شورای عالی حفاظت محیط زیست در جلسه مورخ 29/ 3/ 1390 کمیسیون امور زیر بنایی، صنعت و محیط زیست، بنا به پیشنهاد شماره 5023 - 1 مورخ 12/ 2/ 1390 سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد بند "الف" ماده (192) قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران - مصرب 1389 - تصویب نمود:
1 - طرحها و پروژه های مشمول انجام مطالعات ارزیابی زیست محیطی به شرح پیوست شماره (1) که به مهر "دفتر هیات دولت" تایید شده است، تعیین میشود.
2 - رئوس و سرفصل گزارشات ارزیابی اجمالی طرحها و پروژه های مشمول ارزیابی زیست محیطی به شرح پیوست شماره (2) که به مهر "دفتر هیات دولت" تایید شده است، تعیین میشود.
تبصره - سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است دستورالعمل های تخصصی نحوه انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح ها و پروژه های موضوع بند (1) را با همکاری دستگاه های اجرایی در چارچوب رئوس و سر فصلهای موضوع این بند تهیه و منتشر نماید. رعایت مفاد دستورالعمل های یاد شده توسط کلیه دستگاه های اجرایی و مجریان طرحها و پروژه ها الزامی میباشد.
معاون اول رئیس جمهور- حمیدرضا رحیمی
پیوست شماره1:طرحها و پروژه های مشمول انجام مطالعات ارزیابی زیست محیطی با تعیین مقیاس
| نوع منطقه عنوان طرح و پروژه | منطقه خزری (استانهای شمالی کشور) | نوار ساحلی جنوب (کلیه شهرستانهای نوار ساحلی جنوب) | عرصه های جنگلی (پهن برگ،سوزنی برگ،حفاظتی،مانگرو،زاگرسی،پارکهای جنگلی طبیعی و دست کاشت) | حریم مناطق تحت حفاظت سازمان و تالاب های بین المللی | حوضه های آبریز بلا فصل سدها و سایر تالاب ها | آبخوانها و سفره های آب شرب | دریاها و دریاچه ها و جزایر | مناطق کوهستانی (شمالغرب، غرب و جنوبغرب کشور) | سایر مناطق (بیابانی و دشت های حوضه مرکزی، جنوبی و شرقی) | ملاحظات | |||
| ردیف | عنوان طرح | عنوان پروژه | |||||||||||
| 1 | راه و راه آهن | در هر مقیاس بدون در نظر گرفتن منطقه بندری | |||||||||||
| 2 | بزرگراه (در هر مقیاس) | * | تا 20 کیلومتری عرض ساحلی | * | * | مقاطع رودخانه های دائمی،تالابها و خورها | - | * | - | - | |||
| 3 | جاده اصلی درجه یک (در هرمقیاس) | * | - | * | * | مقاطع رودخانه های دائمی،تالابها و خورها | - | * | - | - | |||
| 4 | راه آهن (در هر مقیاس) | * | تا 20 کیلومتری عرض ساحلی | * | * | مقاطع رودخانه های دائمی،تالابها و خورها | - | * | - | - | به استثنناء مسیرهای دسترسی اختصاصی | ||
| 5 | نیروگاه | گازی (در هر مقیاس) | * | * | * | * | * | * | * | * | * | به استثنای نیروگاههای مولد مقیاس کوچک | |
| 6 | سیکل ترکیبی(در هر مقیاس) | * | * | * | * | * | * | * | * | * | |||
| 7 | هسته ای(در هر مقیاس) | * | * | * | * | * | * | * | * | * | |||
| 8 | زمین گرمایی(در هر مقیاس) | * | * | * | * | * | * | * | * | - | |||
| 9 | بادی و خورشیدی(بیش از 100 مگاوات) | - | - | * | * | - | - | * | - | - | |||
| 10 | برق آبی و تلمبه ذخیره ای (بیش از 100 مگاوات) | * | * | * | * | * | * | * | * | - | |||
| 11 | صنایع نفت و گاز و پتروشیمی | پالایشگاه با هر عنوان (در هر مقیاس) | * | * | * | * | * | * | * | * | * | ||
| 12 | پتروشیمی با هر عنوان(در هر مقیاس) | * | * | * | * | * | * | * | * | * | |||
| 13 | میادین نفت و گاز(در هر مقیاس) | * | * | * | * | * | * | * | * | * | |||
| 14 | اسکله و سکوهای نفتی(در هر مقیاس) | * | * | * | * | - | - | * | - | - | |||
| 15 | خطوط لوله گاز و نفت | بیشتر از 20 اینچ | * | * | * | * | * | * | * | * | * | اصلاح،تعمیر یا تعویض خطوط مشمول ارزیابی نمیباشد | |
| 16 | بالای 12 تا 20 اینچ | * | * | * | * | * | * | * | * | - | |||
| 17 | مساوی یا کمتر از 12 اینچ | * | تا 20 کیلومتری عرض ساحلی | * | * | * | * | * | * | - | |||
| 18 | خطوط لوله نفت | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | |||
| 19 | صنایع و معادن | تصفیه دوم روغن(در هر مقیاس) | * | تا 20 کیلومتری عرض ساحلی | * | * | * | * | * | * | - | ||
| 20 | شهرک صنعتی با هر عنوان | در هر مقیاس | تا 20 کیلومتری عرض ساحلی | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 100 هکتار | بیش از 100 هکتار | |||
| 21 | مناطق آزاد و ویژه در هر مقیاس | * | * | * | * | * | * | * | * | * | |||
| 22 | کارخانجات ذوب با هر عنوان | در هر مقیاس | تا 20 کیلومتری عرض ساحلی | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 100 هزار تن در سال | در هر مقیاس | بیش از 300 هزار تن در سال | بیش از 300 هزار تن در سال | تولید همزمان ذوب و نورد مطابق با مقیاس ردیف کارخانجات ذوب مورد بررسی قرار میگیرد | ||
| 23 | کارخانجات فولاد نورد و شکل دهی | بیش از 100 هزار تن در سال | بیش از 100 هزار تن در سال | بیش از 100 هزار تن در سال | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 300 هزار تن در سال | بیش از 300 هزار تن در سال | بیش از 300 هزار تن در سال | بیش از 600 هزار تن در سال | |||
| 24 | کارخانجات تولید گچ | بیش از 500 هزار تن در سال | بیش از یک میلیون تن در سال | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از یک میلیون تن در سال | بیش از 500 هزار تن در سال | بیش از 1 میلیون تن در سال | بیش از یک میلیون تن در سال | بیش از یک میلیون تن در سال | |||
| 25 | کارخانجات سیمان | درهر مقیاس | بیش از 1 میلیون تن در سال | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 1 میلیون تن در سال | بیش از 1 میلیون تن در سال | بیش از 1 میلیون تن در سال | بیش از 1 میلیون تن در سال | بیش از 1 میلیون تن در سال | |||
| 26 | کارخانجات تولید قند و شکر | * | تا 20 کیلومتری عرض ساحلی | - | * | * | * | * | - | - | |||
| 27 | کارخانجات تولید خودرو | * | * | * | * | - | * | * | - | - | دارای سه واحد ذوب،ریخته گری و آبکاری | ||
| 28 | سرب و روی(استخراج و فرآوری) | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 300 هزار تن در سال | |||
| 29 | زغال سنگ(استخراج و فرآوری) | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 100 هزار تن در سال | بیش از 300 هزار تن در سال | بیش از 600 هزار تن در سال | |||
| 30 | طلا(استخراج و فرآوری) | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | |||
| 31 | سنگ آهن(استخراج و فرآوری) | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 600 هزار تن در سال | بیش از 600 هزار تن در سال | بیش از 1 میلیون تن در سال | ||||
| 32 | سنگ مس(استخراج و فرآوری) | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از نیم میلیون تن در سال | |||
| 33 | سد نگهداشت مواد آلوده(باطله)(در هر مقیاس) | * | * | * | * | * | * | * | * | * | |||
| 34 | سازه های آبی | سدهای بزرگ با ساختارهای جنبی(شبکه آبیاری، نیروگاه، خطوط انتقال) | * | * | در هر مقیاس | در هر مقیاس | * | * | - | * | * | سدهای بزرگ با ارتفاع بیش از 15 متر یا مساحت دریاچه بیش از 400 هکتار میباشد | |
| 35 | بنادر با هر عنوان | * | با ظرفیت شناور بیش از هزار تن | در هر مقیاس | در هر مقیاس | - | - | با ظرفیت شناور بیش از هزار تن | - | - | |||
| 36 | شبکه انتقال آب بین حوضه ای | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | |||
| 37 | خدماتی | کارخانجات کمپوست شهری | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | |||
| 38 | فرودگاهها در هر مقیاس | * | - | * | * | - | - | - | - | - | در سایر مناطق در صورتی که با مراکز سکونتی شهری کمتر از 10 کیلومتر فاصله داشته باشد مشمول انجام مطالعات ارزیابی میباشد. | ||
| 39 | انبار نفت | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 1 میلیون لیتر | |||
| 40 | مجتمع تفریحی و توریستی (طرحها و پروژه های گردشگری) | بیش از 5 هکتار | بیش از 20 هکتار | بیش از 2 هکتار | در هر مقیاس | بیش از 10 هکتار | بیش از 10 هکتار | در هر مقیاس | بیش از 20 هکتار | بیش از 30 هکتار | (کمپنگ ها،اردوگاهها و مجتمع های خدماتی بین راهی با هر عنوان و مقیاس در خارج از مناطق تحت مدیریت سازمان مشمول ارزیابی زیست محیطی نمیباشد) | ||
| 41 | مناطق نمونه گردشگری | در هر مقیاس | بیش از 20 هکتار | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 20 هکتار | بیش از 20 هکتار | در هر مقیاس | بیش از 100 هکتار | بیش از 100 هکتار | |||
| 42 | شبکه جمع آوری فاضلاب شهری و تصفیه خانه فاضلاب | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | مراکز استانی و شهرستانها | مراکز استانی و شهرستانها | |||
| 43 | مراکز دفع و دفن انواع پسماندها(زباله سوز مرکزی) | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | مراکز استانی و شهرستانها | مراکز استانی و شهرستانها | |||
| 44 | سیستم تصفیه یا امحاء مرکزی پسماندهای پزشکی | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | مراکزی است که برای جمع آوری،جداسازی،امحاء و بیخطرسازی برای مرکز شهرستانی در نظر گرفته میشود. | ||
| 45 | خدماتی | خطوط انتقال نیرو فشار قوی 230 کیلو ولت به بالا | * | - | * | * | * | - | * | * | - | ||
| 46 | پایانه های نفت و گاز | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | در هر مقیاس | بیش از 1 میلیون لیتر | |||
| 47 | لایروبی رودخانه های اصلی و دائمی و خورهای بزرگ | * | * | - | - | - | - | * | - | - | لایروبی مجدد و دوره ای نیازمند ارزیابی نمیباشد | ||
| 48 | کشاورزی | مجتمع پرورش آبزیان(گرم آبی،سردآبی،میگو و خاویاری) | بیش از 10 هکتار | بیش از 20 هکتار | بیش از 5 هکتار | بیش از 2 هکتار | بیش از 10 هکتار | بیش از 10 هکتار | بیش از 10 هکتار | بیش از 20 هکتار | بیش از 50 هکتار | ||
| 49 | کشتارگاههای یزرگ صنعتی دام و طیور | * | * | * | * | * | * | * | * | * | کشتارگاههای بزرگ صنعتی متشکل از دام و طیور و یا با ظرفیت تولیدی بیش از یکصد تن گوشت در روز میباشد | ||
| 50 | شهرکهای یزرگ دامداری و دامپروری | بیش از 20 هکتار | بیش از 50 هکتار | بیش از 20 هکتار | - | بیش از 20 هکتار | بیش از 50 هکتار | - | بیش از 100 هکتار | بیش از 100 هکتار | |||
| 51 | مجتمع های کشت و صنعت | بیش از 1000 هکتار | بیش از 1000 هکتار | بیش از 1000 هکتار | - | بیش از 500 هکتار | بیش از 1000 هکتار | - | بیش از 5000 هکتار | بیش از 5000 هکتار | |||
پیوست شماره 2:رئوس و سر فصل گزارشات ارزیابی اجمالی طرحها و پروژه های مشمول ارزیابی زیست محیطی
گزارش ارزیابی اجمالی طرح در برگیرنده موارد زیر حداکثر در 100 صفحه باشد:
1 - چکیده غیر فنی: شامل نوع و ویژگیهای پروژه، گزینه های موجود، خلاصه ای از وضعیت موجود محیط زیست، آثار مهم طرح بر محیط زیست و برنامه های پیشگیری کاهش و کنترل آثار نا مطلوب و نتیجه گیری از ارزیابی زیست محیطی (حداکثر تا 5 صفحه)
2 - تشریح طرح یا پروژه پیشنهادی (حداکثر تا 20 صفحه)
2 - 1 - عنوان طرح
2 - 2 - اهداف،نیازها و ضرورتهای طرح
2 - 3 - جایگاه طرح در برنامه ها و سیاستهای کلی مملکت
2 - 4 - قوانین، مقررات و استانداردهای زیست محیطی مرتبط با طرح
2 - 5 - موقعیت مکان پیشنهادی طرح (روی نقشه با ذکر فواصل از کلیه کاربریهای موجود در منطقه)
2 - 6 - گزینه های مکانی و فنی طرح
2 - 7 - فازبندی کلی طرح (آماده سازی، ساخت و ساز، اجرا و بهره برداری و. ....) برنامه های توسعه آتی
2 - 8 - تشریح زیر فعالیتهای طرح به تفکیک فاز احداث و بهره برداری
2 - 9 - نمودار خط تولید،و تشریح فرآیندها برای واحدهای صنعتی و معدنی (تولیدی)
2 - 10 - تاسیسات جانبی و پروژه ای پی آیند (احداث راه، اماکن و خدمات عمومی و. ...)
2 - 11 - ویژگیهای طرح در هر یک از گزینه ها و فازهای طرح شامل:
2 - 11 - 1 - ارایه ظرفیت تولید (در مورد طرحهای صنعتی، معدنی و عمرانی تولیدی نظیرنیروگاههای برق آبی) ویا ارایه سطح خدمات رسانی برای طرح های عمرانی - خدماتی (احداث راه فرودگاه خطوط انتقال گاز و. ....)
2 - 11 - 2 - تخمین کلی سرمایه گذاری ریالی و ارزی
2 - 11 - 3 - برآورد نوع و میزان مواد اولیه، محل تامین و نحوه انتقال آنها
2 - 11 - 4 - برآورد نوع و میزان منابع (آب، انرژی، سوخت و. ....) و موارد مصرف، محل تامین و نحوه انتقال آنها
2 - 11 - 5- برآورد نیروی انسانی و محل تامین
2 - 11 - 6 - برآورد و میزان محصولات اصلی و جانبی (برای طرح های تولیدی)
3 - تشریح مرحله آماده سازی و اقدامات زیر بنایی که منجر به تغییر و تخریب محیط زیست میشود به صورت فهرستی از خاکبرداری برداشت پوشش گیاهی،احداث استخر باطله، زهکشی، حفاری انفجار، تغییر در مسیر آبهای سطحی، محل تامین منابع قرضه، احداث جاده و تاسیسات عمومی و خدماتی و (حداکثر تا 4 صفحه)
4 - آلاینده ها و پسماندهای مهم تولید شده طی فرآیند و عملیات در هر یک از گزینه ها و فازهای طرح شامل:آلاینده ها و پسماندهای تولید شده طی فرآیند و عملیات در هر یک از گزینه ها و فازهای طرح شامل آلاینده های هوا،فاضلابهای بهداشتی و صنعتی زایدات و ضایعات زباله،سرو و صدا، ارتعاشات،پرتوها و. ...(حداکثر تا 5 صفحه)
5 - خطرات، سوانح و عدم ایمنی مرتبط با طرح در هر یک از گزینه ها و فازهای پیشنهادی شامل احتمال انفجار، نشت پیامدهای وقوع بلایای طبیعی و موارد غیر منتظره (حداکثر تا 5 صفحه)
6 - تشریح وضعیت موجود محیط زیست منطقه
در زمینه های زیر پیش از اجرای طرح برای هر یک از گزینه های پیشنهادی (همراه با نقشه ها و ترجیحاً به صورت جداول و نمودارها حداکثر تا 25 صفحه)
6 - 1 - تعریف محدوده مطالعاتی و نمایش روی نقشه
6 - 2 - محیط فیزیکی شامل موارد:
6 - 2 - 1 - خاکشناسی (نوع و قابلیتهای کار،شیب،فرسایش و. ....) آلودگیهای خاک و منابع مهم آنها
6 - 2 - 2 - زمین شناسی (مثل توپوگرافی، زلزله خیزی، رانش زمین و. ...)
6 - 2 - 3 - منابع آب (موقعیت، کیفیت و کمیت آبهای سطحی و زیر زمینی، وضعیت سطح ایستابی منطقه و رژیمهای سیلابی و کم آبی) آلودگیهای آب و منابع مهم آنها، مصارف فعلی منابه آب)
6 - 2 - 4 - هوا و اقلیم (وضعیت اقلیمی گلباد، نزولات، دما و تبخیر در دوره زمانی 5 - 10 ساله) آلودگیهای هوا و منابع مهم آنها
6 - 2 - 5 - صدا و ارتعاشات (سطح صدا) آلودگیهای صوتی و منابع مهم آنها
6 - 3 - محیط طبیعی و بیولوژیکی:زیستگاههای آبی و خشکی با ذکر لیست جوامع گیاهی و جانوری و گونه های نادر و با ارزش،مناطق 4 گانه محیط زیست)
6 - 4 - بهداشت و سلامت جامعه (با لحاظ نظرات دانشگاه علوم پزشکی ذیربط محل احداث پروژه)
6 - 5 - محیط اجتماعی، اقتصادی،فرهنگی (جمعیت و ویژگیها و تحولات آن، اشتغال، تسهیلات، آ وزش، اعتقادات فرهنگی و مذهبی، میراث فرهنگی
6 - 6 - معرفی اجمالی سایر طرحهای توسعه مصوب و یا در دست اجرای محدوده مطالعاتی (طرحهای توسعه کشاورزی، صنعتی و خدماتی با نمایش موقعیت آنها نسبت به محل اجرای طرح مورد نظر روی نقشه توپوگرافی سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح)
6 - 7 - تشریح کاربری اراضی محدوده مورد مطالعه و راهبردهای طرح های برنامه ریزی بالادست برای محدوده فوق الاشاره
7 - پیش بینی آثار و پیامدهای مثبت و منفی طرح (در طرحهای چند پروژه ای با تاکید بر اثرات تجمیعی)برای هر یک از گزینه ها و فازهای پیشنهادی (حداکثر تا 20 صفحه) به صورت زیر:
7 - 1 - اثر بر محیط فیزیکی (توپوگرافی، خاک،ویژگیهای زمین شناسی،آب هوا و اقلیم)
7 - 2 - اثر بر محیط طبیعی و بیولوژیک (جوامع گیاهی و جانوری، زیستگاههای آبی و خشکی)
7 - 3 - اثر بر وضعیت بهداشت و سلامت جامعه (با لحاظ نظرات دانشگاه علوم پزشکی ذیربط محل احداث پروژه)
7 - 4 - اثر بر محیط اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی (جمعیت، اشتغال،مسکن، آموزش، اعتقادات فرهنگی و مذهبی، میراث فرهنگی و. ....)
7 - 5 - اثر بر کاربریهای اراضی و دیگر طرحهای توسعه محدوده مطالعاتی
8 - تجزیه و تحلیل آثار کاربریها و پیامدهای زیست محیطی طرح و استنتاج
9 - مدیریت و پایش زیست محیطی
9 - 1 - ارائه شیوه های پیشگیری کاهش و کنترل برای هر یک از آثار منفی زیست محیطی مرتبط با فعالیتهای طرح (حداکثر تا 10 صفحه)
9 - 2 - ارائه برنامه کلی مدیریت زیست محیطی برای اندازه گیری و پایش آثار زیست محیطی و بازرسی و نظارت بر حست انجام اقدامات پیشنهادی کنترل وکاهش
10 - ارزیابی و مدیریت ریسک زیست محیطی (بر حسب ضرورت)
11- منابع و مراجع مورد استفاده در تهیه گزارش ارزیابی اجمالی، ادارات سازمانهای دولتی، اشخاص حقیقی و حقوقی
12 - نام و مشخصات، مسئولیت و تجربیات ارزیابی هر یک از مشاوران و تهیه کنندگان گزارش ارزیابی اجمالی