صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1403/03/08
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر قزوین
موضوع
حضور الزامی متهم و اخذ دفاعیات از وی در حضور وکیل
پرسش
در صورت حضور وکیل در شعبه، آیا مقام قضایی میتواند از متهم بخواهد دفاعیات خود را شخصا بنویسد و یا اینکه با وجود معرفی وکیل این موضوع امکان ندارد؟ و یا اینکه مقام قضایی در صورتی میتواند که حضور متهم را در دادگاه الزامی بداند، این موضوع در احضاریه قید نماید ؟
نظر هیات عالی
با عنایت به مواد 5،6،48،195،196،371،345،346 قانون آیین دادرسی کیفری متهم میتواند به همراه وکیل خود در جلسه دادگاه حاضر شود و لکن نظر به اصل تفهیم اتهام به متهم، تفهیم اتهام به متهم صورت میگیرد و نه وکیل و مانعی مبنی بر این که با حضور وکیل متهم اظهارات را کتبا بنویسد وجود ندارد و و در صورت عدم حضور متهم وکیل میتواند از موکل خود دفاع کند یا لایحه ارسال کند مگر این که دادگاه حضور وی را لازم بداند مگر در جرائم ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری که حضور هر دو نفر لازم و ضروری است.
نظر اکثریت
با توجه به مفهوم حقوقی وکیل و وکالت، انجام امور موکل و جانشینی او در مواردی مجاز و قابل توکیل است. مگر مواردی که غیر قابل توکیل باشد و یا اینکه قاضی و قانونگذار نظر دیگری داشته باشند و لذا وکیل میتواند شخصا اقدام به دفاع از موکل خویش و بدون حضور متهم نماید و تفهیم اتهام نیز به وکیل صورت میگیرد. البته اگر در مرحله دادرسی، دادگاه حضور متهم را لازم تشخیص دهد و یا اگر موضوع اتهام از جمله جرائم موضوع بند های الفب -پتماده 302 قانون ایین دادرسی کیفری بوده به نظر دادگاه میتواند از متهم درخواست نماید که دفاعیات را شخصا مرقوم نماید.
نظر اقلیت
به قرینه مفاد ماده 263و 262 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که برای اخذ آخرین دفاع به احضار وکیل و متهم اشاره نموده است. به نظر میرسد برای اخذ اخرین دفاعیات اولیه، در صورت حضور متهم تفهیم اتهام قائم به شخص متهم بوده و مواد 192-193-194-195-197-199 از جمله امارات و قرائنی هستند که موٌید این نظر هستند.