مصوبات چهارمین جلسه شورای عالی آب در مورد انتقال آب بین حوضه‌ای و تکمیل شبکه های اصلی و فرعی آبیاری و زهکشی

مصوب 1389/05/24 شورای عالی آب

چهارمین جلسه شورای عالی آب در حضور مقام محترم رئیس جمهور و در دفتر ایشان با حضور معاون ریاست جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و وزرای نیرو، جهاد کشاورزی، صنایع و معادن، کشور و جانشین معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهور تشکیل شد.
در شروع جلسه توضیحاتی توسط وزیر محترم نیرو در خصوص ارزش حیاتی آب و ضرورت توجه به آن ارائه و سپس معاون امور آب و آبفای وزارت نیرو گزارشی از وضعیت بارندگی، آب مصرفی و ذخیره سدها ارائه نمود.

مصوبات جلسه:

1-ابتدا اولین موضوع، تحت عنوان «انتقال آب بین حوضه‌ای، فرصت‌ها و چالش‌ها» توسط معاونت امور آب و آبفای وزارت نیرو ارائه شد و در ادامه چشم‌اندازی از طرحهای بین حوضه‌ای کشور که 9 مورد آن در دست بهره‌برداری و 20 مورد نیز در مراحل اجرا و مطالعات می‌باشد ارائه شد، سپس جمع‌بندی زیر توسط ریاست محترم جمهور به عنوان مصوبات جلسه ارائه شد:

1-1) در تمام جاهایی که مصرف آب زیاد است باید مصرف را بهینه نماییم. با توجه به میزان آب موجود و نیز میزان مصرف بهینه، مقدار آب مورد نیاز را برای هر حوضه در شرایط فعلی و با توجه به توسعه‌های آتی، محاسبه نمود. هر مقدار آب نیز اضافه بر نیاز بود، آن را منتقل نماییم. قیمت آب انتقالی در مقصد با لحاظ هزینه های انتقال آب محاسبه و دریافت شود.

1-2)انتقال آب بین حوضه‌ای آب زمانی موضوعیت پیدا می‌کند که ابتدا با بکارگیری کلیه توان بالقوه منابع آب مقصد و با اعمال سیاستهای مصرف بهینه آب، کسری نیاز آبی مقصد دقیقاً محاسبه شده، سپس با اولویت اقدام به اجرای طرحهای انتقال بین حوضه ای شود.

1-3)در مورد انتقال آب باید به توزیع جمعیت برای حفظ امنیت ملی دقت کرد. در برخی مناطق تخلیه جمعیت ممکن است به امنیت کشور ضربه بزند (مثل کرمان، خراسانجنوبی، زابل و. ..). در این مناطق باید آب لازم برای ادامه حیات و زندگی تامین شود.

1-4)با توجه به آنکه بیش از 90% آب در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، اصلاح الگوی مصرف در این بخش ضروری است. ضمن این اقدام باید شیوه های آبیاری تغییر یابد و از آب مازاد در توسعه منطقه استفاده شود.

1-5)چنانچه وزارت صنایع می‌تواند، برای صنایع آب را از دریای مازندران به فلات مرکزی و نیز از خلیج‌فارس به جایی که لازم است، منتقل نماید.

1-6)تا پایان دولت دهم با در نظر گرفتن قیمت تمام شده آب، هر سال 3 /0 درصد به سهم آب صنایع اضافه شود.

1-7)بخشی از منابع مورد نیاز اجرای طرحهای انتقال بین حوضه ای و با اولویت خاص از محل فروش املاک و دارائی‌های دولت در اختیار وزارت نیرو تامین شود و مقرر گردید معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری همکاری لازم را در برطرف کردن موانع از جمله حذف طرح های تملک دارائی آب از فهرست طرح‌های انتفاعی مبذول دارند. همچنین از ظرفیت‌های ایجاد شده در قانون بودجه سال 1389 برای فروش اموال دراختیار وزارت نیرو استفاده شده و از آن طریق برای پرداخت دیون پیمانکاران استفاده شود. برای اینکار لازم است که گروهی مجرب، جوانب مختلف را بررسی کرده و طوری برنامه‌ریزی نمایند که حداکثر بهره‌برداری از فرصت پیش آمده صورت گیرد.

2-سپس در ادامه جلسه گزارش مطالعه و اجرای شبکه‌های اصلی و فرعی آبیاری و زهکشی ارائه شد. به منظور هماهنگی و رفع عقب ماندگی اجرای شبکه‌های فرعی نسبت به تامین آب توسط سدها و شبکه‌های اصلی آبیاری و زهکشی مقرر گردید:

2-1)از محل ماده 10 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، مبلغ 3500 میلیارد ریال برای تکمیل شبکه‌های آبیاری و زهکشی با اولویت طرح‌هائی که تامین آب آنها به اتمام رسیده است اختصاص یابد.

2-2)از محل ماده 10 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، مبلغی برای اتمام شبکه‌های فرعی در دست اجرا اختصاص یابد.

2-3)از محل صندوق توسعه ملی، مبلغ سی‌هزار میلیارد ریال به منظور اصلاح روش آبیاری و اجرای طرحهای آبیاری تحت فشار اختصاص یابد.

2-4)از محل صندوق توسعه ملی، مبلغ سی‌هزار میلیارد ریال برای توسعه شبکه‌های اصلی و فرعی آبیاری و زهکشی اختصاص یابد.

2-5)وزارت نیرو موظف است مجموعه شبکه‌های اصلی و فرعی آبیاری و زهکشی را با استفاده از اعتبارات تملک دارائی و صندوق توسعه ملی تکمیل نماید.

2-6)در مورد احداث شبکه‌های آبیاری و زهکشی نیز باید طبق اولویت‌بندی، ابتدا در مناطق پرمصرف آب و نیز درجاهایی که آب در آنجا حیاتی است، اینکار انجام شود.

2-7)با توجه به بودجه اختصاص یافته از صندوق توسعه ملی، از طریق وجوه اداره شده به کشاورزان و سرمایه‌گذاران وام کم‌بهره (از صفر الی 14 درصد) داده شود تا نسبت به اجرای شبکه‌های آبیاری و زهکشی و نیز اجرای آبیاری تحت فشار اقدام نمایند.

2-8)باید بگونه‌ای کار شود که سالانه بتوان در سطح 5/1 میلیون هکتار شبکه‌های آبیاری و زهکشی را توسعه داد.

2-9)مقرر گردید طی پنج سال، عقب ماندگی شبکه‌های فرعی نسبت به تامین آب سدها جبران شده و در پایان مدت ذکر شده کلیه اراضی آبی کشور (8 میلیون هکتار) با توجه به پتانسیل آب استحصالی، با روشهای نوین آبیاری و زهکشی و براساس الگوی مصرف بهینه آب، تحت پوشش شبکه قرار گیرند. اینکار هم کیفیت آبیاری و هم میزان تولید محصول را ارتقا می‌دهد. همچنین کلیه سازمانهای ذیربط با حمایت معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری هر گونه اقدام مقتضی در این زمینه را مبذول دارند.

2-10)بخش صنعت باید لوازم موردنیاز برای انجام آبیاری تحت فشار را در حد لازم تولید نماید.

2-11)وزارت جهادکشاورزی وارد کارهای عمرانی و اجرایی نشده و وزارت نیرو باتوجه به سابقه بیشتر در این امور، مسئولیت احداث شبکه های آبیاری و زهکشی را اعم از اصلی و فرعی را انجام دهد.

2-12)با توجه به اهمیت آب‌های مشترک و مرزی، مبلغ بیست هزار میلیارد ریال از محل درآمدهای حاصل از فروش اموال برای تسریع در اجرای این طرحها در اختیار وزارت نیرو قرار گیرد.

2-13) گزارشی از پروژه‌های آبهای مرزی و ظرفیت توسعه آنها توسط وزارت نیرو تهیه شده و در اختیار رئیس جمهور قرار گیرد.

محمود احمدی نژاد
رئیس جمهور