حقوقی (در داخل یا خارج کشور) و به طور کلی ورود و شرکت در هر گونه دعاوی و ادعاهایی که یک طرف آن بنیاد و یا به نحوی مرتبط با بنیاد باشد با اختیار تعیین وکیل یا نماینده حقوقی در حد اختیارات وکلاء دادگستری و تفویض اختیارات لازم به آنان.
24- 13: ایجاد هماهنگی کامل بین سازمانها و معاونتها و هدایت فعالیتهای در جهت تحقق اهداف بنیاد.
25- 13: قبول اموال و واحد اقتصادی و سهام یا سهمالشرکه شرکتها به نحوی که متضمن صرفه و صلاح بنیاد باشد.
26- 13: هر گونه اتخاذ تصمیم و اقدام در خصوص سایر موارد پیشبینی نشده در چارچوب اساسنامه و مصوبات هیات امناء.
تبصره رئیس بنیاد میتواند با حفظ مسئولیت، وظایف و اختیارات موضوع این ماده را به مسئولین و کارکنان بنیاد با حق توکیل به غیر ولو کراراً واگذار نماید.
ماده 14- سازمان:
الف: ساختار کلان تشکیلات بنیاد به پیشنهاد رئیس بنیاد در چارچوب این اساسنامه به تصویب هیات امناء خواهد رسید.
ب: قائم مقام بنیاد به پیشنهاد رئیس بنیاد و تایید مقام معظم رهبری و حکم رئیس بنیاد منصوب میشود.
ج: ارائه خدمات به محرومان و مستضعفان در اروب تدابیر مقام معظم رهبری و برابر برنامه و بودجه سالانه و دورهای مصوب انجام خواهد شد.
تبصره ریاست بنیاد میتواند ارائه این خدمات را از طریق تشکیلات داخلی یا سازمانها و موسسات خارج از بنیاد انجام دهد.
ماده 15- دفاتر و محاسبات:
الف: سال مالی بنیاد از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفند ماه همان سال پایان خواهد گرفت.
ب: دفاترحسابهای بنیاد در محل اصلی استقرار آن نگهداری خواهد شد و در کلیه اوقات متعارف جهت اعمال نظارت در دسترس حسابرس و بازرس خواهد بود.
ج: صورتحسابهای مالی که حساب سالانه بنیاد را تشکیل میدهند شامل ترازنامه، حساب سود و زیان و تغییرات وضعیت مالی و گردش وجوه خواهد بود. این صورتحسابها مطابق قواعد و رسوم متداول، توسط رئیس بنیاد تهیه و به همراه گزارش عملکرد سالانه به حسابرس و بازرس بنیاد تسلیم خواهد شد. حسابرس و بازرس سپس گزارش خود را حداکثر ظرف یک ماه به هیات امناء تسلیم خواهد نمود.
د: تدوین دفاتر و ارائه گزارشات مالی بنیاد بایستی به طریقی انجام شود که حسابها و عملکرد سال قبل بنیاد حداکثر تا آخر تیرماه به تصویب هیات امناء برسد و حسابهای تجمیعی بنیاد و واحدهای تابعه (که به تصویب مجامع ذیربط رسیده باشد) و عملکرد کل بنیاد به همراه اظهارنظر حسابرس و بازرس حداکثر تا پایان مهرماه به هیات امناء تقدیم و به تصویب هیات امناء برسد.
ه: تصویب حسابهای بنیاد توسط هیات امناء به منزله تایید و قبول عملکرد مدیران و تصفیه حساب سالانه آنها بوده و قطعی و لازمالاجرا خواهد بود.
ماده 16- تمرکز وجوه:
خزانه بنیاد به نحوی که کلیه درآمدهای بنیاد از جمله سود حاصل از سرمایهگذاریها و فروش اموال منقول و غیرمنقول و وجوه حاصل از مالیاتهای ماخوذه از تمام واحدهای تابعه در آن تمرکز یابد به وجود میآید.
تبصره برداشت از حسابهای تمرکزی برای هر منظور از جمله هزینهها (محرومین و ستادی)، سرمایهگذاریها و طرحهای توسعه در چارچوب آییننامه خاصی است که به تصویب مقام معظم رهبری خواهد رسید.
ماده 17- محدودیتها:
الف: معاملات بنیاد با روسا و مدیران و اقارب سببی و نسبی آنها تا درجه سوم اعم از مستقیم و غیرمستقیم ممنوع خواهد بود.
ب: انجام معاملات نظیر معاملات بنیاد که متضمن رقابت با عملیات بنیاد باشد، برای مدیران و مسئولین بنیاد ممنوع است.
ج: اعطای هر گونه تخفیف و واگذاری بلاعوض اموال و یا اعطای وام و اعتبار به موسسات و اشخاص در حداقل ضرورت و بر مبنای ضوابط مصوب هیات امناء مجاز میباشد.
د: اعطای وام و اعتبار به مدیران و مسئولین بنیاد صرفاً بر مبنای آییننامهای است که به تصویب هیات امناء خواهد رسید.
تبصره حدود و ثغور محدودیتهای فوق را هیات امناء تعیین میکند.
ماده 18:
انحلال، تصفیه و یا ادغام بنیاد با نظر مبارک مقام معظم رهبری است.
ماده 19:
این اساسنامه در 19 ماده و 9 تبصره در تاریخ 1379/5/11 به توشیح مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنهای (مدظلهالعالی) رسید و اجازه فرمودند رئیس بنیاد نسبت به ثبت و اجرای آن اقدام نماید.
با تصویب این اساسنامه کلیه مقررات مغایر آن ملغی خواهد بود.