هیات وزیران در جلسه مورخ 1378/1/11 بنا به پیشنهاد وزارت کشور و به استناد ماده (94) قانون تشکیلا ت، وظایف و انتخابات شوراهای اسلا می کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/3/1 آییننامه اجرایی تشکیلات انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی بخش را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - در این آییننامه جهت رعایت اختصار به جای عبارت «قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/3/1 » عبارت «قانون شوراهای اسلامی کشور» و به جای عناوین «شورای اسلامی بخش /» و «حوزه انتخابیه شورای اسلامی بخش » به ترتیب از کلمه های «شورا» و «بخش» استفاده میشود.
ماده 2 (اصلاحی 1380/11/14)- اعضای شورا، موظفند ظرف یک هفته پس از انتخاب از سوی اعضای شورای اسلامی روستای متبوع خود در تاریخی که بخشدار به طور کتبی اعلا م مینماید به ریاست مسن ترین عضو و با حضور حداقل دو سوم از نمایندگان منتخب شوراهای اسلامی روستایی و بخشدار تشکیل جلسه دهند عدم حضور بخشدار مانع از تشکیل جلسه نخواهد بود و از بین خود هیات رئیسه شورا را انتخاب نمایند.
ماده 3 - سمت اعضاء در شورا عبارت از رئیس، نایب رئیس و حداقل یک منشی میباشد که برای مدت دو سال از سوی اعضاء انتخاب میشوند.
ماده 4 - سلب عضویت هر عضو شورای اسلامی بخش از شورای اسلامی روستای ذی ربط، باعث سلب عضویت او از شورای اسلامی بخش نیز خواهد شد.
ماده 5 - فرد یا افرادی که از عضویت شورا خارج میشوند، موظفند حداکثر ظرف مدت یک هفته پس از قطعیت یافتن خروج از شورا، کارت عضویت خود را تحویل بخشداری ذی ربط نمایند و رسید دریافت دارند.
ماده 6 - مهر شورا، حداکثر ظرف یک هفته پس از شروع به کار رسمی شورا، توسط بخشدار، تحویل رئیس شورا خواهد شد.
ماده 7 - اعضای شورا، حق تفویض اختیارات خود به سایرین اعم از عضو و غیر عضو را ندارند.
ماده 8 (اصلاحی 1380/11/14)- رئیس شورا مانند سایر اعضاء دارای یک حق رای میباشد و وظایف او عبارت از تنظیم و پیشنهاد بودجه، تعیین زمان و اداره جلسات عادی، فوق العاده شورا و در صورت لزوم، دعوت از اعضاء جهت شرکت در جلسات، تقسیم کار بین اعضاء برای پیگیری مصوبات، دفاع از حقوق و منافع شورا در مقابل غیر و اقامه دعوی، درخواست گزارش کار از اعضاء، امضا و مهر کردن اسناد و مکاتبات شورا، ایجاد هماهنگی با شوراهای اسلامی روستایی حوزه بخش و ارتباط بین شورا با دهداری، بخشداری و سایر دستگاههای اجرایی میباشد.
تبصره - در صورت عدم حضور رئیس شورا، وظایف او را نایب رئیس شورا انجام می دهد.
ماده 9(اصلاحی 1380/11/14)- وظایف منشی یا منشیان شورا عبارت از تهیه و تدوین صورتجلسات، تهیه متن نامه ها، ثبت و شماره گذاری آنها، تهیه گزارش عملکرد شورا، حفظ و نگهداری دفاتر و صورتجلسات در محل شورا، انجام امور خزانه داری شورا از قبیل مسئولیت حسابداری، همکاری با رئیس شورا در تنظیم بودجه پیشنهادی و اصلا ح یا متمم آن، تنظیم صورتهای مالی شورا، ثبت و ضبط صورت کلیه اموال و داراییهای شورا، حسابرسی اولیه از فعالیتهای مالی شورا از قبیل درآمدها، هزینه ها و موجودی در پایان هر سال مالی بر طبق فرمهای دریافتی میباشد.
تبصره - در صورت غیبت منشی یا منشیان شورا، وظایف آنان توسط نایب رئیس شورا انجام میشود.
ماده 10- جلسات شورا با حضور حداقل (4) عضو تشکیل میشود و تصمیمات آن، حداقل با (3) رای موافق، معتبرمی باشد.
ماده 11 (اصلاحی 1380/11/14)- حفظ و نگهداری دفاتر، اسناد و مدارک و اموال شورا باید در مکان مشخص و مناسب باشد.
ماده 12(اصلاحی 1380/11/14)- جلسات شورا به طور مستمر ماهی، دو بار و در مکان مناسبی تشکیل میشود و در صورت نیاز، جلسات فوق العاده و اضطراری شورا با پیشنهاد فرماندار، بخشدار، رئیس شورا و یا سه نفر از اعضاء تشکیل میگردد.
ماده 13(اصلاحی 1380/11/14)- هر گاه شورا اطلاع و یا نظرخواهی از شوراهای اسلامی روستاها را در زمینه موضوع یا موضوعاتی ضروری تشخیص دهد میتواند اقدام به تشکیل جلسه عمومی نماید.
ماده 14(اصلاحی 1380/11/14)- شورا با رعایت مصالح نظام و اطلاع بخشداری ذی ربط، میتواند فعالیتهای سالانه و همچنین برنامه های آتی شورا را که جنبه عمومی دارد با وسایل ممکن به اطلاع اهالی روستاها برساند.
ماده 15(اصلاحی 1380/11/14)- موضوع یا موضوعات مختلف قابل طرح در شورا با تشخیص رئیس، یا درخواست هر یک از اعضاء و یا تقاضای کتبی فرماندار یا بخشدار ذی ربط و یا سایر دستگاههای دولتی وظیفه مند در بخش و روستا در دستور کار شورا قرار میگیرد.
تبصره(الحاقی 1380/11/14)- تقدم و تاخر طرح موضوعات جلسه با شورا میباشد.
ماده 16 - صورتجلسات شورا باید به گونه ای تنظیم شود که در آن تاریخ و دستور کار هر جلسه، اسامی اعضای حاضر و غایب، تعداد آرای مثبت ومنفی اعضاء به هر یک از موضوعات مورد بحث، اسامی مدعوین و حاضرین به همراه رئوس مطالب مطروحه در جلسه و تمامی مصوبات آمده باشد.
تبصره 1 - کلیه اعضای حاضر باید ذیل صورتجلسات شورا را، امضا و یا مهر نمایند.
تبصره 2 - مدعوین حاضر، در صورت تشخیص شورا میتوانند ذیل صورتجلسات را امضاء، انگشت و یا مهر نمایند.
ماده 17- شورا موظف است در پایان هر جلسه نسخه ای از کلیه مصوبات خود در آن جلسه و در صورت نیاز به پیوست سوابق و مطالب مفید دیگر را، جهت اطلاع بخشداری ذی ربط ارسال دارد. همچنین نسخه ای از مصوباتی که مربوط به دستگاههای دیگر است را به آن دستگاه ارسال نماید.
ماده 18 (اصلاحی 1380/11/14)- شورا موظف است در پایان نیمه دوم فروردین هر سال گزارش کار سالیانه خود را طبق فرمهای ارسالی از وزارت کشور در دو نسخه تنظیم و نسخه اصل را جهت اطلاع بخشداری محل و نسخه دوم را به عنوان سابقه در بایگانی شورا ثبت و نگهداری نماید.
ماده 19- تمامی مکاتبات شورا باید طبق فرمهای دریافتی دارای تاریخ، شماره ثبت در دفتر شورا، نام کامل گیرنده و موضوع نامه باشد و حداقل در سه نسخه تنظیم شود و نسخه اول برای اداره یا سازمان مورد نظر و نسخه دوم جهت بخشداری محل ارسال و نسخه سوم به عنوان سابقه در بایگانی شورا نگهداری شود.
ماده 20 - تمامی مکاتبات شورا باید در سر برگ رسمی و ممهور به مهر شورا و امضای رئیس و در صورت غیبت او امضای نایب رئیس شورا باشد.
ماده 21 (منسوخ 1380/11/14)- شورا میتواند با مسئولین اجرایی تا سطح شهرستان مستقیماً مکاتبه نماید و در صورت نیاز به مکاتبه با مسئولین بالاتر از طریق فرمانداری محل اقدام نماید.
ماده 21 (اصلاحی 1380/11/14)- شورا باید دارای دفاتر مجزایی جهت ثبت صورتجلسات و حضور و غیاب اعضاء در جلسات و نامه های دریافتی و ارسالی باشد.
ماده 22(اصلاحی 1380/11/14)- مصوبات شورا به استثنای عوارض موضوع ماده (77) قانون از تاریخ ابلاغ به مراجع ذیربط لازمالاجراست.
ماده 23 (اصلاحی 1380/11/14)- در صورت نیاز به حضور بخشدار و یا دهداران مربوطه در جلسات، شورا میتواند طی دعوتنامه کتبی و با تعیین زمان و دستور کار جلسه جهت شرکت، دعوت به عمل آورد و بخشدار یا هر یک از دهداران موظف به شرکت در جلسه مزبور میباشند.
تبصره (اصلاحی 1380/11/14)- در صورت خودداری بخشدار و یا هر یک از دهداران از شرکت در جلسه، بدون عذر موجه شورا میتواند طی درخواست کتبی از مقام بالاتر تقاضای تذکر به بخشدار و یا دهدار و در صورت تکرار مجدد درخواست توبیخ وی را از مقام ذی ربط نماید.
ماده 24 (اصلاحی 1380/11/14)- در صورت درخواست کتبی فرماندار و یا بخشدار ذی ربط شورا، مبنی بر تشکیل جلسه، شامل زمان، دستور کار و ضرورت تشکیل جلسه، شورا موظف به برگزاری جلسه فوق العاده میباشد.
ماده 25 (اصلاحی 1380/11/14)- شورا در صورت نیاز و با مسئولیت خود میتواند به منظور مشورت در زمینه موضوع یا موضوعاتی که در دستور کار خود قرار داده است، از نماینده دستگاههای دولتی ذی ربط و یا شخص و یا اشخاص غیر عضو دعوت به همکاری نماید.
ماده 26 (اصلاحی 1380/11/14)- شورا میتواند در ارتباط با وظایف خود، اطلا عات مورد نیاز را از دستگاهها، ادارات و سازمانهای دولتی درخواست نماید و آن ادارات و سازمانها موظف به همکاری میباشند.
ماده 27(اصلاحی 1380/11/14)- شورا موظف است یک ماه قبل از انقضای مدت قانونی خود، صورتی از کلیه فعالیت ها، طرح ها و برنامه هایی که در طول دوره فعالیت قانونی به اجرا گذارده است و یا در دست اجرا دارد در دو نسخه تهیه و نسخه اول را برای بخشداری ذی ربط ارسال و نسخه آخر را برای ثبت در سوابق شورا نگهداری نماید.
ماده 28 (اصلاحی 1380/11/14)- در صورتی که هر یک از اعضاء بنا به دلایلی از عضویت شورا خارج شود، شورا موظف است در اولین جلسه پس از قطعیت یافتن خروج آن عضو، مراتب را کتباً به بخشداری محل گزارش دهد تا بخشداری از اعضای علی البدل با احتساب آرا آنان دعوت به شرکت در جلسات و طی مراحل مورد نیاز مانند صدور کارت شناسایی و اطلاع از سمت عضو جدید در شورا را بنماید.
تبصره (اصلاحی 1380/11/14)- در صورتی که عضو خارج شده از شورا، رئیس یا نایب رئیس شورا باشد، شورا باید در اولین جلسه حسب مورد، رئیس یا نایب رئیس را برای مدت باقیمانده هیات رئیسه انتخاب نماید.
ماده 29 (اصلاحی 1380/11/14)- هر گاه عضوی بیش از 6 جلسه متوالی و یا دوازده جلسه غیر متوالی در طول یک سال، بدون داشتن عذر موجه (به تشخیص شورا) در جلسات شورا شرکت نکند مستعفی شناخته میشود.
ماده 31 (منسوخ 1380/11/14)- هر گونه فعالیت مالی توسط شورا و برداشت از حساب های آن باید قبلاً به تصویب شورا رسیده باشد.
ماده 30 (اصلاحی 1380/11/14)- شورا میتواند در صورت تمایل اهالی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی و موسسات دولتی و غیر دولتی به پرداخت کمک بلا عوض، برای اجرای برنامه ها و طرح های شورا، این کمک ها را از طریق واریز به حساب های افتتاح یافته، دریافت نماید.
تبصره - کمک های نقدی می باید از سوی اهالی به حسابهای تعیین شده واریز و کمک های غیر نقدی در زمره اموال در اختیار شورا و یا سایر مصارف منظور شده در بدو دریافت ثبت شود.
ماده 31 (اصلاحی 1380/11/14)- تمامی درآمدهای شورا، اعم از کمک های بلاعوض مردم، عوارض دریافتی از اهالی، کمکهای دولتی (در صورت تخصیص) برای اجرای برنامه های عمرانی و سایر ردیف های دریافتی، باید بر طبق برنامه هایی که قبلا ً به صورت بودجه سالانه و در قالب طرح های عمرانی و یا مصارف جاری به تصویب شورا رسیده است و با رعایت قوانین و مقررات مربوطه به مصرف عمران و آبادانی روستاهای بخش برسد.
تبصره (اصلاحی 1380/11/14)- در صورت نیاز به اجرای برنامه جدید در طی ایام سال و پس از تصویب بودجه سالانه، شورا میتواند به صورت اصلاح و متمم بودجه سالانه، آن برنامه را تنظیم و اجرا نماید.
ماده 32(اصلاحی 1380/11/14)- شورا موظف است به منظور حفظ و نگهداری کلیه وجوه دریافتی و درآمدهایی که در طول هر دوره فعالیت قانونی تحصیل می نماید، حسابی را در نزد یکی از نزدیکترین شعب بانک های کشور به نام شورا افتتاح نماید
ماده 33(اصلاحی 1380/11/14)- هر گونه برداشت از حساب موجودی و اعتبارات شورا، باید در قالب بودجه سالانه و طرح ها و مخارجی که از قبل به تصویب شورا رسیده است و با امضای رئیس و منشی شورا و مهر شورا باشد.
ماده 36(منسوخ 1380/11/14)- شورا مکلف است کلیه فعالیت های مالی خود، اعم از درآمد، مخارج و مانده حسابها را به طور نوبه ای و بر طبق فرم های دریافتی به اطلاع بخشداری و شوراهای اسلامی روستاهای مربوطه برساند.
ماده 34 (اصلاحی 1380/11/14)- شورا باید در پایان هر سال مالی، ترازنامه مالی خود را طبق فرم های ارسالی از وزارت کشور برای اطلاع عموم اهالی به طریق ممکن انتشار دهد.
ماده 35 (اصلاحی 1380/11/14)- شورا موظف است در پایان هر سال شمسی و با توجه به برنامههای چهارساله دوره خود و برآورد عواید و درآمدهای سال آتی، بودجه جاری و عمرانی شورا برای سال آینده را حداکثر تا پایان سال تنظیم نماید و نسخه اصلی را برای بخشدار محل و نسخه دوم را برای سابقه در دفاتر شورا نگهداری نماید.
تبصره 1 (اصلاحی 1380/11/14)- در صورت نیاز، شورا میتواند نسبت به اصلاح یا تهیه متمم بودجه اقدام نماید.
تبصره 2 (الحاقی 1380/11/14)- بخشدار میتواند نظرات اصلاحی و تکمیلی خود را به شورا اعلام نماید.
ماده 36 (اصلاحی 1380/11/14)- تمامی اموال شورا، اعم از منقول و غیر منقول، تحویل شورا میباشد و اعضای شورا در مقابل حفظ و نگهداری آن مسئول میباشند.
ماده 37 (اصلاحی 1380/11/14)- خرید یا فروش اموال منقول یا غیرمنقول و نیز اجاره مکانهای لازم برای شورا یا کرایه دادن اماکن متعلق به شورا با توجه به صرفه و صلاح و رعایت ضوابط قانونی با تصویب شورا مجاز است.
تبصره (اصلاحی 1380/11/14)- عواید حاصل از فروش و یا اجاره داراییهای شورا باید مستقیماً به حساب بانکی شورا واریز شود.
ماده 41(اصلاحی 1378/12/15)- مخارج اداری شورا از قبیل تهیه اثاثیه و وسایل اداری و دفاتر از بودجه شورا خواهد بود.
ماده 41 (اصلاحی 1378/12/15)- آن دسته از کارکنان دولت یا موسسات عمومی غیر دولتی که به عضویت شورا درآمده و به خدمت تمام وقت یا پاره وقت آنان نیاز باشد، میتوانند به عنوان مامور به خدمت در شوراها انجام وظیفه نمایند. مدت عضویت جزو سنوات خدمتی آنان محسوب میشود و حقوق و مزایای آنان برابر آخرین حکم استخدامی (یا برابر آنچه که شورا در بودجه مصوب خود مقرر می نماید) از بودجه شورا پرداخت میشود. دستگاههای اجرایی موظفند حسب درخواست استاندار ذی ربط نسبت به صدور حکم ماموریت تمام وقت یا پاره وقت اعضای شورا اقدام نمایند. دستور العمل نحوه صدور حکم ماموریت پاره وقت اعضای شوراها توسط دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور ابلاغ خواهد شد.
ماده 38(اصلاحی 1380/11/14)- آن دسته از کارکنان دولت یا موسسات عمومی غیر دولتی که به عضویت شورا درآمده و به خدمت تمام وقت یا پاره وقت آنان نیاز باشد، میتوانند به عنوان مامور به خدمت در شوراها انجام وظیفه نمایند. مدت عضویت جزو سنوات خدمتی آنان محسوب میشود و حقوق و مزایای آنان برابر آخرین حکم استخدامی (یا برابر آنچه که شورا در بودجه مصوب خود مقرر می نماید) از بودجه شورا پرداخت میشود. دستگاههای اجرایی موظفند حسب درخواست استاندار ذی ربط نسبت به صدور حکم ماموریت تمام وقت یا پاره وقت اعضای شورا اقدام نمایند. دستور العمل نحوه صدور حکم ماموریت پاره وقت اعضای شوراها توسط دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور ابلاغ خواهد شد.
ماده 41 (اصلاحی 1378/12/15)- آن دسته از کارکنان دولت یا موسسات عمومی غیر دولتی که به عضویت شورا درآمده و به خدمت تمام وقت یا پاره وقت آنان نیاز باشد، میتوانند به عنوان مامور به خدمت در شوراها انجام وظیفه نمایند. مدت عضویت جزو سنوات خدمتی آنان محسوب میشود و حقوق و مزایای آنان برابر آخرین حکم استخدامی (یا برابر آنچه که شورا در بودجه مصوب خود مقرر می نماید) از بودجه شورا پرداخت میشود. دستگاههای اجرایی موظفند حسب درخواست استاندار ذی ربط نسبت به صدور حکم ماموریت تمام وقت یا پاره وقت اعضای شورا اقدام نمایند. دستور العمل نحوه صدور حکم ماموریت پاره وقت اعضای شوراها توسط دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور ابلاغ خواهد شد.
تبصره (منسوخ 1378/12/15)- نحوه و میزان حق الزحمه شرکت اعضاء در جلسات و حق ماموریت اعضاء از محل بودجه شورا و طبق دستورالعملی خواهد بود که توسط وزارت کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران میرسد.
ماده 39 (اصلاحی 1380/11/14)- شورا باید در پایان دوره انتخابیه خود، صورت کاملی از کلیه اموال و داراییهای شورا، تنظیم و در اولین روز شروع به کار رسمی دوره جدید، آن را به اعضای جدید طبق صورت مذکور تحویل نماید و نسخه ای از آن را برای بخشداری محل ارسال کند.
ماده 40(اصلاحی 1380/11/14)- به منظور اجرای مطلوب و هماهنگ قانون شوراهای اسلامی در بخشها، وزارت کشور در صورت درخواست شوراهای بخش میتواند آموزشهای لازم را به اعضای شوراهای مذکور و نیز مجریان این قانون ارایه داده و نیز موظف است آییننامه اجرایی مورد نیاز را تهیه و پس از تصویبهیات وزیران برای اجرا ابلاغ نماید.
حسن حبیبی
معاون اول رئیس جمهور