نظام گذشته ضمن حمایت ظاهری از صنایع کشور که به بهای نابودی کشاو رزی به عمل میآورد آنها را به صورت وسائلی برای چپاول سرمایه های ملی به دست عمال خود و وابستگی اقتصاد ایران بسرمایه داری خارجی و مصرفی ساختن کشور درآورده بود.
صنایع ایران بر پایه صنعت و اقتصاد وابسته به سرمایه داری غارتگر جهانی بوجود آمده بود و طبیعی بود که دیر یا زود دچار نا بسامانی شود. آثار این نا بسامانی در دو سه سال اخیر روز بروز نمایان تر میشد و در اعتصابات سال 1357 و بعد از سقوط رژیم بحد اعلی رسید و در اثر آشفتگی روابط کارگری و مدیریت و مالکیت از یکطرف و مشکلات سفارش مواد اولیه و فروش کالاهای ساخته شده از طرف دیگر دچار بحران شدید گردید و اینک نجات صنعت و اقتصاد کشور ایجاب میکند اقدامی قاطع در جهت احیاء و اداره صحیح و توسعه آنها به منظورهای ذیل به عمل آید:
الف: رعایت نظام اسلامی در مورد حقوق کار
ب: خروج اقتصاد ایران از وابستگی به نفت و احراز استقلال از طریق تولید نیازهای داخلی تا سرحد خود کفائی و توسعه صادرات
ج: گسترش زمینه کار و اشتغال و تخصص
د: قطع ید از عمال نظام استبدادی و استثمار گران
ھ: احتراز از دولت سالاری و تشویق و حمایت از فعالیتهای غیر دولتی و ابتکار در بخش خصوصی لذا قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران در دو ماده اعلام میگردد:
قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران مصوب 1358/04/10
ماده 1 - صنایع موجود برحسب شرایط بچهار دسته تقسیم میگردد و درباره هر گروه به نحو خاص عمل میشود:
الف - علاو ه بر نفت، گاز، راه آهن، برق، شیلات که قبلا ملی شده صنایع زیر نیز ملی میشوند:
الف 1 - صنایع تولید فلزاتی که در صنعت مصرف عمده دارند (مانند فولاد، مس و آلومینیوم) شامل مرحله نورد گرم
الف 2 - ساخت و مونتاژ کشتی و هواپیما و اتومبیل
ب - صنایع و معادن بزرگی که صاحبان آن از طریق رو ابط غیرقانونی با رژیم گذشته، استفاده نامشرو ع از امکانات و تضییع حقوق عمومی به ثرو تهای کلان دست یافته اند و برخی از آنها از کشور متواری هستند و دو لت طبق لایحه قانونی شماره 6738 مورخ 1358/03/26 مدیریت آنها را در اختیار گرفته است. سهام اینگونه اشخاص به تملک دولت در میآید. هرگونه رسیدگی مالی و فنی و حقوقی نسبت باینگونه اشخاص در اختیار دولت خواهد بود.
تبصره - بهای سهامیکه طبق فرمان امام متعلق به بنیاد مستضعفان میشود، پس از ارزیابی در صورتی که مازاد بر دیون به دولت باشد، از طرف دولت باین بنیاد پرداخت میگردد.
ج: کارخانجات و موسساتیکه وامهای قابل توجه برای احداث یا توسعه از بانکها دریافت داشته اند، در صورتی که کل بدهی آنها از دارائی خالص آنان بالاتر باشد متعلق به دولت است و بقیه بدهی ایشان به عنوان طلب دولت و مردم بهرصورت که مقتضی باشد وصول خواهد شد. در صورتی که دارائی این واحدها بیشتر از مطالبات بانکها و مردم باشد. دولت به سمت مالک بانکها و نسبت به مطالبات خود و مردم در مالکیت آن واحد سهیم میشود.
د: کارخانجات و موسسات تولیدی که متعلق به بخش خصوصی بوده و و ضع مالی و اقتصادی مساعدی دارند و مشمول بند ب ماده 1 نباشد براساس قبول اصل مالکیت مشرو ع مشرو ط، مالکیت آنها از طرف دولت برسمیت شناخته میشود و مورد حمایت قانونی قرار میگیرد.
تبصره: بدهی ها، و ثیقه ها و تضمین هائی که مالکین و مدیران موسسات مورد بحث در قبال وام بانکها داشته و سپرده اند بقوت خود باقی است و مطالبه خواهد شد.
ماده 2 - آییننامه اجرایی این قانون باید ظرف مدت یکهفته به وسیله وزارتخانه های صنایع و معادن، بازرگانی و سازمان برنامه و بودجه تنظیم شود و به تصویب هیات وزیران برسد و افراد مشمول بند ب ماده 1 به تصویب جلسه مشترک وزرای بازرگانی، صنایع و معادن و سازمان برنامه و بودجه و نمایندگان شورای انقلاب اسلامی برسد و همراه با اصل لایحه اعلام گردد.
تبصره (الحاقی 1358/04/24)- از آنجا که مراد از و ضع این قانون استیفای حقوق عمومی است و صاحبان صنایع مشمول بند ب، اغلب سهام خود را در موسسات و کارخانجات به نام بستگان خود ثبت کرده اند، سهام همسر و فرزندان و بنا به تشخیص کمیسیون مندرج در بند 2 برادر و خواهر آنان نیز مشمول این بند میشوند.
نخست وزیر
اسامی 51 نفر مشمول بند «ب» قانون حافظت و توسعه صنایع ایران
که به تصویب جلسه مشترک وزرای بازرگانی - صنایع و معادن - سازمان برنامه
و بودجه و نمایندگان شورای انقلاب اسلامی رسیده است ذیلا اعلام میشود.
1 - جعفر اخوان 27 - عبدالحمید اخوان کاشانی
2 - حبیب ثابت 28 - علی شکرچیان
3 - گروه فرمانفرمائیان(خانواده) 29 - رضا شکرچیان
4 - علی رضائی 30- ابراهیم فرین راد
5 - محمود رضائی 31 - عبدالمجید اعلم
6 - مراد اریه 32 - مهدی میر اشرافی
7 - رسول وهابزاده 33 - مهدی هرندی
8 - احمد خیامی 34 - سعید هدایت
9 - محمود خیامی 35 - محمد ابونصرعضد
10 - منصور یاسینی 36 - برادران عمید حضور
11 - محمد رحیم ایروانی متقی 37 - حسن هراتی
12 - محمد تقی برخوردار 38 - مرتضی رحیم زاده خوئی
13 - اکبر لاجوردیان 39 - عبدالحمید قدیمی نوائی
14 - قاسم لاجوردی 40 - عبالمجید قدیمی نوائی
15 - احمد لاجوردی 41 - مهدی بوشهری
16 - سید محمود لاجوردی 42 - مراد پناه پور
17 - حبیب لاجوردی 43 - علینقی اسدی
18 - علی اصغر پیروی 44 - طاهر ضیائی
19 - محمد علی مهدوی 45 - علی حاج طرخانی
20 - خسرو ابتهاج 46 - عنایت بهبهانی و برادر
21 - آذر ابتهاج 47 - کاظم خسرو شاهی
22 - ابوالحسن ابتهاج 48 - محمد خسرو شاهی
23 - حسین دانشور 49 - برادران فولادی
24 - علینقی عالیخانی 50 - مهدی نمازی
25 - مرتضی رستگار جواهری 51 - اسدالله رشیدیان
26 - رضا رستگار اصفهانی