تحقق شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر ناباروری زوج

در این پرونده خانم ف. ح. دادخواست طلاق به طرفیت اقای م. غ. تقدیم شعبه *بخش افتاب نموده و اظهار داشته در تاریخ 88/7/22 با خوانده ازدواج نمودم به دلیل عسر و حرج و تخلف زوج از بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح اعتیاد و خشونت (ایراد ضرب و جرح قادر به ادامه زندگی مشترک با زوج نمی باشم از دادگاه تقاضای طلاق دارم. دادگاه در تاریخ 99/2/3 تشکیل جلسه داده و طرفین را دعوت به رسیدگی کرده است.بیش از ده سال است.که با خوانده ازدواج نمودم به دلیل مشکل پزشکی که از جانب همسرم می‌باشد. بچه دار نمی شویم و تمام تلاشهای پزشکی هم انجام داده ایم با این همه با همه مشکلات و سختی های زندگی ساخته ام 30 ماه است.که نفقه مرا نداده است.اعتیاد به مواد مخدر دارد. مرا از خانه اخراج نموده است.خوانده اظهار می دارد. من حاضرم هر جا که خواهان می گوید آزمایش اعتیاد بدهم معتاد نمی باشم کارگر هستم ماهیانه 3/5 میلیون تومان حقوق می گیرم و در منزلی که پدرم به ما داده دارم. زندگی می کنم در مورد ادعای زوجه مبنی بر عدم بچه دار شدن اقدامات پزشکی انجام داده ایم گفته اند از طریق لقاح مصنوعی امکان بچه دار شدن وجود دارد. ما جوان هستیم و شانس بچه دار شدن داریم من زندگی ام را دوست دارم. لذا تقاضای رد دعوی خواهان را دارم. دادگاه زوجه را جهت معاینه تشخیص بارداری به پزشکی قانونی معرفی نموده که اعلام داشته باردار نمی‌باشد. سپس زوج جهت امکان یا عدم امکان باروری به پزشکی قانونی معرفی شده است.دادگاه قرار داوری صادر نموده و نظریه داوران را جلب کرده است.پزشکی قانونی برابر نامه مورخه 99/5/28 اعلام نموده از نامبرده در تاریخ 99/4/11 معاینه به عمل امده جهت اظهارنظر قطعی و نهایی و بررسی های آزمایشگاهی به عمل امده نامبرده تاکنون به این مرکز مراجعه ای نداشته است.سپس دادگاه در تاریخ 99/6/15 مبادرت به صدور حکم بطلان دعوی خواهان طلاق به لحاظ عدم احراز عسر و حرج نموده است.سپس زوجه نسبت به رای مذکور دادخواست تجدیدنظرخواهی تقدیم داشته و وکیل وی در لایحه خود اظهار نموده با توجه به گذشت ده سال از زندگی مشترک موکل و زوج و اقرار زوج در صورت جلسه و محضر دادگاه به این امر و با توجه به معالجات زیاد در *که سوابق ان موجود است.و عدم همکاری زوج با پزشکی قانونی و عدم معرفی خود به ان مرجع حین معاینات نهایی تخلف زوج از بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح محرز است.لذا از دادگاه تجدیدنظر تقاضای نقض رای صادره و صدور حکم طلاق را دارد. که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و دادگه مذکور در تاریخ 99/8/19 مبادرت به صدور رای به تایید دادنامه تجدیدنظرخواسه نموده است.متعاقبا زوجه به شرح لایحه خود نسبت به رای صادره مذکور معترض است.و از دیوان عالی کشور تقاضای فرجام خواهی نموده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع که در نوبت رسیدگی هیات شعبه به موضوع رسیدگی وطی دادنامه شماره * به شرح زیر انشای رای نموده است.

فرجام خواهی خانم ف. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1399/08/19 شعبه *متضمن تایید دادنامه بدوی شماره 479 مورخ 1399/06/15 صادره از شعبه *وجب ان حکم بر بطلان دعوی خواهان (فرجام خواه) به خواسته طلاق اصدار یافته است.با توجه به جامع اوراق پرونده مالا وارد و موجه است.زیرا زوجه فرجامخواه علت درخواست طلاق خود را اعتیاد زوج (فرجام خوانده) به مواد مخدر و سوی اخلاق و رفتار وی و اخراج ر. ه از منزل مشترک و عدم پرداخت نفقه و هم چنین عدم قدرت باروری نامبرده که علیرغم گذشت بیش از ده سال از زندگی مشترک هنوز صاحب فرزند ی نشده اند اعلام داشته است.که هر چند ادعای زوجه در خصوص اعتیاد زوج و سوی اخلاق و سوی رفتار وی و عدم پرداخت نفقه مستند به دلیل و مدرک اثباتی نبوده و زوج فرجام خوانده و وکیل ایشان در مراحل داوری مراتب ادعایی زوجه را در خصوص مورد تکذیب و انکار نموده‌اند و هم چنین هر چند اظهارات زوج در جلسه رسیدگی مورخ 1399/02/03 دادگاه بدوی و نظریه پزشک معالج زوج (ص 41) ارسالی از *(ره) ظهور بر عدم قدرت باروری زوج دارد. النهایه چون دادگاه بدوی جهت احراز واقعیت امر زوج فرجام خواه را جهت بررسی وضعیت پزشکی و قدرت یا عدم قدرت باروری به پزشکی قانونی معرفی نموده و نامبرده هم به مرکز پزشکی *مراجعه کرده و دستوراتی جهت انجام آزمایشات صادر گردیده که حسب پاسخ پزشکی قانونی زوج جهت انجام این آزمایشات مراجعه ای نداشته و زوج هم در لایحه تقدیمی تاخیر در انجام این آزمایشات را شیوع بیماری کرونا و ابتلای پزشک مربوطه به بیماری کرونا اعلام داشته است.که می‌تواند عذر موجهی در تاخیر انجام آزمایشات لازم محسوب گردد. بنابراین جهت تکمیل تحقیقات اقتضای داشته که دادگاه محترم مجددا به زوج اخطار نماید. که در مهلت تعیینی پیرو سابقه به پزشکی قانونی ذیربط مراجعه و سریعا نسبت به انجام آزمایشات موردنظر پزشکی قانونی اقدام و نسبت به اخذ نظریه پزشکی قانونی و ادامه ان به دادگاه اقدام نماید. و هم چنین زوجه را هم به پزشکی قانونی معرفی تا با انجام معاینات و آزمایشات لازم صریحا اعلام دارند که ایا قدرت بارداری را دارد. یا خیر. انگاه پس از انجام اقدامات مذکور سرانجام براساس نتیجه محصله و لحاظ اظهارات زوج در جلسه دادرسی مورخ 1399/02/03 و نظریه پزشک معالج نامبرده به شرح مندرج در برگ 41 پرونده نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در وضعیت فعلی به علت نقص تحقیقات قابلیت ابرام نداشته مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض ان رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادرکننده رای منقوض ارجاع می‌گردد. تا پس از تکمیل تحقیق به شرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. سپس پرونده جهت رفع نقص مذکوردر رای دیوان عالی کشور به شعبه *ارجاع شده و دادگاه مذکور نیز زوج را جهت معاینه قدرت باروری و زوجه نیز از نظر قدرت بارداری و یا عدم ان به پزشکی قانونی معرفی نموده و مرجع مذکور در جواب مورخه 1400/02/05 اعلام نموده با توجه به معاینه و نتایج به عمل امده از آزمایشات و گزارش متخصص زوج اقای م. ر. غ. در حال حاضر نابارور می‌باشد. و احتمال توانایی باروری از طریق روشهای دیگر بسیار پایین است.و برابر گزارش مورخه 1400/02/05 پزشکی قانونی در مورد زوجه اعلام نموده وضعیت زوجه طبیعی است.و عدم توانایی باروری احراز نگردیده سپس دادگاه تجدید نظر در تاریخ 1400/02/22 مبادرت به صدور رای به نقص رای تجدید نظر خواسته و صدور حکم به احراز تخلف زوج از شرط دهم از شروط ضمن عقد نکاح با بذل 254 عدد سکه بهار ازادی در قبال طلاق به زوج نموده است.متعاقبا زوج به شرح لایحه خود نسبت به رای صادره فوق الذکر به شرح لایحه تقدیمی که عمدتا تکرار اظهارات در فرایند دادرسی است.معترض است.و از دیوان عالی کشور تقاضای فرجامخواهی کرده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و مطرح رسیدگی می‌باشد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت اقای ح. م. ه. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

در خصوص دادخواست فرجامخواهی اقای م. ر. غ. ی. نسبت به رای شماره *مورخه 1400/02/22 شعبه *متضمن نقض دادنامه تجدید نظر خواسته و صدور حکم بر احراز تخلف زوج از بند دهم از شرط ضمن عقد نکاح جهت اعمال وکالت زوجه در طلاق با توجه به محتویات پرونده فرجامخواهی وارد نمی‌باشد. زیرا اولا زوجه علت اصلی طرح دعوای طلاق را عدم توانایی زوج در باروری و بچه دار شدن در طول مدت بیش از ده سال زندگی مشترک و زوجیت علی رغم تمام تلاشهای که از نظرپزشکی صورت پذیرفته و مثمرثمر نبوده است.به طوری که منجر به تخلف زوج از بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح و عسر و حرج برای اینجانبه گردیده اعلام نموده است.ثانیا زوج در مقام دفاع اظهار داشت من همسرم را دوست دارم. و چندین بار وی را دعوت به تمکین و زندگی مشترک نمودم و طبق گواهی پزشک معتمد در *اینجانب عقیم نیستم حاضرم به اتفاق همسرم برای مداوا به *سفر کنیم چون در انجا دستگاه مربوط به این عمل وجود دارد. و لذا از دادگاه تقاضای رد دعوی زوجه را نموده است.ثالثا با عنایت به مراتب مذکور نظر به اینکه رای فرجامخواسته براساس موجود در پرونده از جمله نظریه پزشکی قانونی به شماره *مورخه 1400/02/05 مبنی بر این که با توجه به نتایج حاصله از آزمایشات و معاینات به عمل امده زوج درحال حاضر نابارور می‌باشد. و … و زوجه از نظر باروری دروضعیت طبیعی قراردارد. و احراز صاحب فرزند نشدن زوجین در طول بیش از ده سال زوجیت فیما بین انان و تحقق بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح اصدار یافته است.لذا فرجامخواهی فرجامخواه به کیفیتی نیست که به اساس رای فرجامخواسته خدشه و خلل وارد اورد لذا ضمن رد درخواست فرجامخواهی فرجامخواه رای فرجام خواسته را مستندا به مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می نماید.

شعبه *

رئیس شعبه: ح. ع. ع. معاون: ح. م. ه.