1) مالکیت بستر و حریم رودخانه ها 2) مرجع اعتراض به تشخیص بستر و حریم رودخانه ها

خلاصه متن: برای دسترسی به تمام قسمت‌ها، لطفاً وارد شوید یا ثبت‌نام کنید .

تاریخ دادنامه قطعی: 1393/12/20
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: 1 -) بستر و حریم رودخانه، در زمره مشترکات عمومی و ثروت ملی و در اختیار وزارت نیرو است. 2 ) مرجع رسیدگی به اعتراض به اعلام بستر و حریم رودخانه‌ها، کمیسیون موضوع ماده ( 3 ) آیین‌نامه اجرایی مربوط به بستر و حریم رودخانه‌ها مصوب 1379/08/11 هیئت‌وزیران است

رای شعبه بدوی دیوان عدالت اداری

شماره دادنامه: --- مورخ: 1393/06/29

نظر به تصویر مصدق سند مالکیت خواهان و اینکه کل ملک وی در حریم رودخانه جاجرود قرار گرفته و با عنایت به اطلاق ماده 1 قانون نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی و عمرانی و نظامی دولت که در صورت نیاز دولت به اراضی... و سایر حقوق مربوط به اراضی مردم، مکلف به پرداخت قیمت آن بعد از خریداری و تملک می‌باشد و محدودیت حقوق مالکانه افراد به صورت مجانی و نیز بلاعوض نمی‌باشد، بنابراین دعوی مطرح شده وارد تشخیص و مستندا به مواد 11 و 63 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، حکم به ورود شکایت و تایید تخلف اداره خوانده در عدم پرداخت حقوق مالکانه وی و تایید استحقاق وی نسبت به دریافت خسارت صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ، قابل‌اعتراض در شعب محترم تجدیدنظر دیوان می‌باشد.

رئیس شعبه --- دیوان عدالت اداری

عبداللهی

رای شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری

نظر به اینکه اولا- مطابق ماده یک قانون آب و نحوه ملی شدن آن مصوب 1347 و ماده 1 و 2 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 ، بستر و حریم رودخانه جزء مشترکات بوده و ثروت ملی محسوب می‌گردد و در اختیار وزارت نیرو است و برابر ماده 2 قانون ملی شدن آب و تبصره 3 ماده 2 قانون توزیع عادلانه آب، ایجاد هر نوع اعیانی و حفاری در بستر رودخانه ممنوع است و چنانچه پس از لازم‌الاجرا شدن قوانین فوق‌الذکر، اعیانی با مقدماتی ایجاد شود، ممنوع و خلاف بوده و چون عمل خلاف قانون، فاقد هرگونه اعتبار و آثار و امتیاز قانونی است، لذا برای احداث‌کننده حقی ایجاد نمی‌شود. وزارت نیرو ملزم است ماده 43 و تبصره 3 ماده 2 قانون توزیع عادلانه آب را اعمال و اجرا نماید، ثالثا- ادعای مالکیت و حق ارائه سند مالکیت نسبت به اراضی که مشمول قانون آب و نحوه ملی شدن آن و قانون توزیع عادلانه آب بوده قابلیت پذیرش نداشته، زیرا این اراضی قانونا متعلق به دولت است و به‌حکم قانون، دولت مالک رودخانه و حریم آن است، ثانیا- قانون توزیع عادلانه مصوب 1361 در مورد حریم رودخانه و وضعیت حقوقی اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی به‌طور صریح و روشن تعیین تکلیف نموده است و این قانون کلیه قوانین مغایر را بلااثر نموده است و مراجع قضایی باید با توجه به مقررات این قانون نسبت به اختلافات و تظلمات و شکایات رسیدگی نمایند و ماده 25 قانون مذکور بستر رودخانه و ساحل آن‌ را به مالکیت دولت درآورده است، رابعا- به‌موجب تبصره یک ماده 2 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 61 ، تعیین بهای بستر و حریم آن در مورد رودخانه‌ها با توجه به آمار هیدرولوژی رودخانه، با وزارت نیرو است و مستفاد از ماده 136 قانون مدنی در تعریف حریم، استفاده از بستر و حریم رودخانه مستلزم آن است که زمین اطراف رودخانه به مالکیت دیگری در نیاید یا دست‌کم تصرفی در آن نشود که انتفاع از ملک را دشوار یا ناممکن نماید و مضافا به اینکه منظور اصلی از شناسایی حریم و مالک نسبت به آن جلوگیری از تضرر صاحب آن است و تامین این نظر، گاه موجب می‌شود که دیگران از تملک حریم ممنوع شوند، خامسا- سازوکار اعتراض به اعلام بستر و حریم رودخانه‌ها در ماده 3 آیین‌نامه اجرایی مربوط به بستر و حریم رودخانه‌ها مصوب 79/8/11 هیئت‌وزیران بیان گردیده که با تشکیل کمیسیون ماده 3 موضوع بستر و حریم از این مجرا رسیدگی می‌گردد، مع‌ذلک چون شرکت آب منطقه‌ای بستر حریم و رودخانه جاجرود قبلا به‌صورت انتشار اطلاعیه اعلام نموده شخص ذینفع بایستی اعتراض خود را به آن کمیسیون تقدیم نماید، لذا بنا به جهات فوق، اعتراضات تجدیدنظرخواه مقرون به صحت تشخیص و ضمن نقض رای معترض به، با استناد به ماده 71 قانون دیوان، حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی می‌باشد.

رئیس شعبه هفتم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری - مستشار شعبه

جباری - دلاوری

منبع