هیات وزیران در جلسه 1401/1/28 به پیشنهاد وزارتخانه های نیرو و جهاد کشاورزی و سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد بند (ه-) تبصره (8) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور، آییننامه اجرایی بند مذکور را به شرح تصویب کرد:
ماده 1 - در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1- پروانه بهره برداری: مجوز استفاده از آب های زیرزمینی که توسط وزارت نیرو یا شرکت های تابع مطابق ضوابط صادر میشود.
2 - محدوده مطالعاتی: کوچکترین واحد مطالعاتی آب شناسی دارای یک یا چند دشت که در حوزه عمل یک یا چند استان قرار گرفته است.
3 - کشت غالب: محصول یا محصولاتی که هر ساله حداقل پنجاه و پنج درصد (55 %) مساحت کل محصولات کشت شده از اراضی آبخور چاه ها را در یک محدوده مطالعاتی شامل میشود.
ماده 2 - شرکت مدیریت منابع آب ایران مکلف است حداکثر تا پانزده (15) روز پس از ابلاغ این آییننامه، فهرست تمامی محدوده های مطالعاتی کشور، اطلاعات پروانه بهره برداری چاه های مجاز شامل ساعت کارکرد، حداکثر دبی و حجم برداشت مجاز مندرج در پروانه بهره برداری هر محدوده مطالعاتی را در سامانه امور مشترکین (ساماب) درج و امکان دسترسی وزارت جهاد کشاورزی و سازمان برنامه و بودجه کشور را به آن فراهم کند.
ماده 3- وزارت جهاد کشاورزی مکلف است بر اساس سالنامه آماری یا هرگونه اطلاعات مستند مرتبط، سطح کشت آبی غالب بر حسب هکتار و نیاز آبی و میانگین عملکرد در واحد سطح کشت غالب را به تفکیک هر شهرستان حداکثر تا یک ماه پس از ابلاغ این آییننامه تعیین کند و در اختیار شرکت مدیریت منابع آب ایران قرار دهد.
تبصره - در صورت عدم ارایه اطلاعات مذکور در مهلت مقرر، آخرین سالنامه آماری وزارت جهاد کشاورزی و سند ملی آب ملاک عمل خواهد بود.
ماده 4- نرخ دریافتی موضوع این آییننامه به ازای هر مترمکعب برداشت آب از آبخوان ها تا سقف سیصد (300) ریال به صورت زیر تعیین میشود:
"یک درصد (1 %) درآمد هر هکتار کشت غالب در هر شهرستان تقسیم بر میانگین نیاز آبی هر هکتار کشت غالب در همان شهرستان."
تبصره 1 - مجموع مبالغ قابل دریافت برای چاه های کشاورزی مجاز فعال که به دستگاه شمارشگر (کنتور) مجهز هستند، براساس حجم آب مصرفی در سقف میزان بهره برداری مندرج در پروانه بهره برداری محاسبه و برای چاه های کشاورزی مجاز فعال دارای پروانه بهره برداری فاقد دستگاه شمارشگر (کنتور) بر اساس یک و دو دهم (2 /1) برابر ظرفیت پروانه بهره برداری آنها محاسبه خواهد شد.
تبصره 2- ملاک محاسبه و تعیین قیمت محصولاتی که دارای قیمت تضمینی هستند (نظیر گندم، چغندرقند، پنبه، ذرت، برنج، جو، سیب زمینی و پیاز) قیمت مصوب مرجع قانونی ذیربط است. قیمت واحد محصولاتی که دارای قیمت مصوب مرجع قانونی ذی ربط نیستند، توسط وزارت جهاد کشاورزی ظرف دو هفته پس از استعلام شرکت مدیریت منابع آب ایران اعلام میشود. در صورت عدم ارایه قیمت در زمان مقرر، قیمت پای مزرعه کشت غالب اعمال خواهد شد.
تبصره 3- سایر مصارف غیرکشاورزی در چاه های دارای پروانه بهره برداری دو یا چند منظوره، متناسب با سهم آب مصرفی بر اساس تعرفه مصوب ابلاغی محاسبه میشود.
تبصره 4- نرخ دریافتی موضوع این آییننامه به ازای هر مترمکعب، در مناطق محروم و کمتر توسعه یافته (بر اساس فهرست پیوست تصویب نامه شماره 76254 /ت36095ه- مورخ 1388/4/10 و اصطلاحات بعدی آن) مشمول تخفیف به میزان پانزده درصد (15 %) میشود.
تبصره 5 - نرخ دریافتی موضوع این آییننامه به ازای هر مترمکعب، برای محصولات راهبردی (موضوع ماده (31) قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی) مشمول تخفیف به میزان پنجاه درصد (50 %) میشود.
تبصره 6 - مجموع تخفیف های موضوع تبصره های (4) و (5) این ماده برای هر چاه حداکثر پنجاه درصد (50 %) است.
ماده 5- مبالغ دریافتی از چاه های مجاز موضوع این آییننامه، به حساب درآمدی ردیف شماره (160112) جدول شماره (5) قانون بودجه سال 1401 کل کشور نزد خزانه داری کل کشور با عنوان درآمد حاصل از برداشت آب از آبخوان ها (موضوع بند (ه-) تبصره (8) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور) واریز میشود.
تبصره - سازمان برنامه و بودجه کشور با رعایت ترتیبات مقرر در ماده (30) قانون برنامه و بودجه کشور- مصوب 1351 - متناسب با مبالغ وصولی، اعتبار دستگاه اجرایی ذیربط را ابلاغ و نسبت به مبادله موافقتنامه و صدور تخصیص از محل ردیف (50 - 530000) جدول شماره (9) قانون بودجه سال 1401 کل کشور، اقدام می کند.
ماده 6- شرکت مدیریت منابع آب ایران، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور موظفند اعتبارات ابلاغی را متناسب با وصولی هر استان به همان استان ابلاغ نمایند. اعتبارات ابلاغی به کشاورزان خسارت دیده از خشکسالی از طریق صندوق بیمه محصولات کشاورزی، خسارت نکشت به کشاورزان همان منطقه، برنامه های تعادل بخشی، حمایت و اجرای طرح های آبخیزداری و اجرای طرح های افزایش بهره وری آب و آبرسانی به روستاهای شهرستان های محل استقرار سد هزینه میشود.
تبصره (اصلاحی 1401/03/16)- هفتاد درصد (70 %) مبالغ وصولی در سقف ردیف مذکور به شرکت مدیریت منابع آب ایران و شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور و سی درصد (30 %) مابقی به وزارت جهاد کشاورزی و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ابلاغ میشود. سهم حمایت و اجرای طرح های آبخیزداری و آبرسانی به روستاهای شهرستان های محل استقرار سد معادل پنج درصد (5 %) کل اعتبار تعیین میشود.
ماده 7- شرکت مدیریت منابع آب ایران موظف است ضمن پر و مسلوب المنفعه نمودن چاه های غیرمجاز، جریمه مربوط به میزان برداشت آب را از تاریخ حفر تا زمان انسداد چاه در صورت کشت محصولات اساسی و راهبردی (استراتژیک) کشور به ازای هر متر مکعب حداکثر سه هزار (000 /3) ریال و در غیر این صورت به ازای هر مترمکعب آب حداکثر مبلغ شش هزار (000 /6) ریال، متناسب با افت سفره و حجم کسری مخزن سفره حسب دستورالعملی که ظرف پانزده روز پس از ابلاغ این آییننامه توسط وزیر نیرو تهیه و ابلاغ میشود، از صاحبان چاه های مذکور دریافت و به حساب خزانه داری کل کشور واریز کند تا صرف برنامه های تعادل بخشی، آبخیزداری و اجرای طرح های افزایش بهره وری آب گردد.
ماده 8- استانداری ها و سایر دستگاه های اجرایی ذی ربط موظفند هماهنگی و همکاری لازم را در اجرای مفاد این آییننامه با وزارتخانه های نیرو و جهاد کشاورزی به عمل آورند.
ماده 9- دستگاه های اجرایی موضوع این آییننامه موظفند گزارش مبالغ وصولی به تفکیک هر استان و عملکرد نحوه هزینه کرد اعتبارات تخصیص یافته این آییننامه را بر اساس اقدامات پیش بینی شده در موافقتنامه متبادله، هر سه ماه یکبار به سازمان برنامه و بودجه کشور و کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی ارایه کنند.
معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر