بسمه تعالی
هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: ه ت/ 0200299 شماره دادنامه سیلور: 140431390003062185 تاریخ:1404/11/27
شاکی: آقای مهدی عباسی
طرف شکایت: نهاد ریاست جمهوری- هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 20858/43/26 مورخ 1402/04/19 دفتر امور روستایی و شوراها استانداری بوشهر در خصوص فعالیت دهیاران و کارکنان دهیاری شاغل در ادارات دولتی در روستاهای بالای 50 خانوار و ابطال فراز آخر تبصره ذیل ماده (11) آیین‌نامه استخدامی دهیاری های مذکور مصوب 1383 و اصلاحات بعدی
شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست جمهوری- هیات وزیران به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
نامه شماره 20858/43/26 مورخ 1402/04/19 دفتر امور روستایی و شوراها استانداری بوشهر
فرمانداران محترم شهرستانهای استان بوشهر
موضوع: فعالیت دهیاران و کارکنان دهیاری شاغل در ادارات دولتی، در روستاهای بالای 50 خانوار
به پیوست تصویر نامه شماره 17858 مورخ 1402/04/10 مدیر کل محترم دفتر برنامه ریزی و مدیریت توسعه روستایی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور در خصوص فعالیت دهیاران و کارکنان دهیاری شاغل در ادارات دولتی، در روستاهای بالای 50 خانوار ارسال می‌گردد. لذا با عنایت به تبصره ماده (11) آیین‌نامه استخدامی دهیاری ها (مصوب 1383 و اصلاحات بعدی) "فعالیت کارکنان دولت در روستاها، در زمان فراغت و خارج از ساعت کار با حفظ سمت به عنوان دهیار و نیروی دهیاری در روستاهای زیر 50 خانوار امکان پذیر می‌باشد. خواهشمند است دستور فرمایید مطابق با تبصره فوق الذکر بررسی و اقدام لازم به عمل آید. ضمناً از معرفی دهیاران فاقد شرایط لازم خودداری نموده و مسیولیت نظارت بر حسن انجام کار در شهرستان و بخش بر عهده فرمانداران و بخشداران می‌باشد.
تبصره ماده 13 آیین‌نامه استخدامی دهیاری های کشور مصوب 1383:
از ساعت کار با دهیاری به صورت دهیار یا همکار، همکاری نمایند. این فعالیت مشمول بازنشستگی و بیمه نخواهد بود در روستاهای زیر پنجاه (50) خانوار این افراد با حفظ سمت به عنوان دهیار فعالیت می کنند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- مطابق ماده 49 آیین‌نامه اجرایی تشکیلات انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار مصوب 1378 و اصلاحات بعدی، عبارت تبصره مذکور از شرایط احراز سمت دهیار محسوب نمی گردد.
2- مغایر با بند (2) جزء (ج) ماده (49) آیین‌نامه اجرایی تشکیلات انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار مصوب 1378 و اصلاحات بعدی می‌باشد.
3- مغایر با تبصره ماده 45 آیین‌نامه اجرایی تشکیلات انتخاب داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار مصوب سال 1378 و اصلاحات بعدی، که ملاک پاره وقت یا تمام وقت بودن دهیاری را جمعیت تعیین نموده می‌باشد. با توجه به مشخص نبودن تمام وقت یا پاره وقت بودن دهیاری برای انتصاب دهیار و لحاظ شرط فعالیت در روستاهای زیر 50 خانوار باعث ایجاد ابهام و محدودیت در شرایط احراز شاغلین در همکاری با دهیاری‌ها می‌گردد.
4- ساعت فعالیت کارکنان دولتی و غیر دولتی تفاوت چندانی با هم ندارند و در تبصره مذکور فقط به کارکنان دولتی اشاره شده است ضمناً کارکنان آموزش و پرورش شاغل در مدارس فقط 24 ساعت در هفته فعالیت موظفی دارند که می‌بایست مستثنی گردند.
شاکی متعاقباً متعاقب اخطار رفع نقص، عنوان داشته است فراز آخر تبصره ذیل ماده (11) آیین‌نامه استخدامی دهیاری های کشور مصوب 1383 مغایر با بند نهم و تبصره ماده 76 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و اصلاحات بعدی می‌باشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی دولت به موجب لایحه شماره 191569/52799 مورخ 1402/10/20 به طور خلاصه توضیح داده است که:
تاکید بر اینکه طبق نامه سازمان بازرسی کل کشور به شماره 350098 مورخ 1401/11/04، همکاری کارمندان دولت در اوقات فراغت و خارج از ساعت کاری در بیش از یک دهیاری، بر خلاف تبصره ماده (11) آیین‌نامه استخدامی دهیاری‌ها می‌باشد.
پرونده شماره ه ت/0200299مبنی بر تقاضای ابطال نامه شماره 20858/43/26 مورخ 1402/04/19 امور روستایی و شوراهای استانداری بوشهر در خصوص فعالیت دهیاران و کارکنان دهیاری های شاغل در ادارات دولتی در روستاهای بالای 50 خانوار و ابطال فراز آخر تبصره ذیل ماده 11 آیین‌نامه استخدامی دهیاری ها مصوب1383 و اصلاحات بعدی آن متعاقب طرح در جلسات مورخ 1402/11/08 و مورخ 1404/06/16 هیات تخصصی استخدامی و طرح در جلسه مورخ 1404/07/22هیات عمومی و اتخاذ تصمیم در آن هیات مبنی براعاده پرونده جهت اخذ دفاعیات طرف شکایت و بررسی پیشینه آرای هیات عمومی در این زمینه مجددا در جلسات مورخ 1404/10/21 و مورخ 1404/11/19 (جلسه اخیر با حضور نمایندگان محترم نهاد ریاست جمهوری) هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت قریب به اتفاق اعضای هیات به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
الف- در ارتباط با فراز آخر تبصره ذیل ماده 11 آیین‌نامه استخدامی دهیاری ها مصوب 1383 و اصلاحات بعدی آن
اولاً امور مربوط به یک دهیاری در بسیاری از دهیاری‌ها محدود می‌باشد و نیاز نیست که فرد یا افرادی به طور تمام وقت با دریافت حقوق و مزایای کامل و تحمیل هزینه مضاعف در آن دهیاری مشغول خدمت باشند.
ثانیاً باتوجه به محدودیت امور مربوط به دهیاری ها در بسیاری از دهیاری‌ها این که اجازه همکاری کارکنان دولت در زمان‌های فراغت و خارج از ساعت کاری داده شده ابتکار عمل صحیحی بوده که با عنایت به عدم نیاز به نیروی تمام وقت برای انجام امور محدود یک دهیاری، بتوانند از تجربیات کارمندان دولت در رتق و فتق امور دهیاری استفاده نمایند و این امر مغایر هیچ کدام از قوانین نبوده است.
ثالثاً به موجب تبصره 1 ماده واحده قانون تاسیس دهیاریهای خودکفا در روستاهای کشور مصوب 1370 مقرر گردیده که آیین‌نامه نحوه اداره امور و مقررات استخدامی و مالی دهیاری‌ها توسط وزارت کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران برسد. لذا تصویب مقرره فوق در حدود اختیارات مرجع واضع آن بوده است.
رابعاً اساس ادعای شاکی مغایرت مقرره مورد اعتراض با برخی مواد آیین‌نامه اجرایی تشکیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار(با اصلاحات بعدی آن) می‌باشد که فارغ از صحت یا عدم صحت آن، از مصادیق بند 1 ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی 1402 نمی‌باشد.
با عنایت به مراتب فوق تبصره ذیل ماده 11 آیین‌نامه استخدامی دهیاری‌ها مصوب 1383 با اصلاحات بعدی آن قابل ابطال نمی‌باشد.
ب- در ارتباط با نامه شماره 20858/43/26 مورخ 1402/04/19 امور روستایی و شوراهای استانداری بوشهر در خصوص فعالیت دهیاران و کارکنان دهیاری های شاغل در ادارات دولتی در روستاهای بالای 50 خانوار
طی نامه مذکور تصویر نامه شماره 17858 مورخ 1402/04/10 سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور به فرمانداری های شهرستان های استان بوشهر ارسال و حکم آن نیز تکرار شده لذا نامه مورد شکایت مستقلا متضمن حکم خاصی نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد.
این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور توسط رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد اسماعیلی
رییس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری