تاریخ نظریه: 1405/06/04
شماره نظریه: 7/1405/62
شماره پرونده: 1405-127-62ح
استعلام:
1- اگر دادخواستی با عنوان مطالبه وجه (بدون اعسار) مطرح شود و چنانچه خواهان هزینه دادرسی را پرداخت ننموده باشد مدیر دفتر دادگاه حقوقی اخطار رفع نقص جهت پرداخت هزینه دادرسی صادر اما خواهان در بازه زمانی ده روزه دادخواست خود را مسترد کند آیا مدیر دفتر باید قرار رد دادخواست صادر نماید و یا قاضی شعبه قرار ابطال دادخواست صادر نماید؟
2- اگر خواهان همزمان در یک دعوی یا دادخواست و یا در کنار خواسته اصلی مثلاً مطالبه وجه اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را نیز خواسته باشد و سپس قبل از جلسه دادرسی اعسار کلاً یا همه دادخواست خود را مسترد کند آیا قاضی دادگاه صرفاً باید به خواسته اعسار برابر بند الف ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی قرار ابطال دادخواست صادر نماید و یا نسبت به همه خواستهها باید قرار ابطال دادخواست صادر نماید؟ اگر باید و صرفاً نسبت به اعسار قرار ابطال دادخواست صادر نماید وظیفه مدیر دفتر پس از قطعیت قرار مربوط به اعسار چیست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- در فرض سوال که پس از اخطار رفع نقص دفتر دادگاه بدوی بابت پرداخت هزینه دادرسی، خواهان در مهلت ده روز برای رفع نقص، دادخواست خود را مسترد کرده است، از آنجا که پیش از تکمیل پرونده، دادگاه وارد فرایند رسیدگی؛ اعم از شکلی یا ماهوی نمیشود و در نتیجه اتخاذ تصمیم شکلی هم نمیکند، مدیر دفتر دادگاه باید مطابق ماده 54 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 به تکلیف قانونی خود اقدام کند.
2- در فرض طرح دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی ضمن دعوای اصلی یا طرح این دو دعوا به صورت جداگانه، چنانچه خواهان پیش از جلسه رسیدگی به ادعای اعسار، هر دو خواسته یا دادخواست را مسترد کند، وفق آنچه در بند یک آورده شد، دادگاه مطابق بند «الف» ماده 107 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، در خصوص خواسته یا دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی قرار ابطال دادخواست صادر میکند و در مورد خواسته یا دادخواست مربوط به دعوای اصلی پس از صدور قرار ابطال دادخواست اعسار و ابلاغ آن، مدیر دفتر دادگاه با توجه به ملاک ماده 55 قانون یادشده بدون صدور اخطار رفع نقص، قرار رد صادر میکند.