هیات وزیران در جلسه 1399/7/30 به پیشنهاد شماره 367727 /375 /641 مورخ 1398/12/5 وزارت امور خارجه و در اجرای ماده (2) آییننامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق های بین المللی - مصوب 1371- تصویب کرد:
وزارت امور خارجه مجاز است با هماهنگی معاونت حقوقی رئیس جمهور (امور توافق های بین المللی) نسبت به مذاکره، پیش امضا (پاراف) و امضای موقت موافقت نامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و مجمع مجالس آسیایی در رابطه با حقوق، مزایا و مصونیت های دبیرخانه دایمی مجمع مجالس آسیایی در چهارچوب متن پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.
اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیس جمهور
موافقت نامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و مجمع مجالس آسیایی در رابطه با حقوق، مزایا و مصونیت های دبیرخانه دائمی مجمع مجالس آسیایی
دولت جمهوری اسلامی ایران و مجمع مجالس آسیایی:
1 - طبق هنجارها و عرف شناخته شده بین المللی در خصوص رفتار، حقوق و مزایای دیپلماتیک از جمله در کنوانسیون 1946 (1325) مزایا و مصونیت های سازمان ملل متحد و کنوانسیون 1961 (1340) وین در ارتباط با روابط دیپلماتیک؛
2 - با تصدیق ضرورت وجود رکن اداری مرکزی به منظور هماهنگی مناسب ارکان مجمع مجالس آسیایی و اجرای موثر فعالیت های مجمع مجالس آسیایی؛
3 - در اجرای ماده چهاردهم منشور مجمع مجالس آسیایی مورخ 19 نوامبر 2017 میلادی (28 آبان 1396) در خصوص دبیرخانه دائمی؛
4 - و با احترام به استقلال، تمامیت ارضی، قوانین و مقررات داخلی و همچنین اصل عدم مداخله در امور داخلی کشور میزبان،
به شرح زیر موافقت نمودند:
ماده 1 - تعاریف
از نظر این موافقت نامه:
1 - «کشور میزبان» یعنی جمهوری اسلامی ایران؛
2 - «دولت» یعنی دولت جمهوری اسلامی ایران؛
3 - «مجمع» یعنی مجمع مجالس آسیایی؛
4 - «دبیرخانه» یعنی دبیرخانه دائمی مجمع که ممکن است «مقر دائمی» نیز خوانده شود؛
5 - «دبیرکل» یعنی دبیرکل مجمع یا نمایندگان رسمی مجاز او مانند معاونان؛
6 - «مقامات مربوط ایران» یعنی مقامات وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران یا سایر مقاماتی که وزارت امور خارجه مناسب بداند؛
7 - «قوانین جمهوری اسلامی ایران» شامل مصوبات و احکام قانونی، مقررات یا دستورات صادر شده به وسیله یا تحت نظارت دولت یا مقامات مربوط ایرانی؛
8 - «منشور» یعنی منشور اصلی مجمع مجالس آسیایی مصوب کنفرانس تاسیس در تهران مورخ 14 نوامبر 2006 (23 آبان 1385)؛
9 - «محل دبیرخانه» یعنی ساختمان یا بخش هایی از ساختمان ها و زمین جانبی آن که صرف نظر از مالکیت، مورد استفاده دبیرخانه است؛
10 - «بایگانی های دبیرخانه» یعنی سوابق و مکاتبات، اسناد الکترونیک و عادی، دست نوشته ها، تصاویر ثابت و متحرک، فیلم ها و صداهای ضبط شده متعلق به دبیرخانه یا نگهداری شده توسط آن؛
11 - «کارمندان دبیرخانه» یعنی کلیه کارمندان منصوب شده دبیرخانه دائمی طبق مقررات مجمع در خصوص کارمندان؛
12 - «اموال» یعنی همه اموال از جمله منابع مالی، دارایی ها و درآمدهای دبیرخانه؛
13 - «نمایندگان مجالس» یعنی کلیه اعضای مجاز هیات های مجالس عضو مجمع به منظور شرکت در جلسات مجمع در کشور میزبان.
ماده 2 - هدف
هدف این موافقت نامه تسهیل در انجام وظایف پیش بینی شده دبیرخانه دائمی در منشور مجمع و فراهم آوردن امکان انجام وظیفه همراه با حسن نیت و کارایی برای همه مسئولان مربوط از جمله دبیرکل، مقامات و کارمندان خدمات عمومی است.
ماده 3 - مقر دائمی دبیرخانه
1 - مقر دبیرخانه دائمی در جمهوری اسلامی ایران و در شهر تهران خواهد بود.
2 - جمهوری اسلامی ایران به عنوان دولت میزبان، محل اقامت مناسب با لوازم ضروری، محل برگزاری کنفرانس، تعداد کافی محل پارک خودرو و ارائه خدمات اولیه عمومی از جمله برق، آب، گاز، تهویه هوا، سیستم گرمایشی، تلفن، تلکس، دورنگار، اینترنت و تعمیر و نگهداری عمده موارد مذکور را فراهم خواهد نمود.
3 - محل دبیرخانه صرفاً در راستای تحقق اهداف مندرج در منشور مجمع مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
4 - هزینه های خدمات اولیه و عمومی بر عهده دبیرخانه خواهد بود.
5 - جمهوری اسلامی ایران اقدامات لازم را انجام خواهد داد تا اطمینان حاصل گردد بدون رضایت قبلی، همه یا بخشی از محل تحت اختیار، از تصرف دبیرخانه خارج نگردد.
6 - محل دبیرخانه، اثاثیه، و سایر دارایی های مجمع از جمله وسایل حمل و نقل در هر نقطه ای از جمهوری اسلامی ایران و در اختیار هر شخصی، از بازرسی، مصادره، ضبط، توقیف یا هر شکل دیگری از دخالت مصون خواهند بود.
7 - جمهوری اسلامی ایران به عنوان دولت میزبان موظف است به طور ویژه اقدامات مناسبی را در جهت مراقبت از محل دبیرخانه در مقابل هرگونه ورود بدون اجازه یا تخریب اتخاذ یا از هر اقدام بر هم زنندﮤ آرامش و آسایش دبیرخانه یا تضعیف کننده شان و مقام آن جلوگیری نماید.
8 - کشور میزبان به منظور اعمال حق حاکمیت و حفظ منافع ملی خود میتواند در قبال اعطای محل جدید در زمان مناسب به نحوی که عملکرد دبیرخانه مختل نگردد، نسبت به قطع استفاده از محل دبیرخانه اقدام نماید.
ماه 4 - اهلیت دبیرخانه دائمی برای اقامه دعوی قضایی
دبیرخانه در چارچوب هنجارها و عرف شناخته شده بین المللی در خصوص رفتار، حقوق و مزایای دیپلماتیک در موارد زیر اهلیت دارد:
1 - انعقاد قرارداد؛
2 - تحصیل و واگذاری دارایی های منقول و غیرمنقول، و
3 - اقامه دعوی.
ماده 5 - مصونیت محل و بایگانی های دبیرخانه دائمی
1 - محل دبیرخانه به گونه ای که در این موافقت نامه پیش بینی شده است دارای مصونیت و تحت نظارت و اختیار دبیرکل خواهد بود.
2 - بایگانی های متعلق به دبیرخانه یا نگهداری شده توسط آن از مصونیت برخوردار خواهند بود.
3 - ماموران یا مسئولان دولت خواه اداری، قضائی، نظامی یا انتظامی جز با رضایت دبیرکل، برای انجام هر گونه ماموریت رسمی وارد محل دبیرخانه نخواهند شد. کشور میزبان حق دارد در صورت بروز حوادث طبیعی و شرایط اضطراری بدون رضایت قبلی به محل دبیرخانه وارد شود.
4 - بدون خدشه به مفاد ماده (11) این موافقت نامه، دبیرخانه مجاز نخواهد بود از محل مجمع به عنوان پناهگاهی برای جلوگیری از بازداشت به موجب قوانین جمهوری اسلامی ایران یا هر روش دیگری مغایر با اهداف دبیرخانه که در منشور درج شده است، استفاده نماید.
ماده 6 - حفاظت از محل دبیرخانه دائمی
1 - مقامات مربوط ایران هرگونه اقدام لازمی را اتخاذ خواهد کرد تا اطمینان حاصل نمایند تا زمانی که مجمع استفاده از محل خود را متوقف ننموده است، محل مزبور از تصرف دبیرخانه خارج نگردد.
2 - مقامات مربوط ایران به طور مقتضی تلاش خواهند کرد تا اطمینان حاصل شود که آرامش محل دبیرخانه دائمی با ورود غیرمجاز افراد یا گروهی از افراد از خارج یا با ایجاد مزاحمت در مجاورت آن مختل نگردد و بیرون از محدودﮤ محل دبیرخانه دائمی، مامور حفاظت مورد نیاز برای این منظور را فراهم خواهند کرد.
3 - مقامات مربوط ایران در صورت درخواست دبیرکل به تعداد کافی مامور انتظامی برای حفظ نظم و قانون در محل دبیرخانه و جمع آوری افراد یا گروهی از افراد به درخواست دبیرکل تامین خواهند کرد.
ماده 7 - ارتباطات
1 - دبیرخانه در مورد ارتباطات رسمی خود از رفتاری برخوردار خواهد بود که از رفتار دولت نسبت به نمایندگی های دیپلماتیک و دفاتر نمایندگی سازمان های بین المللی در جمهوری اسلامی ایران نامساعدتر نخواهد بود.
2 - مکاتبات و سایر ارتباطات رسمی دبیرخانه مورد سانسور قرار نخواهد گرفت.
3 - دبیرخانه حق دریافت و ارسال مکاتبات رسمی را با پیک یا در بسته های مهر و موم شده با مصونیت و مزایای پیک و بسته های دیپلماتیک خواهد داشت.
4 - دولت تا حد امکان امکانات کافی را در اختیار دبیرخانه خواهد گذاشت تا از خدمات تلفن، اینترنت، تلفن فکس و تلکس در محل دبیرخانه استفاده نماید.
5 - دبیرخانه با موافقت دولت و در صورت نیاز حق خواهد داشت نسبت به ارسال و دریافت پخش رادیویی موج کوتاه از جمله ارتباط اضطراری نیز اقدام نماید.
ماده 8 - معافیت از مالیات بر اموال
1 - اموال از موارد زیر معاف خواهد بود:
الف) از هر نوع مالیات مستقیم؛ در هر حال بدیهی است چنانچه مالیات ها بیش از هزینه های خدمات عمومی نباشد، دبیرخانه درخواست معافیت از مالیات نخواهد کرد.
ب) از عوارض گمرکی و سایر مالیات ها و همچنین ممنوعیت ها و محدودیت های وارداتی و صادراتی در مورد کالاهای وارد یا صادرشده توسط دبیرخانه به منظور استفاده رسمی آنها، بدیهی است دبیرخانه کالاهای وارد شده با معافیت های مزبور را در داخل جمهوری اسلامی ایران جابجا نخواهد کرد مگر طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران و تحت شرایطی که دولت با آن موافقت کرده باشد.
پ) از عوارض گمرکی و سایر مالیات ها و ممنوعیت ها و محدودیت ها بر واردات و صادرات انتشارات خود، دبیرخانه کشور میزبان را از جزئیات کالاهای وارداتی خود مطلع خواهد نمود.
2 - دبیرخانه به عنوان قاعده کلی، معافیت از مالیات های غیرمستقیم و مالیات بر فروش اموال منقول و غیرمنقول را که بخشی از قیمت پرداختی محسوب میشوند درخواست نخواهد کرد؛ با وجود این زمانی که قصد دارد اموال مهمی را برای استفاده رسمی خریداری کند که مالیات و عوارض یادشده بر آنها وضع شده یا خواهد شد، دولت در صورت امکان ترتیبات اداری مقتضی را برای بخشودگی یا بازگشت مبلغ عوارض یا مالیات اتخاذ خواهد کرد.
ماده 9 - تسهیلات مالی
1 - دبیرخانه بدون این که مشمول مقررات پایش مالی یا هرگونه استمهالی باشد:
الف) میتواند هرگونه وجوه یا ارز را در اختیار داشته باشد و با هر نوع حساب ارزی کار کند؛
ب) در انتقال وجوه، اوراق بهادار یا ارز خود از کشوری به کشور دیگر یا در داخل جمهوری اسلامی ایران و در تبدیل کلیه ارزهایی که در اختیار دارد به ارزهای دیگر آزاد خواهد بود.
2 - دبیرخانه در بهره مندی از مزایای مندرج در بند فوق این ماده، به هر گونه ادعای دولت توجه مقتضی مبذول خواهد نمود.
ماده 10 - تسهیلات مربوط به اقامت و روادید
1 - مقامات مربوط ایران رفت و آمد افراد زیر به محل دبیرخانه را طبق هنجارها و عرف شناخته شده بین المللی در خصوص رفتار، حقوق و مزایای دیپلماتیک تسهیل خواهند کرد:
الف) نمایندگان دولت ها یا مجالس.
ب) دبیرکل و کارمندان دبیرخانه و خانواده ها و سایر اهل خانه آن ها؛
پ) مدعوین رسمی دبیرخانه؛
ت) نمایندگان مطبوعات، رادیو، فیلم یا سایر بنگاه های اطلاع رسانی منسوب به دبیرخانه.
2 - روادیدی که برای افراد موضوع بند (1) این ماده ممکن است ضروری باشد، بدون توجه به ماهیت و نوع گذرنامه در کوتاه ترین زمان ممکن و رایگان صادر خواهد شد. در هر حال این امر رافع شرط ارائه مدارک متعارف به منظور احراز قرار گرفتن افراد مدعی حق اعطا شده به موجب این بند در طبقه بندی های توصیف شده در بند (1) این ماده یا اعمال مقررات قرنطینه ای و بهداشتی، نمیباشد.
3 - قوانین جمهوری اسلامی ایران در خصوص اقامت اتباع خارجی با رعایت مفاد جزء های (الف)، (ب)، و (پ) بند (5) ماده (11) طبق مزایای موضوع جزء های (الف)، (ب) و (پ) بند (1) این ماده اعمال خواهد شد. این قوانین به گونه ای اعمال نخواهد شد که فردی به دلیل انجام فعالیت در سمت رسمی خود مجبور به ترک جمهوری اسلامی ایران شود.
ماده 11 - مزایا و مصونیت های دبیرکل و کارمندان دبیرخانه دائمی
1 - دبیرکل و کارمندان دبیرخانه در درون قلمرو جمهوری اسلامی ایران و در رابطه با قلمروی مزبور از مزایا و مصونیت های زیر برخوردار خواهند بود:
الف) مصونیت از رعایت تشریفات قانونی در ارتباط با افعال خود از جمله سخنان گفته و نوشته شده در سمت رسمی و در انجام وظایف خود؛
ب) مصونیت از بازرسی و توقیف بار و اثاثیه رسمی خود.
2 - دبیرکل و کارمندان دبیرخانه همتراز با اعضای نمایندگی های دیپلماتیک، که تبعه کشور میزبان نیستند، در درون قلمرو جمهوری اسلامی ایران و در رابطه با قلمروی مزبور از مزایا و مصونیت های زیر برخوردار خواهند بود:
الف) معافیت از مالیات بر حقوق و دستمزد پرداختی از جانب دبیرخانه؛
ب) مصونیت خود، همسر و وابستگان درجه یک از محدودیت های مهاجرت و ثبت اتباع خارجی؛
پ) مزایای مشابه اعطایی به مقامات همتراز نمایندگی های دیپلماتیک در خصوص تسهیلات تبدیل ارز؛
ت) تسهیلات بازگشت به میهن در مواقع بحران های بین المللی به همراه همسر و وابستگان درجه یک، مشابه مقامات همتراز نمایندگی های دیپلماتیک؛
ث) مصونیت از بازداشت یا دستگیری شخصی؛
ج) مصونیت از بازرسی و توقیف چمدان های شخصی خود؛
چ) برخورداری از حق نگهداری اوراق بهادار خارجی و سایر اموال منقول و غیرمنقول در جمهوری اسلامی ایران و هرجای دیگری و خارج نمودن وجوه به هر نوع ارز خارجی بدون محدودیت و ممنوعیت از جمهوری اسلامی ایران، مادامی که در استخدام دبیرخانه در جمهوری اسلامی ایران هستند و در زمان خاتمه ماموریت مشروط بر این که ماموران یاد شده بتوانند موارد مزبور را نشان دهند؛
ح) برخورداری از حق واردات مبلمان و اثاثیه بدون عوارض و سایر مالیات ها، بدون ممنوعیت و محدودیت وارداتی طی شش ماه پس از تصدی اولین پست در جهوری اسلامی ایران؛ مقررات مشابه که در خصوص واردات، انتقال و جایگزینی خودروهای اعضای مقیم همتراز نمایندگی های دیپلماتیک جاری است اعمال خواهد شد؛
خ) برخورداری از حق خارج نمودن مبلمان و اثاثیه در پایان ماموریت، بدون مزاحمت یا محدودیت، بازرسی و توقیف از جمهوری اسلامی ایران طبق مزایا و مصونیت های اعطاء شده به اعضای مقیم همتراز نمایندگی های دیپلماتیک؛
3 -
الف) دبیرکل محقق خواهد بود در رده دیپلماتیک مناسب قرار گیرد و از مزایا و مصونیت های دیگری اعطاء شده به روسای نمایندگی های دیپلماتیک مندرج در بند (2) این ماده بهره مند شود؛
ب) محل اقامت دبیرکل و کارمندان دبیرخانه از همان مصونیت و حفاظت اعطاء شده به کارمندان دیپلماتیک در چارچوب هنجارها و عرف شناخته شده بین المللی برخوردار خواهد بود.
4 - دبیرکل و کارمندان دبیرخانه بدون خدشه به مزایا و مصونیت ها موظفند به قوانین مربوط کشور میزبان احترام بگذارند و در امور داخلی جمهوری اسلامی ایران دخالت نکنند.
5 -
الف) مزایا و مصونیت ها در جهت منافع دبیرخانه به کارشناسان و مقامات اعطاء میگردد، نه در جهت منافع شخصی آنها. دبیرکل میتواند مصونیت هر کارشناس یا مقامی را در هر موردی که بر این نظر باشد که مصونیت مانع اجرای عدالت میشود و میتواند بدون خدشه به منافع دبیرخانه لغو شود، با تایید دولت عضو متبوع مقام مزبور لغو کند. در مورد دبیرکل، مجمع عمومی حق لغو مصونیت را دارا خواهد بود.
ب) دبیرکل هر گونه اقدامات پیشگیرانه را اتخاذ خواهد نمود تا اطمینان حاصل شود از مزایا و مصونیت های اعطاء شده به موجب این موافقت نامه سوء استفاده نخواهد شد، و به همین منظور قواعد و مقررات لازم و مقتضی را برای کارمندان دبیرخانه، افرادی که ماموریتی برای دبیرخانه انجام می دهند یا در ماموریت های دبیرخانه اشتغال به خدمت دارند، وضع خواهد کرد.
پ) دبیرکل و کارمندان همواره با مقامات مربوط ایران به منظور تسهیل در اجرای صحیح عدالت و جلوگیری از هرگونه سوء استفاده از مزایا و مصونیت های اعطاء شده به موجب موافقتنامه همکاری خواهند نمود. چنانچه دولت تشخیص دهد که فردی از مزایا و مصونیت های اعطا شده به وی به موجب این موافقت نامه سوء استفاده نموده است، دبیرکل با تصمیم دولت از فرد مربوط درخواست ترک قلمرو کشور میزبان را خواهد نمود.
6 - مقامات مربوط ایران برای دبیرکل و کارمندان دبیرخانه کارت شناسایی فراهم خواهند کرد.
ماده 12 - خدمات عمومی و بخش مسئول نصب و نگهداری محل دائمی دبیرخانه
1 - مقامات مربوط ایران برای حصول اطمینان ازاین که محل دبیرخانه از تمامی خدمات عمومی لازم به صورت عادلانه برخوردار خواهد شد، بنابر درخواست دبیرکل از اختیاراتی که در این زمینه دارند، استفاده خواهند کرد. مقامات مربوط ایران در صورت بروز هرگونه قطعی یا تهدید به قطعی هر گونه خدماتی، اهمیت نیازهای دبیرخانه را همانند نیازهای سازمان های خاص دولتی بررسی خواهند کرد و بر این اساس اقداماتی را اتخاذ خواهند کرد تا اطمینان حاصل شود که عملکرد دبیرخانه مختل نگردد.
2 - هزینه های تعمیر، نگهداری و استفاده از کلیه خدمات عمومی مندرج در این ماده در محل دبیرخانه بر عهده دبیرخانه خواهد بود.
ماده 13 - حل و فصل اختلافات
1 - به موجب این ماده، موافقت نامه مقر باید بدون خدشه به اختیارات و مسئولیت های دولت به موجب اساسنامه، مقررات مناسبی را برای حل و فصل در موارد زیر پیش بینی کند:
الف) اختلاف ناشی از قراردادها و سایر اختلافات با ماهیت حقوق خصوصی که دبیرخانه دائمی یک طرف آن است.
ب) اختلافات با افراد موضوع موافقت نامه مقر که به دلیل مقام رسمی یا وظیفه در رابطه با دبیرخانه دائمی کماکان از مصونیت برخوردار میباشند.
2 - در مورد اختلافات بین مجمع و دولت کشور میزبان در خصوص تفسیر یا اجرای موافقت نامه مقر یا هر موافقتنامه تکمیلی که نتوان آنها را به طور دوستانه حل و فصل کرد، موافقت نامه باید پیش بینی نماید که اختلافات مزبور باید با موافقت طرف های اختلاف به دیوان داوری ارجاع شود و باید متضمن مقرراتی دربارﮤ ترکیب عملکرد دیوان مزبور باشد.
ماده 14 - مقررات نهایی
1 - این موافقت نامه امضا و در تاریخ اطلاعیه تصویب آن توسط دولت جمهوری اسلامی ایران خطاب به دبیرکل لازم الاجرا خواهد شد.
2 - رایزنی در خصوص اصلاحات این موافقت نامه بر اساس درخواست هر یک از طرف ها صورت خواهد گرفت و اصلاحات مزبور با رضایت دو طرف خواهد بود.
3 - این موافقت نامه در پرتوی هدف اصلی فراهم کردن امکان انجام کامل و موثر مسئولیت ها و تحقق اهداف دبیرخانه تفسیر خواهد شد.
4 - چنانچه این موافقتنامه تعهداتی را برای مقامات مربوط ایران وضع کند، مسئولیت نهایی انجام تعهدات مزبور بر عهده دولت خواهد بود.
5 - این موافقت نامه تا زمانی که منشور اعتبار دارد و دبیرخانه در تهران است لازم الاجرا باقی خواهد بود.
در تایید مراتب بالا، نمایندگان مربوط، این موافقت نامه را در شهر تهران و در تاریخ. .... هجری شمسی. ... (....میلادی) در دو نسخه اصلی به زبان های فارسی و انگلیسی امضا نمودند.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران دکتر محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
از طرف مجمع مجالس آسیایی دکتر محمدرضا مجیدی دبیرکل مجمع مجالس آسیایی