شماره دادنامه: 140431390000956331
تاریخ دادنامه: 1404/04/24
شماره پرونده: 0302479
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای کمال الدین مرزبان
طرف شکایت: وزارت جهاد کشاورزی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 1 ماده 6 آییننامه تشکیلات و حدود وظایف و اختیارات شوراهای استانی سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوّب 1397 وزیر جهاد کشاورزی
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال تبصره 1 ماده 6 آییننامه تشکیلات و حدود وظایف و اختیارات شوراهای استانی سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوّب 1397 وزیر جهاد کشاورزی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" به علّت مغایرت با قانون و تجاوز مقام تنظیم کننده آییننامه مورد اعتراض از حدود مصرح در قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی که با اضافه کردن شرایط غیرمتعارف و با تخلّف در اجرای قوانین و مقرّرات در آن سازمان معمول گردیده است و نتیجه اجرای این تبصره از آییننامه موجب تضییع حقوق بسیاری از اعضاء میشود، لذا به استحضار میرساند:
طبق ماده 16 قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی، شوراهای استانی اعم از اعضای انتخابی و انتصابی از بین دامپزشکان استان براساس آییننامهای که توسط شورای مرکزی تهیه و به تصویب وزیر جهاد سازندگی میرسد، تشکیل میشوند.
وزیر جهاد کشاورزی که در اجرای ماده 16 قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی فقط اختیار تصویب آییننامه ای مبنی بر نحوه تشکیل و حدود وظایف و اختیارات اعضای انتخابی و انتصابی شوراهای استانی از بین دامپزشکان (دکترهای دامپزشک) استان مربوطه را داشته، خارج از حدود وظایف و اختیار خود در تبصره 1 ماده 6 آییننامه مورد اعتراض، مجوز حضور دو نفر غیردامپزشک اعم از فوق دیپلم دامپزشکی، کارشناس علوم آزمایشگاهی دامپزشکی و غیره (سایر رده های حرفه دامپزشکی) که اکثریت نسبی آراء را به دست آورند را نیز داده است. ذیلاً به تفسیر دلایل دیگر مغایرت با قانون قسمت مورد اعتراض در آییننامه جهت استحضار ایفاد میگردد:
1- در تبصره 1 ماده 5 قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران، عضویت سایر رده های حرفه دامپزشکی فقط در شورای مرکزی سازمان نظام دامپزشکی پذیرفته شده است و چنانچه قانونگذار عضویت سایر رده های حرفه دامپزشکی در شورای استان ها را نیز مجاز می دانست، میبایست در قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی صراحتاً به آن اشاره می نمود که چنین نشده است و این دلیلی بر بی اعتباری آییننامه در قسمت مورد اعتراض میباشد.
2- با امعان نظر به بندهای 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9 و تبصره 1 ماده 5 قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی همچنین ماده 28 و تبصره 1 این قانون، می توان دریافت منظور از واژه دامپزشکان در این قانون صرفاً دکترهای دامپزشک میباشد و به افراد غیر دکتر دامپزشک در این قانون اصطلاح سایر رده های حرفه دامپزشکی اطلاق میگردد. پر واضح است که در ماده 16 قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی نیز منظور از دامپزشکان، دکترهای دامپزشک میباشد و این نیز دلیل دیگری بر بی اعتباری آییننامه در قسمت مورد اعتراض میباشد.
با عنایت به این که وزیر جهاد کشاورزی در آییننامه مورد اعتراض خارج از حدود وظایف و اختیار خود و برخلاف قانون عمل نموده، بنابراین تقاضای ابطال تبصره 1 ماده 6 این آییننامه وفق ماده 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مورد استدعاست."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" نامه شماره: 020/1780 تاریخ: 1397/02/08
جناب آقای دکتر صفری
رییس محترم سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران
سلام علیکم
به پیوست آییننامه تشکیلات و حدود وظایف و اختیارات شوراهای استانی سازمان نظام دامپزشکی که با آخرین اصلاحات در جلسه مورخ 1396/12/07 شورای مرکزی آن سازمان به تصویب رسیده است؛ برای اجرا ابلاغ میگردد.- وزیر جهاد کشاورزی
آییننامه تشکیلات و حدود وظایف و اختیارات شوراهای استانی سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران
مقدمه: این آییننامه در اجرای ماده 16 قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوی اسلامی ایران، توسط شورای مرکزی سازمان نظام دامپزشکی تهیه و به شرح ذیل مورد تصویب قرار گرفت.
فصل اول: تعاریف و اصطلاحات:
.........................
فصل دوم: وظایف و اختیارات شوراهای استانی
.........................
فصل سوم: تعداد، ترکیب و نحوه انتخاب شوراهای استانی
ماده 6- شوراهای استانی بالاترین مرجع تصمیم گیری در محدوده استان میباشند که اعضاء آن برای مدّت 4 سال به شرح ذیل انتخاب میشوند و در برابر شورای مرکزی پاسخگو هستند.
1- مدیرکل دامپزشکی استان.
2- هشت نفر از دامپزشکان عضو سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران شاغل در استان که در انتخابات حایز اکثریت نسبی آراء شده باشند، به عنوان اعضاء اصلی و چهار نفر به عنوان اعضاء علیالبدل.
تبصره 1- به استناد تبصره (1) ماده (5) قانون سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران دو نفر از هشت نفر فوق میتوانند با اکثریت نسبی آراء از سایر رده های حرفه دامپزشکی انتخاب شوند.
تبصره 2- روسای دانشکده های دامپزشکی، روسای انجمن های صنفی و حرفه ای دامپزشکی و مدیران عامل تعاونی ها و اتّحادیه های تولیدی و اشخاص حقیقی و حقوقی صاحب نظر حسب مورد بنا به دعوت رییس شورای استانی بدون حق رای در جلسات حضور خواهند یافت.-سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران"
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر امور حقوقی معاونت توسعه مدیریت و منابع وزارت جهاد کشاورزی به موجب لایحه شماره 296574 مورخ 1403/10/04 توضیح داده است که:
"1- در خصوص اعضای شورای مرکزی، ماده (5) قانون تاسیس سازمان دامپزشکی، بدواً شرایط علمی و وابستگی سازمانی آن اعضاء را در بندهای مختلف پیش بینی کرده است. در تبصره (1) ماده (5) این قانون، قانونگذار به روشنی تصریح کرده است، 2 نفر از 9 نفر عضو شورا میتوانند از سایر رده های حرفه دامپزشکی باشند.
تبعاً تبصره (1) ماده (6) «آییننامه تشکیلات و حدود وظایف و اختیارات شوراهای استانی سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران» نیز همین حکم را در خصوص نحوه انتخاب اعضاء مقرّر کرده است. بنابراین لفظ «می توانند»، بر امکان (و نه الزام) انتخاب 2 نفر از اعضای شورای استان ها را از سایر رده های حرفه دامپزشکی دلالت دارد.
شاکی ادعا کرده عضویت سایر رده های حرفه دامپزشکی صرفاً مختص عضویت در شورای مرکزی است دارندگان مشاغل غیردامپزشکی به استناد قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی، در شورای استان ها مجاز نیست؛ این در حالی است که بنا به صراحت ماده (17) قانون تاسیس و ماده (2) آییننامه، شوراهای استانی کلّیه اختیارات و وظایف شورای مرکزی را در محدوده استان مربوط به عهده دارد. از همین روی، مقرّرات آییننامه در خصوص انتخاب اعضای شورای استانی مغایرتی با قانون تاسیس سازمان مذکور ندارد.
2- با توجه به تبصره 1 ماده 5 قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی کشور، 2 نفر از 9 نفر عضو انتخابی میتوانند از سایر حرفه های دامپزشکی باشند؛ بنابراین حکم قانونی، اولاً عبارت «حرفه دامپزشکی» عبارتی عام بوده و تمامی مشاغل مرتبط با حوزه دامپزشکی را شامل میشود و صرفاً به معنای دکتر دامپزشک نیست.
بنابراین با عنایت به عام بودن مفهوم حرفه دامپزشکی و امکان انتخاب دو نفر از اعضای شورای استان ها از میان اشخاصی غیر از دکترهای دامپزشک، حکم تبصره (1) ماده (6) آییننامه تشکیلات و حدود وظایف و اختیارات شوراهای استانی مغایرتی با ماده 16 و تبصره 1 ماده 5 قانون تاسیس سازمان موصوف ندارد. علی هذا بنا به مراتب پیش گفته، صدور حکم به رد دعوای نامبرده مورد استدعاست. "
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/04/24 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
براساس ماده 16 قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی، شوراهای استانی اعم از اعضای انتخابی و انتصابی با حضور دامپزشکان استان براساس آییننامهای که توسط شورای مرکزی تهیه و به تصویب وزیر جهاد سازندگی میرسد، تشکیل میشوند و لذا آنچه در تبصره 1 ماده 5 قانون مذکور در خصوص انتخاب دو نفر از نُه نفر اعضای شورای مرکزی سازمان نظام دامپزشکی از سایر ردههای حرفه دامپزشکی تجویز شده، صرفاً ناظر به انتخاب از سایر ردههای حرفه دامپزشکی برای عضویت در شورای مرکزی و نه شوراهای استانی سازمان است و در نتیجه حکم مقرّر در تبصره 1 ماده 6 آییننامه تشکیلات و حدود وظایف و اختیارات شوراهای استانی سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر امکان انتخاب دو نفر از هشت نفر شورای استانی از سایر ردههای حرفه دامپزشکی مغایر با ماده 16 قانون تاسیس سازمان نظام دامپزشکی بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال میشود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری