هیات وزیران در جلسه مورخ 1375/7/22 بنا به پیشنهاد شماره 11/4707 مورخ 1375/4/21 وزارت راه و ترابری و در اجرای ماده (2) آییننامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافقهای بینالمللی - مصوب 1371- تصویب نمود:
وزارت راه و ترابری مجاز است نسبت به امضای مقدماتی موافقتنامه «حمل و نقل هوایی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت پادشاهی اسپانیا» در چهارچوب متن پیوست اقدام کند و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.
حسن حبیبی
معاون اول رئیس جمهور
موافقتنامه حمل و نقل هوایی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت پادشاهی اسپانیا
مقدمه
دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت پادشاهی اسپانیا با تمایل یکسان به گسترش و توسعه حمل و نقل هوایی بین دو کشور و ادامه همکاری بینالمللی در این زمینه تا سر حد امکان و با تمایل به بکارگیری اصول و مقررات کنوانسیون مربوط به هواپیمایی کشوری بینالمللی که در تاریخ شانزدهم آذر سال یکهزار و سیصد و بیست و سه هجری شمسی مطابق با هفتم دسامبر سال یکهزار و نهصد و چهل و چهار میلادی در شیکاگو جهت امضا، مفتوح شده است، به شرح زیر موافقت نمودند:
ماده 1 - تعاریف
به جز در مواردی که فحوای عبارت، معنی دیگری را ایجاب نماید، از لحاظ تفسیر و اجرای این موافقتنامه:
الف: اصطلاح «کنوانسیون» به کنوانسیون هواپیمایی کشوری بین المللی که در تاریخ شانزدهم آذر ماه سال یکهزار و سیصد و بیست و سه هجری شمسی برابر با هفتم دسامبر سال یکهزار و نهصد و چهل و چهار میلادی در شیکاگو برای امضا مفتوح شد، اطلاق میشود، همچنین شامل هر اصلاحیه و الحاقیهای که به موجب ماده (90) و (94) کنوانسیون یاد شده توسط طرفهای متعاهد تصویب شده است، میباشد.
ب: اصطلاح «مقامهای هواپیمایی» در مورد جمهوری اسلامی ایران به «سازمان هواپیمایی کشوری» و هر شخص یا مقامی که مجاز به انجام وظایف فعلی یا وظایف مشابه آن سازمان باشد، و در مورد دولت اسپانیا به وزارت کار و حمل و نقل عمومی (اداره کل هواپیمایی کشوری) و هر شخص یا مقامی که مجاز به انجام وظایف فعلی یا وظایف مشابه آن وزارت باشد، اطلاق میشود.
پ: اصطلاح «شرکت هواپیمایی تعیین شده» به شرکتی که هر کدام از طرفهای متعاهد برای بهرهبرداری از سرویسهای مورد توافق در مسیرهای مشخص شده در پیوست موافقتنامه حاضر مطابق با مقررات ماده (3) این موافقتنامه، تعیین می نمایند.
ت: اصطلاح «ظرفیت» در مورد یک هواپیما، به میزان بارگیری موثر آن هواپیما در یک مسیر یا قسمتی از مسیر و اصطلاح «ظرفیت» در مورد «سرویس توافق شده» به ظرفیت هواپیما در چنین سرویسی ضربدر دفعات پرواز هواپیمای یاد شده طی زمان معین در تمام یا قسمتی از مسیر، اطلاق میشود.
ث: اصطلاح «سرزمین» در مورد یک کشور به مناطق خاکی و آبهای سرزمینی مجاور آن که تحت حاکمیت و سلطه آن کشور است، اطلاق میشود.
ج: اصطلاحات «سرویس هوایی»، «سرویس هوایی بینالمللی»، «شرکت هواپیمایی»، «توقف به منظورهای غیر حمل و نقل» به ترتیب دارای همان معانی است که در ماده (96) کنوانسیون به آنها داده شده است.
2 - بدیهی است که عناوین مواد موافقتنامه حاضر، هیچ یک از مقررات آن را به نحوی از انحا محدود نمی کند یا توسعه نمی دهد.
ماده 2 - حقوق حمل و نقل
1 - هر طرف متعاهد حقوق تصریح شده در این موافقتنامه را جهت انجام سرویسهای هوایی بینالمللی منظم در مسیرهای مشخص شده در پیوست آن به طرف متعاهد دیگر اعطا می نماید.
2 - چنین سرویسها و مسیرهایی از این پس به ترتیب «سرویسهای مورد توافق» و «مسیرهای مشخص شده» نامیده میشود. (شرکتهای هواپیمایی تعیین شده هر یک از طرفهای متعاهد در موقع انجام سرویس مورد توافق در مسیر مشخص شده، از حقوق زیر بهرهمند خواهند بود:)
الف: پرواز بدون فرود از فراز سرزمین طرف متعاهد دیگر،
ب: توقف در سرزمین یاد شده به منظورهای غیر حمل و نقل،
پ: توقف در سرزمین یاد شده در نقاطی که برای آن مسیر، در جدول مسیر پیوست موافقتنامه حاضر مشخص شده است به منظور سوار و پیاده کردن مسافر، بار و پست در حمل و نقل بینالمللی به صورت جداگانه یا مشترک مطابق با مقررات پیوست این موافقتنامه از / به سرزمین طرف متعاهد دیگر یا به / از سرزمین دولت دیگر.
ت: هیچ یک از مفاد این موافقتنامه به نحوی تلقی نخواهد شد که شرکت هواپیمایی یکی از طرفهای متعاهد محق باشد در سرزمین طرف متعاهد دیگر از امتیاز حمل و نقل مسافر، بار یا پست به مقصد دیگری در سرزمین آن طرف در قبال دریافت یا عدم دریافت اجرت برخوردار باشد.
ماده 3 - تعیین و اجازه
1 - هر طرف متعاهد حق دارد یک شرکت هواپیمایی را برای انجام سرویسهای مورد توافق در مسیرهای مشخص شده تعیین و مراتب را به طور کتبی به طرف متعاهد دیگر اعلام نماید و شرکت هواپیمایی دیگری را به جای شرکت هواپیمایی قبلی تعیین نماید.
2 - پس از دریافت اعلامیه تعیین، طرف متعاهد دیگر با رعایت مفاد بندهای (3) و(4) این ماده به شرکت هواپیمایی تعیین شده، بدون تاخیر اجازه مربوط را اعطا خواهد کرد.
3 - مقامهای هواپیمایی یک طرف متعاهد میتوانند از شرکت هواپیمایی که توسط طرف متعاهد دیگر تعیین شده بخواهند که مقامهای یاد شده را قانع سازد که شرایط مقرر در قوانین و مقرراتی را که به طور معمول و مناسب برای انجام سرویسهای هواپیمایی بینالمللی برابر مفاد کنوانسیون توسط مقامهای یاد شده اعمال میشود، داراست.
4 - هر طرف متعاهد حق دارد، در هر مورد که کشور متعاهد یاد شده، قانع نشده باشد که مالکیت عمده و کنترل موثر شرکت هواپیمایی مربوط، در دست طرف متعاهدی که شرکت هواپیمایی را تعیین نموده یا اتباع طرف متعاهد یاد شده است، از اعطای اجازه بهرهبرداری موضوع بند (2) این ماده امتناع ورزد و یا هر شرطی را که برای اعمال حقوق مشخص شده در ماده (2) موافقتنامه حاضر توسط آن شرکت هواپیمایی تعیین شده لازم بداند وضع نماید.
5 - وقتی که یک شرکت هواپیمایی به این نحو تعیین شده و اجازه کسب نموده باشد، میتواند بهرهبرداری از سرویسهای مورد توافق را در هر زمانی آغاز کند، مشروط براینکه تعرفه تعیین شده به موجب مفاد ماده (13) موافقتنامه حاضر در مورد سرویسهای یاد شده مجری باشد.
ماده 4 - تعلیق و لغو
1 - هر طرف متعاهد حق دارد در موارد مشروح زیر اجازه بهرهبرداری صادر شده را لغو یا استفاده از حقوق مشخص شده در ماده (2) این موافقتنامه را در مورد شرکت هواپیمایی تعیین شده توسط طرف متعاهد دیگر معلق نماید یا هر شرطی را که ممکن است برای استفاده از این حقوق لازم باشد وضع نماید:
الف: در موردی که قانع نشده باشد مالکیت عمده و کنترل موثر آن شرکت هواپیمایی در اختیار طرف متعاهدی میباشد که شرکت یاد شده را تعیین نموده یا در اختیار اتباع طرف متعاهد یاد شده است،
ب: در موردی که شرکت هواپیمایی یاد شده قوانین یا مقررات طرف متعاهدی را که این حقوق را اعطا نموده است رعایت نکند،
پ: در موردی که شرکت هواپیمایی یاد شده به هر نحوی از انحا عملیات بهرهبرداری را برابر مقررات موافقتنامه حاضر انجام ندهد.
2 - جز در مواردی که لغو یا تعلیق یا وضع شرایط یاد شده در بند (1) این ماده به صورت فوری برای جلوگیری از نقض بیشتر قوانین یا مقررات لازم باشد، اعمال این حق فقط پس از مشورت با طرف متعاهد دیگر انجام خواهد گرفت.
ماده 5 - شمول قوانین و مقررات
1 - قوانین و مقررات یک طرف متعاهد که ناظر به ورود یا خروج هواپیمایی که به امر هوانوردی بینالمللی اشتغال دارد یا ناظر به عملیات و هوانوردی چنین هواپیمایی حین پرواز برفراز یا در داخل سرزمین طرف متعاهد یاد شده میباشند، نسبت به هواپیماهای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر مجری خواهد بود.
2 - قوانین و مقررات یک طرف متعاهد که ناظر به ورود، اقامت موقت و خروج مسافران و کارکنان و بار یا پست از سرزمین آن است از قبیل تشریفات ورود و خروج و مهاجرت و نیز مقررات گمرکی و بهداشتی در مورد مسافران و کارکنان و بار یا پست حمل شده توسط هواپیمای شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر، در زمانی که در سرزمین یاد شده باشد اعمال خواهد شد.
3 - هر طرف متعاهد نسخههایی از قوانین و مقررات مربوط مندرج در این ماده را بنا به تقاضا در اختیار طرف متعاهد دیگر خواهد گذاشت.
ماده 6 - معافیت از حقوق گمرکی، سود بازرگانی و سایر عوارض
1 - هواپیمای شرکت تعیین شده یک طرف متعاهد که سرویسهای بینالمللی را مورد بهرهبرداری قرار می دهد و همچنین مواد سوختی و روغن موتور و لوازم مورد نیاز جاری و خواربار موجود (شامل غذا، آشامیدنی و دخانیات) در هواپیماهای یاد شده به هنگام ورود به سرزمین طرف متعاهد دیگر، از پرداخت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و هزینههای بازرسی و سایر عوارض و مالیاتها معاف خواهند بود، مشروط براینکه مواد و لوازم مذکور تا زمان صدور مجدد آنها در هواپیما باقی بمانند.
2 - موارد زیر نیز از همان عوارض و مالیاتها معاف خواهند بود، (به استثنای عوارضی که به خدمات به عمل آمده تعلق میگیرد:)
الف: خواربار هواپیماها که در سرزمین هر یک از طرفهای متعاهد در محدوده تعیین شده توسط مقامهای طرف متعاهد مذکور، بار هواپیما شده و برای مصرف در هواپیماهایی است که در سرویس هوایی بینالمللی طرف متعاهد دیگر فعالیت می کنند.
ب: لوازم یدکی وارد شده به سرزمین یک طرف متعاهد به منظور نگهداری یا تعمیر هواپیماهایی که در سرویسهای هوایی بینالمللی توسط شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر مورد استفاده قرار میگیرد.
ج: سوخت و روغن موتوری که هدف آن تدارک هواپیمایی است که توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر در سرویسهای بینالمللی مورد استفاده قرار میگیرد حتی اگر قرار باشد این لوازم در قسمتی از مسیر مشخص شده بر فراز سرزمین طرف متعاهدی مورد استفاده قرار گیرند که در آن بار هواپیما شده است.
د: موجودی بلیط هواپیما، بارنامه و مواد چاپی که حاوی آرم شرکت هستند و مواد تبلیغاتی معمولی که توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده به طور رایگان توزیع میشود.
مواد اشاره شده در جزﺀ «الف،ب، ج و د» این ماده میتواند تحت کنترل و یا نظارت گمرک قرار گیرد.
3 - لوازم جاری هوانوردی و نیز مواد و لوازم نگهداری شده در هواپیمای شرکت هواپیمایی تعیین شده هر یک از طرفهای متعاهد تنها با موافقت مقامهای گمرکی طرف متعاهد دیگر در آن سرزمین قابل تخلیه است.
در این صورت می توان این مواد را تا زمانی که طبق مقررات گمرکی مجددا صادر شود و یا ترتیب دیگری در مورد آن داده شود تحت نظارت مقامهای نامبرده قرار داد.
4 - اثاثیه و باری که در ترانزیت مستقیم است از حقوق گمرکی، سود بازرگانی و سایر مالیاتهای مشابه معاف خواهد بود.
5 - به جز در مواردی که امنیت ایجاب نماید، مسافرینی که از سرزمین یک طرف متعاهد در ترانزیت مستقیم میباشند، فقط مشمول کنترل سادهای خواهند بود.
اثاثیه و باری که در ترانزیت مستقیم است، از حقوق گمرکی، سود بازرگانی و سایر مالیاتهای مشابه وضع شده بر واردات، معاف خواهد بود.
ماده 7 - انتقال درآمدهای مازاد
1 - شرکتهای هواپیمایی تعیین شده هر یک از طرفهای متعاهد براساس عمل متقابل، بدون تبعیض و با توجه به سایر شرکتهای هواپیمایی که در خطوط بینالمللی به عملیات مشغول هستند، مجازند تا خدمات حمل و نقل هوایی خود را در سرزمین طرف متعاهد دیگر به طور مستقیم و یا توسط نمایندگیها به هر پولی مطابق با قوانین مجری در کشور طرف متعاهد دیگر به فروش برسانند.
2 - انتقال درآمدهای مازاد کسب شده شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد مجاز است و براساس مقررات جاری تبدیل ارزهای خارجی در سرزمین طرف متعاهد دیگر انجام خواهد شد.
به این منظور طرفهای متعاهد نهایت تلاش خویش را به منظور تسهیل انتقال سریع درآمدهای مازاد، بدون لطمه به هر گونه تعهدات مالی جاری در سرزمین هر یک از طرفهای متعاهد، مبذول خواهند داشت.
ماده 8 - سیستم مالیاتی
هر یک از طرفهای متعاهد، شرکت هواپیمایی تعیین شده طرف متعاهد دیگر را براساس عمل متقابل از تمامی مالیاتها و عوارض منافع و درآمدهای به دست آمده از عملیات سرویسهای هوایی بدون لطمه به اجرای تعهدات رسمی قانونی مقرر توسط هریک از طرفهای متعاهد معاف میکند.
ماده 9 - عوارض تاسیساتی و فرودگاهی
هر یک از طرفهای متعاهد میتواند برای استفاده از فرودگاهها و سایر تاسیسات تحت کنترل خود هزینههای عادلانه و مناسبی را وضع نماید یا اجازه وضع آن را بدهد.
با وجود این، هر یک از طرفهای متعاهد موافقت دارد که این هزینهها براساس عمل متقابل از آنچه هواپیماهای ملی آن طرف متعاهد که در سرویسهای مشابه بینالمللی تردد مینماید و برای استفاده از این فرودگاهها و تاسیسات میپردازند، تجاوز نکند.
ماده 10 - مقررات ظرفیت
1 - شرکتهای هواپیمایی تعیین شده دو طرف متعاهد از رفتار عادلانه و متساوی برخوردار خواهند بود تا بتوانند برای انجام سرویسهای مورد توافق در مسیرهای مشخص شده از فرصتهای متساوی بهرهمند باشند.
2 - در انجام سرویسهای مورد توافق، شرکتهای هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد منافع شرکت هواپیمایی طرف دیگر را منظور خواهد داشت تا من غیر حق در سرویسهای طرف دیگر در تمام یا قسمتی از همان مسیرها اثر نامطلوب ایجاد نشود.
3 - هدف اصلی سرویسهای مورد توافق که توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد انجام میشود تامین ظرفیت کافی با ضریب بار مناسب برای رفع نیازمندیهای جاری و معقول پیشبینی شده حمل مسافر و بار و پست به صورت جداگانه یا مشترک بین سرزمین طرف متعاهد تعیین کننده شرکت هواپیمایی و سرزمین طرف متعاهد دیگر است.
4 - با در نظر گرفتن اصول مندرج در بندهای (1) و(2) و(3) این ماده، شرکت هواپیمایی تعیین شده یک طرف متعاهد، همچنین میتواند ظرفیتی را برای نیازمندیهای حمل و نقل بین سرزمینهای کشورهای ثالث مندرج در پیوست این موافقتنامه و سرزمین طرف متعاهد دیگر تامین نماید.
5 - ظرفیت ارایه شده شامل تعداد پروازهایی که توسط شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد در سرویسهای مورد توافق انجام خواهد شد توسط مقامهای هواپیمایی با در نظر گرفتن توصیههای شرکتهای هواپیمایی تعیین شده مورد موافقت قرار خواهد گرفت.
ماده 11 - شناسایی گواهینامهها و پروانهها
گواهینامههای قابلیت پرواز و گواهینامههای صلاحیت و پروانههایی که توسط یک طرف متعاهد صادر شده یا اعتبار یافته و یا هنوز به قوت خود باقی باشد، توسط طرف متعاهد دیگر برای بهرهبرداری از مسیرها و سرویسهای موضوع این موافقتنامه معتبر شناخته خواهد شد، مشروط بر این که شرایط صدور یا اعتبار این گواهینامهها و پروانهها مساوی یا بیش از حداقل استانداردهای فعلی یا آتی باشد که به موجب کنوانسیون وضع شده یا خواهد شد. (در هر حال هر طرف متعاهد این حق را برای خود محفوظ میدارد که در مورد پرواز از فراز سرزمین خود از شناسایی گواهینامههای اعتبار یافته خودداری نماید.)
ماده 12 - امنیت هوانوردی
1 - طرفهای متعاهد در راستای حقوق و تعهدات خود به موجب حقوق بینالملل، تاکید مینمایند که تعهد آنان در قبال یکدیگر برای حفظ امنیت هواپیمایی کشوری در برابر اعمال مداخله غیر قانونی، جزﺀ جدا نشدنی این موافقتنامه را تشکیل میدهد.
طرفهای متعاهد بدون تحدید کلیت حقوق و تعهدات خود به موجب حقوق بینالملل، به ویژه برابر با مفاد کنوانسیون راجع به جرایم و برخی اعمال ارتکابی دیگر در هواپیما، امضا شده در توکیو به تاریخ بیست و سوم شهریور ماه سال یکهزار و سیصد و چهل و دو هجری شمسی برابر با چهاردهم سپتامبر یکهزار و نهصد و شصت و سه میلادی، کنوانسیون راجع به جلوگیری از تصرف غیر قانونی هواپیما، امضا شده در لاهه به تاریخ بیست و پنجم آذر ماه سال یکهزار و سیصد و چهل و نه هجری شمسی برابر با شانزدهم دسامبر سال یکهزار و نهصد و هفتاد و کنوانسیون راجع به جلوگیری از اعمال غیر قانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری، امضا شده در مونترال به تاریخ اول مهرماه سال یکهزار و سیصد و پنجاه هجری شمسی برابر با بیست و سوم سپتامبر سال یکهزار و نهصد و هفتاد و یک میلادی را عمل خواهند کرد.
2 - طرفهای متعاهد کلیه مساعدتهای لازم را برای جلوگیری از اعمال تصرف غیر قانونی هواپیماهای کشوری و سایر اعمال غیر قانونی علیه امنیت این هواپیماها، مسافران و خدمه آنها، فرودگاهها و تاسیسات هوانوردی و هر نوع تهدید دیگر علیه امنیت هواپیمایی کشوری را بنا به تقاضا در مورد یکدیگر به عمل خواهند آورد.
3 - طرفهای متعاهد باید در روابط دو جانبه خود برابر مقررات امنیت هوانوردی تعیین شده از سوی سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری که به عنوان ضمایم کنوانسیون هواپیمایی کشوری بینالمللی شناخته شدهاند تا حدودی که این مقررات امنیتی در مورد طرفها قابل اجراست عمل نمایند.
آنها باید از گردانندگان هواپیمای ثبت شده در کشور خود یا گردانندگان هواپیماهایی که محل اصلی کار و یا اقامت دایم آنها در سرزمینشان میباشد و نیز گردانندگان فرودگاههای واقع در سرزمین خود بخواهند که طبق مقررات امنیت هوانوردی مزبور عمل نمایند.
4 - هر طرف متعاهد موافقت دارد که می توان از این گردانندگان هواپیماها درخواست نمود تا مقررات امنیت هوانوردی مورد اشاره در بند (3) این ماده را که از طرف متعاهد دیگر از لحاظ ورود به سرزمین خود، خروج از آن یا توقف در آنجا مقرر کرده رعایت کنند. (هر طرف متعاهد باید اطمینان حاصل کند که در سرزمین او اقدامات کافی برای حفاظت از هواپیما و بازرسی مسافران، خدمه، لوازم همراه مسافر، اثاثیه مسافر، بارو خواربار هواپیما قبل و در زمان سوار شدن مسافران یا بارگیری به گونه موثر انجام میشود.) (هر طرف متعاهد همچنین باید با هر درخواست طرف متعاهد دیگر برای انجام اقدامات امنیتی ویژه معقول برای مقابله با یک تهدید خاص برخورد مثبت داشته باشد.)
5 - هنگامی که حادثه یا خطر بروز حادثه تصرف غیر قانونی هواپیماهای کشوری یا دیگر اعمال غیر قانونی علیه امنیت این هواپیماها، مسافران و خدمه آن، فرودگاهها یا تاسیسات هوانوردی رخ دهد، طرفهای متعاهد باید با تسهیل ارتباطات و دیگر اقدامات مناسب به منظور پایان دادن سریع و ایمن حادثه یاد شده یا خطر مربوط به آن یکدیگر را یاری نمایند.
ماده 13 - تعرفههای حمل و نقل هوایی
1 - در بندهای زیر اصطلاح «تعرفه» به مبالغ پرداختی برای حمل مسافر و اثاثیه و باربری و شرایطی که به موجب آن مبالغ مزبور اعمال میشود، شامل مبالغ یا شرایطی برای آژانس و خدمات کمکی دیگر میشود اطلاق میگردد ولی شامل اجرت یا شرایط حمل و نقل پستی نمیشود.
2 - تعرفههای مورد اجرا توسط شرکتهای هواپیمایی یک طرف متعاهد برای حمل موارد فوق به و یا از سرزمین طرف متعاهد دیگر در سطح معقولی خواهد بود که با توجه به کلیه عوامل مربوط از جمله هزینه بهرهبرداری و سود معقول و تعرفههای شرکتهای هواپیمایی دیگر وضع میشود.
3 - تعرفههای موضوع بند (2) این ماده در صورت امکان توسط شرکتهای هواپیمایی مربوط دو طرف پس از مشورت با شرکتهای هواپیمایی دیگری که در تمام یا قسمتی از همان مسیر فعالیت میکنند مورد موافقت قرار میگیرد در صورت امکان چنین توافقی با استفاده از تشریفات هر اتحادیه بینالمللی شرکتهای هواپیمایی با سیستم تعیین کننده نرخ که شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد عضو آن هستند صورت خواهد گرفت.
4 - تعرفههایی که بدین ترتیب مورد توافق قرار میگیرد حداقل شصت (60) روز پیش از تاریخ پیشنهادی اجرا برای تصویب به مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد تسلیم خواهد شد. (در موارد خاص این محدودیت زمانی به شرط موافقت مقامهای یاد شده قابل کاهش است.)
5 - چنین تصویبی به طور صریح میتواند به عمل آید چنانچه هیچکدام از مقامهای هواپیمایی عدم تصویب خود را ظرف سی (30) روز از تاریخ تسلیم اعلام ننماید، (در این صورت تعرفههای مورد نظر طبق بند (4) این ماده تصویب شده تلقی خواهد شد.)
اگر تاریخ تسلیم به طوری که در بند (4) ذکر شده کاهش یابد، مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد میتوانند توافق نمایند که مدت زمانی که در آن عدم تصویب باید اطلاع داده شود، کمتر از سی (30) روز باشد.
6 - چنانچه تعرفهای مطابق با بند (3) این ماده مورد توافق قرار نگیرد یا در مدت زمان تعیین شده در بند (5) ماده حاضر مقامهای هواپیمایی یک طرف متعاهد، عدم تصویب خود را در مورد هر یک از تعرفههای توافق شده طبق مفاد بند (3) این ماده اعلام دارد مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد سعی خواهند نمود تعرفه را با توافق دو جانبه تعیین نمایند.
7 - چنانچه مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد نتوانند در مورد تعرفه تسلیمی به آنها که طبق بند (4) این ماده صورت گرفته به توافق برسند یا نتوانند در مورد تعیین تعرفهای مطابق با بند (6) ماده حاضر به توافق برسند در این صورت اختلاف حاصل شده، مطابق با مفاد حل اختلاف این موافقتنامه حل و فصل خواهد شد.
8 - تعرفهای که طبق مفاد این ماده وضع شده است تا زمانی که تعرفه جدیدی وضع نشود به قوت خود باقی خواهد ماند. (با این حال هیچ تعرفهای نمیتواند به موجب این بند بیش از دوازده ماه پس از تاریخی که در غیر این صورت منقضی خواهد شد، ادامه یابد.)
ماده 14 - پرسنل فنی و بازرگانی
1 - شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد مجازند براساس عمل متقابل، در سرزمین طرف متعاهد دیگر، نمایندگان و پرسنل فنی، بازرگانی و عملیاتی خود را که در رابطه با انجام سرویسهای توافق شده مورد نیاز هستند نگهداری نمایند.
2 - نیاز پرسنل بنا به نظر شرکت هواپیمایی تعیین شده هر طرف متعاهد میتواند یا توسط پرسنل خود شرکت و یا با استفاده از خدمات هر سازمان، شرکت یا شرکت هواپیمایی دیگری که در سرزمین طرف متعاهد دیگر به کار مشغول بوده و مجاز به انجام چنین خدماتی در سرزمین طرف متعاهد دیگر باشد، رفع شود.
3 - نمایندگان و پرسنل، مشمول قوانین و مقررات مجری طرف متعاهد دیگر بوده و مطابق با قوانین و مقررات یاد شده، هر یک از طرفهای متعاهد براساس عمل متقابل و با حداقل تاخیر، مجوز استخدام لازم و ویزای توریستی یا دیگر مدارک مشابه را به نمایندگان و پرسنل مورد اشاره در بند (1) این ماده اعطا خواهند نمود.
4 - چنانچه شرایط خاصی، ورود پرسنل یا حفظ ایشان را براساس ضرورت و به صورت موقت ایجاب نماید، صدور مجوز، ویزا و مدرک لازم طبق قوانین و مقررات هر یک از طرفهای متعاهد بایستی به سرعت صورت گرفته تا تاخیری در ورود چنین پرسنلی به سرزمین دولت مربوط رخ ندهد.
ماده 15 - تسلیم آمار
مقامهای هواپیمایی هر طرف متعاهد، اطلاعات و آمار مربوط به حمل و نقل انجام شده در سرویسهای مورد توافق توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده خود به یا از سرزمین طرف متعاهد دیگر را که به طور معمول توسط شرکت هواپیمایی تعیین شده تهیه و به مقامهای هواپیمایی ملی خود تحویل میشود، بنا بر تقاضا در اختیار آنها قرار خواهد داد.
ماده 16 - مشاوره و اصلاحات
1 - هر طرف متعاهد یا مقامهای هواپیمایی آن میتوانند در هر زمان از طرف متعاهد دیگر یا مقامهای هواپیمایی آن به منظور تفسیر و یا تغییر این موافقتنامه تقاضای مشاوره نمایند.
2 - مشاوره مورد تقاضای یک طرف متعاهد یا مقامهای هواپیمایی آن در فاصله شصت (60) روز از تاریخ دریافت تقاضا آغاز خواهد شد.
3 - هر نوع اصلاح این موافقتنامه پس از آن که دو طرف متعاهد انجام تشریفات قانون اساسی خود مربوط به انعقاد و لازمالاجرا شدن موافقتنامههای بینالمللی را به یکدیگر اطلاع داده باشند، لازم الاجرا خواهد شد.
4 - اصلاحات پیوست این موافقتنامه ممکن است به طور مستقیم بین مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد مورد توافق قرار گیرد. (این اصلاحات پس از تایید از طریق تبادل یادداشت دیپلماتیک، لازمالاجرا خواهد شد.)
ماده 17 - حل اختلافات
1 - هرگاه در مورد تفسیر یا اجرای این موافقتنامه بین طرفهای متعاهد اختلافی بروز نماید، طرفهای متعاهد در مرحله نخست تلاش خواهند نمود تا اختلاف را از طریق مذاکره حل و فصل نمایند.
2 - هرگاه طرفهای متعاهد نتوانند به موجب بند (1) این ماده اختلاف را از طریق مذاکره حل و فصل نمایند، اختلاف به یک دیوان داوری سه نفره ارجاع خواهد شد که هر یک از طرفهای متعاهد یک داور را تعیین خواهد کرد و دو داور تعیین شده درباره داور سوم توافق خواهند نمود. (هر یک از طرفهای متعاهد ظرف شصت (60) روز پس از وصول تقاضای ارجاع اختلاف به دیوان داوری، از طریق مجرای دیپلماتیک به تعیین داور خود مبادرت خواهد نمود و داور سوم نیز ظرف شصت (60) روز بعد از آن تعیین خواهد شد.)
چنانچه هر یک از طرفهای متعاهد ظرف مدت مقرر داور خود را تعیین نکند، بنا به تقاضای هریک از طرفهای متعاهد، رئیس شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری برحسب مورد داور یا داورها را تعیین خواهد نمود، مشروط بر این که چنانچه رئیس شورای سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری از اتباع یکی از طرفهای متعاهد باشد، از نایب رئیس ارشد شورا و در صورتی که نامبرده نیز از اتباع یکی از طرفهای متعاهد باشد، از عضو مقدم شورا که در چنین وضع تابعیتی نباشد درخواست خواهد شد که حسب مورد داور یا داورها را تعیین نماید. (در هر حال داور سوم از اتباع یک دولت ثالث خواهد بود و به عنوان رئیس دیوان داوری عمل خواهد کرد.)
3 - دیوان داوری آیین کار خود را تعیین و درباره نحوه تقسیم مخارج داوری اتخاذ تصمیم خواهد نمود.
4 - طرفهای متعاهد تعهد مینمایند تصمیمات اتخاذ شده در اجرای این ماده را رعایت کنند.
ماده 18 - فسخ
هر طرف متعاهد میتواند در هر زمان قصد خود را مبنی بر فسخ این موافقتنامه به طور کتبی به طرف متعاهد دیگر اعلام نماید. (این اعلام همان زمان به اطلاع سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری خواهد رسید.)
در این صورت موافقتنامه دوازده ماه پس از دریافت اعلام فسخ توسط طرف متعاهد دیگر فسخ خواهد شد، مگر آن که اعلام فسخ پیش از پایان این مدت با تراضی طرفین پس گرفته شود. (در صورت عدم اعلام وصول از سوی طرف متعاهد دیگر، اعلام فسخ چهارده روز پس از وصول آن به سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری دریافت شده تلقی خواهد شد.)
ماده 19 - مطابقت با کنوانسیونهای چند جانبه
چنانچه موافقتنامه یا کنوانسیون چند جانبه حمل و نقل هوایی در مورد هر دو طرف متعاهد لازمالاجرا شود، این موافقتنامه به گونهای اصلاح خواهد شد تا با مقررات چنین کنوانسیون یا موافقتنامهای تطبیق نماید.
ماده 20 - ثبت
این موافقتنامه و کلیه اصلاحات آن نزد سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری به ثبت خواهد رسید.
ماده 21 - لازمالاجرا شدن
این موافقتنامه از تاریخ آخرین اطلاعیه هر طرف متعاهد به طرف متعاهد دیگر مبنی بر رعایت الزامات قانون اساسی خود درباره لازمالاجرا شدن این موافقتنامه به مورد اجرا گذارده خواهد شد.
بنا به مراتب فوق نمایندگان تامالاختیار امضا کننده زیر که از طرف دولتهای متبوع خود مجاز میباشند، این موافقتنامه را امضا کنند.
این موافقتنامه در تاریخ چهارم تیر سال یکهزار و سیصد و هفتاد و پنج هجری شمسی برابر با بیست و چهارم ژوئن سال یکهزار و نهصد و نود و شش میلادی در سه نسخه اصلی به زبانهای فارسی، انگلیسی و اسپانیایی که هر سه متن دارای اعتبار یکسان میباشند، در تهران تنظیم شد.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران از طرف دولت پادشاهی اسپانیا
پیوست موافقتنامه حمل و نقل هوایی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت
پادشاهی اسپانیا
1 - مسیرهای مشخص شده
(سرویسهای مورد توافق در مسیرهای مشخص شده مندرج در موافقتنامه حاضر به شرح زیر تعیین میشود:)
الف- مسیر اسپانیایی:
(نقاطی در اسپانیا - نقاط واسط - تهران - نقاط ماورا و بالعکس.)
ب - مسیر ایرانی:
(نقاطی در ایران - نقاط واسط - مادرید - نقاط ماورا و بالعکس.)
2 - نقاط واسط و ماورای مسیرهای (الف) و(ب) با توافق بین مقامهای هواپیمایی دو طرف متعاهد تعیین خواهد شد.
3 - شرکتهای هواپیمایی تعیین شده هر یک از طرفهای متعاهد برای بهرهبرداری از مسیرهای مشخص شده (الف) و(ب) از آزادیهای سوم و چهارم حقوق حمل و نقل بهرهمند خواهند بود.
4 - استفاده از آزادی پنجم حقوق حمل و نقل، منوط به موافقت مقامهای هواپیمایی طرفهای متعاهد، براساس موافقتنامه بازرگانی منعقد شده بین شرکتهای هواپیمایی تعیین شده خواهد بود.
5 - شرکت هواپیمایی تعیین شده هر یک از طرفهای متعاهد میتواند نقاط واسط و ماورا را در مسیرهای مربوط خود در کل یا بخشی از سرویس خود حذف نمایند، به شرط این که نقطه مبدا در سرزمین طرف متعاهدی باشد که چنین شرکتی را تعیین کرده است.
6 - شرکتهای هواپیمایی تعیین شده طرفهای متعاهد بایستی برای انجام سرویسهای هوایی مورد توافق، حداقل سی (30) روز قبل از شروع عملیات مذکور، تعداد پروازها و جدول زمانی را جهت تصویب به مقامهای هواپیمایی طرف متعاهد دیگر تسلیم نمایند.