ماده واحده)) قرارداد فرهنگی منعقده بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی که مشتمل بر یک مقدمه و بیست و دو ماده است و در تاریخ 15 - اردیبهشت 1338 در لندن بامضای نمایندگان مختار طرفین رسیده است تصویب و به دولت اجازه داده میشود که اسناد تصویبی آن را مبادله نمایند.
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و متن قرارداد در جلسه روز دوشنبه شانزدهم خردادماه هزار و سیصد و سی و نه شمسی به تصویب مجلس سنا رسیده است.
رئیس مجلس سنا - محسن صدر
قرارداد فرهنگی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی
دولت شاهنشاهی ایران و دولت متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی نظر بتمایل بعقد قراردادیکه تا سر حد امکان از طریق همکاری و مقاولات دوستانه در زمینه فعالیت های معنوی و هنری و علمی و همچنین در مورد تاریخ و طرق زندگی کشور دیگر بر حسن تفاهم در کشور خودشان بیافزایند به شرح زیرتوافق نمودند:
ماده اول) هر یک از دو دولت متعاهد ایجاد کرسی های استادی و سایر مشاغل آموزشی و دوره های آموزشی در رشته های زبان و ادبیات و تاریخ کشور دولت متعاهد دیگر و سایر موضوعات مربوط به آن کشور را حتی الامکان در دانشگاهها و موسسات فرهنگی خود تشویق خواهند نمود.
ماده دوم) الف - هر یک از دو دولت متعاهد مجاز خواهد بود که در قلمرو دولت متعاهد دیگر انجمنهای فرهنگی به منظور اجراء مقاصد مندرجه در این قرارداد تاسیس و نگهداری نماید مشروط بر اینکه این انجمن ها با مقررات عمومی قانون محلی که نسبت بتاسیس و نگهداری آنها ارتباط دارد مطابقت داشته باشد اصطلاح (انجمنهای فرهنگی) بر سازمانها یا موسساتی اطلاق میشود که هدف آنها عملی ساختن مقاصد کلی این قراردادها به وسیله تشکیلات کلاسهای درس و مجالس سخنرانی و کنسرتها و نمایشها و تاسیس کتابخانه ها و مراکز جمع آوری صفحات گرامافون و فیلم باشد.
ب - هر یک از دو دولت متعاهد در حدود قوانین خود کلیه تسهیلات را برای وارد کردن وسایل و لوازم مورد نظر در این قرارداد از قبیل تصاویر و سایر اشیاء جهت نمایش و کتاب و فیلم و صفحات گرامافون بقلمرو خود فراهم خواهد نمود.
ج - هر یک از دو دولت متعاهد در حدود قوانین خود کلیه تسهیلات را برای وارد نمودن وسایلی از قبیل لوازم کتابخانه و گرامافون و دستگاههای ضبط صوت و دستگاههای گیرنده رادیو و پروژکتورهای فیلم وسایط نقلیه بقلمرو خود که برای اداره انجمنهای فرهنگی مذکور در بند الف این ماده لازم باشد فراهم خواهد ساخت.
ماده سوم) دو دولت متعاهد مبادله اعضاء دانشگاه و معلمین مدارس و دانشجویان و کسانی که به تحقیقات علمی اشتغال دارند و کارشناسان و اعضای موسسات فنی را بین قلمروهای خود تشویق خواهند نمود.
ماده چهارم) هر یک از دو دولت متعاهد در قلمرو خود ترتیباتی فراهم خواهد نمود تا اتباع دولت متعاهد دیگر بتواند به تحصیل یا ادامه مطالعات خود در رشته فنی یا تحقیقاتی بپردازند.
ماده پنجم) دو دولت متعاهد تشیید همکاری بین مجامع علمی و سازمانهای تعلیماتی و حرفه ای قلمروهای مربوطه خود را به منظور اجراء این قرارداد تشویق خواهند نمود.
هر یک از دو دولت متعاهد تعهد مینماید که دسترسی بآثار تاریخی و مجموعه ها و بایگانیها و کتابخانه ها و سایر موسسات علمی را که تحت کنترل دولت هستند با همان شرایطی که برای دانشمندان و محصلین خود قائل میباشند برای دانشمندان و محصلین قلمرو دولت متعاهد دیگر تامین نماید.
همچنین هر یک از دو دولت تعهد مینمایند که با محدودیتهائیکه طرفین مقتضی دانسته و توافق کنند و بدون اینکه به قوانین و مقررات موجود آنها لطمه وارد سازد وسایلی فراهم نمایند تا این قبیل دانشمندان و دانشجویان بتوانند به عملیات و حفاری باستانشناسی مبادرت ورزند.
ماده ششم) دو دولت متعاهد حدود و شرایط تعیین معادلت درجات علمی و دانشنامه ها و گواهی نامه های صادره در قلمرو یکی از طرفین را با درجات علمی و دانشنامه ها و گواهینامه های مشابهی که در قلمرو طرف دیگر صادر شده است از نظر مقاصد تحصیلی و عندالاقتضاء به منظورهای شغلی و حرفه ای مورد توجه قرار خواهد داد.
ماده هفتم) دو دولت متعاهد به منظور بسط همکاری فرهنگی و فنی و تشریک مساعی حرفه ای مسافرت اشخاص یا هیاتهای منتخب را به کشور یکدیگر از طریق دعوت یا پرداخت کمک هزینه سفر تشویق خواهند نمود.
ماده هشتم) دو دولت متعاهد همکاری بین سازمانهای رسمی جوانان و سازمانهای ملی تعلیم و تربیت سالمندان را در قلمروهای مربوطه خود تشویق خواهند نمود و همچنین با در نظر گرفتن اعتبارات موجوده همکاری بین سازمانهای رسمی تربیت بدنی و ورزشی قلمروهای مربوطه خود را تشویق خواهند کرد.
ماده نهم) هر یک از دو دولت متعاهد توسعه دوره های مطالعاتی کوتاهرا که در قلمرو دولت متعاهد دیگر دایر است تشویق خواهد نمود تا اعضاء دانشگاه و معلمین و دانشجویان و دانش آموزان و سایر اشخاصی که فعالیت های مذکور در مقدمه این قرارداد از قلمرو دولت دیگر اشتغال دارند در آن شرکت نمایند.
ماده دهم - دو دولت متعاهد برای اینکه آثار فرهنگی هر یک از آنها با استفاده از وسایل زیر در کشور دیگر به نحو بهتری شناخته شود با یکدیگر اشتراک مساعی خواهند نمود.
الف - کتب و مطبوعات و سایر نشریه ها.
ب - کنفرانسها و کنسرتها.
ج - هنرهای زیبا و سایر نمایشها.
د - ترتیب نمایشهای درام.
و - رادیو - فیلم - صفحات گرامافون و سایر وسایل ضبط و پخش صورت و تصویر.
ماده یازدهم) دو دولت متعاهد حتی المقدور با وسایلیکه در اختیار دارند و با مقررات قوانین و عرف محلی آنها تطبیق مینماید سعی و مجاهدت به عمل خواهند آورد تا مطالب نادرستی که درباره هر یک از دو کشور در کتابهای درسی وجود داشته و توجه آنها بدان معطوف شود تصحیح گردد.
ماده دوازدهم) با رعایت مقررات ماده بیست هر یک از دو دولت متعاهد به منظور اجرای این قرارداد صدور اجازه باشخاص زیر را برای ورود و اقامت در قلمرو خود تسهیل خواهد نمود.
1) مامورین دو دولت متعاهد یا مامورین وابسته به سازمانهائیکه به موجب مقررات ماده 28 تعیین میگردند.
2) معلمینی که در مراکز یا انجمنهای بریتانیا در ایران و مراکز انجمنهای ایران در کشورهای متحده بریتانیا اشتغال دارند.
3) محققین علوم و دانشجویانیکه در صدد استخدام در ایران یا در کشور متحده بریتانیا نمیباشند.
ماده سیزدهم) به منظور اجرای این قرارداد یک کمیسیون مختلط دائمی مرکب از شش عضو تشکیل خواهد شد.
این کمیسیون بدو شعبه تقسیم میشود یکی مرکب از دو عضو ایرانی و یک عضو انگلیسی که در تهران مستقر میگردد و دیگری مرکب از دو عضوانگلیسی و یک عضو ایرانی که در لندن مستقر میشود. وزارت امور خارجه ایران با موافقت ادارات صلاحیتدار ایران اعضاء ایرانی هر دو شعبه را تعیین خواهد کرد و وزارت امور خارجه انگلیس با موافقت ادارات صلاحیتدار دولت کشور متحده بریتانیا اعضاء هر دو شعبه انگلیسی را نامزد خواهد نمود هریک از دو دولت متعاهد شرایط انتصاب خود را در هر دو شعبه تعیین و اختیار خواهند داشت که اعضاء علی البدل نیز معرفی نمایند.
ماده چهاردهم) کمیسیون مختلط پس از آنکه تکمیل گردید در صورت لزوم و لااقل هر دو سال یک مرتبه بتناوب در ایران و کشور متحده بریتانیا تشکیل جلسه خواهد داد و نخستین جلسه آن در عرض دوازده ماه از تاریخ اجرای این قرارداد تشکیل خواهد شد.
ریاست جلسات این کمیسیون به عهده هفتمین عضوی خواهد بود که از طرف دولتی که کمیسیون در آن تشکیل میشود تعیین میگردد.
ماده پانزدهم) کمیسیون مختلط و هر یک از شعب آن مجاز خواهند بود که از اعضاء اضافی بدون داشتن حق رای به عنوان مشاوره درباره مسائل خاصی دعوت نمایند.
ماده شانزدهم) کمیسیون مختلط آیین نامه مربوط بوظایف خود را شخصاً وضع خواهد کرد.
ماده هفدهم) یکی از نخستین وظایف کمیسیون مختلط این خواهد بود که در جلسه ای که با حضور کلیه اعضاء پیشنهاداتی با تفصیل و ذکر جزئیات درباره نحوه اجراء این قرارداد تنظیم نماید تا بعداً پیشنهادات مزبور از طرف دو دولت متعاهد مورد بررسی قرار گیرد.
کمیسیون مختلط در جلساتیکه بعداً تشکیل خواهد داد موضوع را مورد تجدیدنظر قرار داده و ممکن است نظریات دیگری را پیشنهاد یا اصلاحاتی نسبت بتوصیه های پیشین خود جهت بررسی دو دولت متعاهد پیشنهاد نماید در فواصل بین جلساتیکه کمیسیون مختلط با حضور کلیه اعضاء تشکیل میدهد هر یک از شعب با موافقت شعبه دیگر میتواند پیشنهادها یا اصلاحاتی نظیر آنچه قبلا برای این منظور ذکر شده تنظیم یا توصیه نماید.
ماده هیجدهم) هر یک از دو دولت متعاهد میتواند گاه بگاه اشخاص یا سازمانهای شایسته را مامور نماید که صحت اجرای مفاد این قرارداد را تامین نمایند.
ماده نوزدهم) در این قرارداد:
الف - مقصود از اصطلاح ((قلمرو)) و ((کشور)) در مورد دولت ایران ((قلمرو ایران)) و در مورد دولت کشور متحده بریتانیا عبارت است از کشور متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی.
ب - مقصود از اصطلاح ((اتباع)) در مورد دو دولت ایران اتباع ایران و در مورد دولت کشور متحده بریتانیا عبارت است از اهالی کشور متحده و مستعمرات که معمولاً در کشور متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی سکونت دارند.
ماده بیستم) هیچ یک از مفاد این قرارداد نسبت بمسئولیت اشخاص در برابر رعایت قوانین و مقررات جاریه در قلمرو هر یک از دو دولت متعاهد در باب ورود و اقامت و خروج بیگانگان تاثیر نخواهد داشت.
ماده بیست و یکم) این قرارداد به تصویب خواهد رسید و مبادله اسناد مصوبه آن در تهران صورت خواهد گرفت قرارداد پانزده روز پس از مبادله اسناد مصوبه به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
ماده بیست و دوم) این قرارداد حداقل برای مدت پنج سال معتبر خواهد بود و سپس چنانچه هیچ یک از دو دولت متعاهد در عرض مدت لااقل شش ماه قبل از تاریخ انقضاء مدت مزبور اعلام فسخ ننمایند قرارداد کماکان باعتبار خود باقی خواهد ماند تا زمانی که مدت شش ماه از تاریخی که یکی ازدو دولت متعاهد فسخ آن را بطرف دیگر اعلام نموده باشد منقضی گردد با توجه بمفاد مذکور در فوق امضا کنندگان تام الاختیار زیر از طرف دول متبوعه خود این قرارداد را امضا نمودند.
این قرارداد در تاریخ 1338/2/15 مطابق با تاریخ 6 مه سال 1959 در لندن در دو نسخه بزبانهای فارسی و انگلیسی تنظیم شده و هر دو متن متساویاً معتبر میباشد.
از طرف دولت شاهنشاهی ایران - علی اصغر حکمت
از طرف دولت کشور متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی - سلوین لوید
قرارداد فوق مشتمل بر یک مقدمه و بیست و دو ماده مربوط بقانون قرارداد فرهنگی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی مصوب جلسه روز دوشنبه شانزدهم خردادماه هزار و سیصد و سی و نه مجلس سنا میباشد صحیح است.
رئیس مجلس سنا - محسن صدر