اساسنامه «فرهنگستان علوم پزشکی» که در جلسه 704 مورخ 1390/10/6 شورای عالی انقلاب فرهنگی و بنا به پیشنهاد مورخ 1390/7/17 رئیس فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ میشود:
ماده 1 - اهداف:
1- مشاوره، نظریه پردازی و آینده نگری در همه زمینه های سلامت
2- نیل به استقلال علمی و فرهنگی
3- توسعه علوم و فنون در حیطه سلامت
4- تقویت روح پژوهش جهت دستیابی به موثرترین و علمی ترین و آخرین یافته ها و نوآوری ها در عرصه علوم سلامت
5 - کمک به دستیابی جامعه و آحاد مردم به بالاترین سطح سلامت همه جانبه با رویکردهای زیر:
اعتلای اخلاق پزشکی، فرهنگ بومی، عدالت در سلامت، محوریت انسان سالم در پیشرفت و توسعه، تکریم و الگوسازی، بنیان های اسلامی و فرهنگ سازی مناسب
6 - مشارکت در دیده بانی و رصد و پایش همه ابعاد سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی
7- صیانت از میراث فرهنگی و تمدن اسلامی و ایرانی در عرصه علوم سلامت
8 - رشد و گسترش دانش های فلسفه و حکمت، اخلاق و فقه اسلامی در حوزه سلامت و پزشکی
ماده 2 - وظایف:
1- تلاش در جهت تحقق چشم انداز کشور در تمدن سازی و الگوی پیشرفت اسلامی و ایرانی در کلیه اهداف و وظائف فرهنگستان.
2- کمک به تحقق نقشه جامع علمی کشور، ارتقاء کارآمدی نظام، دفاع از مرزهای اعتقادی، وحدت، امنیت ملی و صیانت از فرهنگ و هویت اسلامی و ایرانی.
3- تحلیل چالش ها و ارائه توصیه های کاربردی، مراقبتی و خدماتی برای ارتقای نظام سلامت کشور.
4- نقد سیاست ها و برنامه های در حال اجرا در حوزه سلامت و ارائه پیشنهادها به مراجع و دستگاه های ذی ربط.
5 - ترجمان دانش در علوم سلامت و عرصه های ارائه مراقبت ها و خدمات سلامت با بهره گیری از فعالیت های جمعی و جذب حمایت و تشویق دانشمندان، پژوهشگران، نخبگان و صاحب نظران کشور.
6 - ارائه و طرح فرضیه ها و نظریه های علمی، کوشش در راستای گسترش مرزهای دانش و تلاش برای ارتقای سطح دانش و پژوهش کشور همگام با حفظ استقلال علمی و فرهنگی و هماهنگ با نقشه جامع علمی کشور در عرصه سلامت.
7- همکاری و ارائه راهکار برای تقویت فرهنگ اسلامی، سلامت معنوی و اخلاق پزشکی و تلاش جهت شناخت و ترویج فقه سلامت.
8 - زمینه سازی و حمایت از پایه ریزی و گسترش دانش های فلسفه و حکمت، اخلاق و فقه اسلامی در حوزه سلامت و پزشکی و تربیت نیروی انسانی در حوزه های مذکور با همکاری حوزه و دانشگاه.
9- مطالعه و تدوین سند و برنامه جامع برای تربیت پزشک حکیم در حوزه سلامت با همکاری حوزه و دانشگاه.
10- پالایش، تقویت و ترویج فرهنگ عمومی سلامت در جامعه.
11- انجام امور مشاوره علمی و پژوهشی اساسی در مسائل مربوط به دانش، نظریه پردازی و فناوری که از سوی قوای سه گانه، شورای عالی انقلاب فرهنگی و مراکز علمی و پژوهشی از فرهنگستان درخواست میشود و ارائه پیشنهادهای لازم.
12- مطالعه تجربیات کشورها در کسب و توسعه دانش و فناوری حوزه سلامت و هم چنین بررسی آخرین یافته های علمی و نحوه استفاده از آنها با توجه به زمینه ها و امکانات موجود در کشور.
13- تشویق و ترغیب دانشمندان و پژوهشگران به نوآوری و خلق آثار علمی از طریق حمایت مادی و معنوی ایشان.
14- حمایت از ایجاد تسهیلات لازم جهت مبادله اطلاعات و نتایج تحقیقات و تبادل نظر بین دانشمندان و محققان و مبادله متخصصان و پژوهشگران علوم سلامت با سایر کشورها به ویژه کشورهای اسلامی برای حفظ و احیای میراث پزشکی اسلامی و ایرانی با پرداخت کمک هزینه، واگذاری بورس، فرصت های مطالعاتی و استفاده از مسافرت های علمی از طریق مراجع ذیربط.
15- بررسی و پیشنهاد ضوابط در خصوص ارتقاء سطح علمی سمینارها، همایش ها و کنفرانس های پزشکی در سطح ملی و ارزیابی این گونه همایش ها.
16- حمایت از برگزاری همایش های علمی در زمینه جدیدترین یافته های علوم سلامت.
17- انتشار اطلاعات و دانسته های علوم سلامت از طریق انتشار مجلات و کتاب های علمی، پژوهشی و کاربردی به ویژه یافته های نوین علوم سلامت در سطح کشور و جهان.
18- تشویق و تکریم دانشمندان و خدمات آنان و اعطای پاداش، جایزه و نشان علمی به دانشمندان، پژوهشگران و موسساتی که خدمات علمی برجسته ای انجام داده اند.
19- پیشنهاد و تخصیص اعتبارات و امکانات تحقیقاتی برای فعالیت های دانشمندان برجسته.
20- ایجاد ارتباط با فرهنگستان های سلامت و علوم پزشکی سایر کشورها و بررسی و تصویب عضویت فرهنگستان در مجامع و سازمان های جهانی که وظایف و اهداف همسو با وظایف و اهداف فرهنگستان دارند در چارچوب قوانین و مقررات کشور.
21- اعتلای انجمن ها و بهره گیری و استفاده از توان انجمن های علمی گروه پزشکی و انجمن هایی که به نحوی با سلامت ارتباط دارند و تشویق و ترغیب مشارکت آنها در زمینه های سیاستگذاری و برنامه ریزی در ابعاد مختلف سلامت.
22- بررسی و تحلیل وضعیت علمی و فنی، آموزشی و پژوهشی علوم پزشکی و ارائه پیشنهاد در زمینه بهبود و ارتقای آن به مراجع ذیربط.
تبصره - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر دستگاهها همکاریهای لازم را در چارچوب این اساسنامه با فرهنگستان علوم پزشکی به عمل میآورند.
ماده 3- ارکان:
1- رئیس جمهور در مقام ریاست عالیه
2- هیات امناء
3- مجمع عمومی
4- رئیس فرهنگستان
5 - شورای علمی
6 - دبیر
7- معاون علمی
ماده 4 - ترکیب هیات امناء:
1- معاون اول رئیس جمهور (رئیس هیات امناء)
2- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
3- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
4- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
5 - معاون علمی و فناوری رئیسجمهور
6 - رئیس بنیاد ملی نخبگان
7- روسای فرهنگستان ها
8 - دو نفر از دانشمندان و صاحب نظران به پیشنهاد رئیس فرهنگستان
9- یک نفر از شخصیت های حوزوی آشنا به فقه و اخلاق پزشکی به انتخاب شورای عالی انقلاب فرهنگی
ماده 5 - ترکیب مجمع عمومی:
مجمع عمومی مرکب از کلیه اعضای پیوسته فرهنگستان است. جلسات مجمع حداقل سالی 4 بار و به صورت فصلی تشکیل میشود.
تبصره 1- اعضای وابسته میتوانند با مجوز رئیس فرهنگستان، بدون حق رای در مجمع عمومی شرکت کنند.
تبصره 2- ریاست مجمع با رئیس فرهنگستان است.
ماده 6 - وظایف مجمع عمومی:
1- تصویب سیاست ها و برنامه های راهبردی فرهنگستان
2- تصویب آییننامه داخلی در چارچوب اساسنامه
3- تعیین دانشمندانی که شرایط دریافت پاداش، جایزه، مدال یا نشان را دارند و معرفی ایشان به ریاست عالیه فرهنگستان ها از طریق رئیس فرهنگستان.
4- انتخاب اعضای پیوسته، وابسته و افتخاری به پیشنهاد رئیس فرهنگستان.
تبصره - تعیین تعداد اعضای پیوسته و کاهش و افزایش آن ها به پیشنهاد فرهنگستان و با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی امکان پذیر است.
5 - تصویب گروه جدید، ادغام و انحلال گروه ها با پیشنهاد رئیس فرهنگستان.
ماده 7 - ترکیب شورای علمی:
1- رئیس فرهنگستان (رئیس شورا)
2- روسای گروه های علمی
3- معاون علمی فرهنگستان (دبیر شورا)
4- دبیر فرهنگستان
ماده 8 - وظایف شورای علمی:
1- بررسی سیاست ها و برنامه های فرهنگستان و پیشنهاد آن به مجمع عمومی برای تصویب
2- تدوین و پیشنهاد آیین نامه های نحوه اجرای فعالیت های علمی فرهنگستان و ارائه آن به مجمع عمومی برای تصویب
3- بررسی و تصویب برنامه های راهبردی و پیشنهادی گروه های علمی
4- بررسی و اظهارنظر درمورد طرح های علمی و ارجاع آن به گروه های ذی ربط
5 - تعیین اهم مسائل و موضوعاتی که لازم است مورد تحقیق قرار گیرد و پیشنهاد آنها به مراکز علمی ذی صلاح در کشور
6 - تهیه و تدوین ضوابط مربوط به اعطای پاداش و جوایز و بورس و نشان و مدال به افراد واجد شرایط و پیشنهاد آن به هیات امنا جهت تصویب
7- پیشنهاد و معرفی دانشمندانی که شرایط دریافت پاداش یا جایزه یا مدال یا نشان را دارند به مجمع عمومی برای تصویب
8 - انجام دادن سایر کارهایی که از سوی هیات امنای فرهنگستان، مجمع عمومی و ریاست فرهنگستان به شورا ارجاع میشود
9- پیشنهاد بورس ها و فرصت های مطالعاتی برای تصویب به رئیس فرهنگستان
10- پیشنهاد ادغام و یا انحلال گروه های علمی و یا تشکیل گروه های علمی جدید به مجمع عمومی از طریق رئیس فرهنگستان
ماده 9 - رئیس فرهنگستان:
رئیس فرهنگستان از میان اعضای فرهنگستان به پیشنهاد رئیس جمهور و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و با حکم ایشان برای یک دوره چهار ساله انتخاب میشوند. تغییر رئیس مزبور به علل مختلف از جمله فوت، کناره گیری، عزل و استعفا قبل از پایان دوره نیز مطابق همین شیوه خواهد بود.
تبصره 1- انتخاب مجدد رئیس فرهنگستان بلامانع میباشد.
تبصره 2 - در صورتی که فرد پیشنهادی برای ریاست فرهنگستان از اعضای پیوسته فرهنگستان نباشد، ابتدا در خصوص پیوسته بودن عضویت وی در مجمع عمومی تصمیم گیری و درصورت تصویب این امر، به عنوان رئیس فرهنگستان منصوب میشود.
تبصره 3 - رئیس فرهنگستان بالاترین مقام اجرایی و اداری فرهنگستان بوده و نمایندگی فرهنگستان را در برابر اشخاص حقیقی و حقوقی و مراجع قانونی خواهد داشت.
تبصره 4 - رئیس فرهنگستان میتواند حق نمایندگی در برابر اشخاص و مراجع قانونی را به وسیله وکیل یا نماینده ای که انتخاب می کند، اعمال و قسمتی از اختیارات و حق امضای خود را به معاونین و دبیر به تشخیص خود واگذار نماید.
ماده 10- وظایف رئیس فرهنگستان:
1- ارائه گزارش عملکرد سالیانه و برنامه راهبردی به هیات امنا و شورای عالی انقلاب فرهنگی
تبصره - نظارت بر فعالیت فرهنگستان بهعهده شورای عالی انقلاب فرهنگی میباشد.
2- پیشنهاد سازمان اداری و مالی و آییننامه های مربوطه، بودجه سالیانه و ارائه عملکرد مالی فرهنگستان بهانضمام گزارش حسابرس مستقل برای تصویب به هیات امناء
3- پیشنهاد عضویت فرهنگستان در مجامع جهانی به هیات امناء
4- انتصاب روسای گروه های علمی، معاونت علمی، دبیر و مشاوران فرهنگستان
5 - پیشنهاد مصوبات شورای علمی به مجمع عمومی برای تصویب نهایی
6 - پیشنهاد افراد به عنوان اعضای پیوسته، وابسته و افتخاری فرهنگستان به مجمع عمومی برای تصویب
7- نظارت بر حسن اجرای تصمیمات هیات امنای فرهنگستان، مجمع عمومی و شورای علمی
ماده 11- دبیر فرهنگستان از میان اعضای پیوسته به انتخاب و حکم رئیس فرهنگستان منصوب میشود.
ماده 12 - وظایف دبیر فرهنگستان:
1- اداره کلیه امور دبیرخانه اعم از اداری و مالی
2- تامین کارکنان مورد نیاز فرهنگستان
3- انجام دادن سایر اموری که از طرف هیات امناء، مجمع، شورای علمی و ریاست فرهنگستان به وی محول میشود.
ماده 13 - معاون علمی از میان اعضای پیوسته به انتخاب و حکم رئیس فرهنگستان منصوب میشود.
ماده 14 - وظایف معاون علمی و تعیین گروه های علمی و وظایف آنها و هم چنین واحد پشتیبان گروه های علمی به موجب آییننامه داخلی تعیین میشود.
ماده 15 - تعداد اعضای پیوسته فرهنگستان حداکثر 50 نفر میباشد.
تبصره - انتخاب و پذیرش اعضای پیوسته جدید بیشتر از سقف مذکور در این ماده، به تعداد اعضای پیوسته بالای 75 سال سن (ضمن ادامه عضویت دائم این اعضا با دارا بودن تمامی اختیارات) امکان پذیر خواهد بود.
ماده 16 - نحوه انتخاب اعضا:
افراد پیشنهادی برای عضویت در فرهنگستان با معرفی و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و یا خود فرهنگستان و براساس ضوابط و معیارهای عمومی و علمی مصوب انتخاب میشوند. در خصوص قسمت اخیر، اعضای فرهنگستان توسط رئیس فرهنگستان یا حداقل پنج تن از اعضای مجمع عمومی به مجمع عمومی پیشنهاد و به تصویب آن مجمع میرسد و با حکم رئیس فرهنگستان به عضویت فرهنگستان درمی آیند.
ماده 17 - شرایط عضویت اعضا:
1- اعضای پیوسته و وابسته باید ایرانی بوده و التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اصل ولایت فقیه و رعایت قوانین و موازین جمهوری اسلامی ایران داشته باشند.
2- حداقل دارای درجه دانشیاری باشند.
ماده 18 - هر یک از اعضای پیوسته فرهنگستان که در طول یک سال بیش از نیمی از جلسات را بدون عذر موجه به تشخیص رئیس فرهنگستان غیبت داشته باشد، مستعفی شناخته خواهد شد.
تبصره - رئیس فرهنگستان میتواند پس از بررسی، در خصوص ادامه عضویت افراد مذکور به صورت افتخاری تصمیم گیری نماید.
ماده 19 - مدت زمان عضویت:
مدت عضویت اعضای وابسته چهار سال میباشد و ادامه عضویت آنان به همان طریقی است که در این اساسنامه پیش بینی شده است.
تبصره 1- انتخاب مجدد اعضای وابسته بلامانع است.
تبصره 2- عضویت اعضای پیوسته و افتخاری مادام العمر میباشد.
تبصره 3 - در صورتی که عضوی از اعضای پیوسته فرهنگستان به هر دلیلی توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی فاقد صلاحیت شناخته شود، شورای عالی میتواند در مورد ادامه عضویت و یا عدم عضویت شخص مزبور تجدیدنظر نماید.
ماده 20 - فرهنگستان موسسه ای با شخصیت حقوقی مستقل میباشد که به نهاد ریاست جمهوری وابسته است و اعتباراتی که برای فرهنگستان در بودجه سالانه کشور لحاظ میشود در ردیف اعتبارات نهاد ریاست جمهوری به صورت کمک منظور خواهد شد.
ماده 21- فرهنگستان از لحاظ امور مالی و معاملاتی تابع مقرراتی خواهد بود که به پیشنهاد رئیس فرهنگستان به تصویب هیات امناء میرسد.
ماده 22- آییننامه چگونگی رسیدگی به حساب های سالانه فرهنگستان با پیشنهاد رئیس فرهنگستان به تصویب هیات امنا میرسد.
ماده 23 - این اساسنامه مشتمل بر 23 ماده و 14 تبصره در جلسه 704 مورخ 1390/10/6 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - محمود احمدینژاد