هیات وزیران در جلسه 1395/7/25 به پیشنهاد شماره 02 /100 /25443 مورخ 1395/6/2 وزارت راه و شهرسازی و در اجرای ماده (2) آییننامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق های بین المللی - مصوب 1371 - تصویب کرد:
وزارت راه و شهرسازی مجاز است با هماهنگی معاونت حقوقی رئیس جمهور (امور توافق های بین المللی) و وزارت امور خارجه نسبت به انجام مذاکره، پیش امضا (پاراف) و امضای موقت موافقت نامه تاسیس دالان حمل و نقل و گذر بین المللی خلیج فارس - دریای سیاه در چارچوب متن پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، ظرف سه سال از تاریخ ابلاغ این تصویب نامه اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری کند.
اسحاق جهانگیری
معاون اول رئیس جمهور
موافقتنامه تاسیس دالان حمل و نقل و گذر بین المللی خلیج فارس - دریای سیاه
مقدمه:
دولت جمهوری ارمنستان، دولت جمهوری آذربایجان، دولت جمهوری بلغارستان، دولت گرجستان، دولت جمهوری یونان و دولت جمهوری اسلامی ایران که از این پس طرفهای متعاهد نامیده میشوند:
با تمایل به ترغیب همکاری و توسعه روابط اقتصادی بین ملت های خود؛
با ابراز تمایل خویش به توسعه و تقویت توانمندی های خود جهت تسهیل حمل و نقل و گذر کالا و بر اساس قوانین ملی موجود و پیمان های بین المللی و استاندارد های حمل و نقل که طرف های متعاهد عضو آن میباشند؛
با تاکید بر تمایل خویش برای تسهیل جا به جایی کارآمد، به موقع و بدون وقفه کالا از طریق قلمرو کشور های خود؛
و با هدف بهره برداری از زیرساخت های حمل و نقلی موجود و آتی به منظور حمل و نقل و گذر کالا از طریق قلمرو کشورهای خود؛
به شرح زیر توافق نمودند:
ماده 1
تعاریف
تعاریف و اصطلاحات به کار رفته در این موافقتنامه دارای معانی زیر میباشند:
الف) متصدی حمل و نقل: هر شخص حقیقی یا حقوقی که توسط یک طرف متعاهد طبق قوانین ملی آن که اجازه انجام حمل و نقل و گذر بین المللی کالا را می دهد، مجاز به فعالیت شده باشد.
ب) کالا: تمامی انواع کالاهایی که طبق قوانین ملی مربوط طرف های متعاهد (با سیستم کدگذاری هماهنگ) متصدی حمل و نقل آن را به استناد قرارداد حمل از طریق دالان تاسیس شده به موجب این موافقتنامه بر عهده گیرد.
پ) کالاهای خطرناک: مواد و کالاهایی که حمل و نقل بین المللی آنها ممنوع یا حمل آن صرفاً تحت شرایط مشخصی به موجب موافقتنامه های بین المللی که طرف های متعاهد عضو آن ها هستند، یا مقررات ملی طرف های متعاهد مجاز باشد.
ت) کالاهای فاسد شدنی: هر نوع کالایی که نیاز به اقدامات حفاظتی و روند گذر سریع در عبور از مرز (زمینی و دریایی) و از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین المللی داشته باشد.
ث) دالان حمل و نقل و گذر بین المللی: شبکه ای از نظام های حمل و نقل اصلی که توسط شورای هماهنگی تصویب شده باشد و طرف های متعاهد را به منظور حمل و نقل بین المللی به موجب این موافقتنامه به یکدیگر متصل می نماید.
ج) حمل و نقل بین المللی: جابه جایی قانونی کالا به وسیله شیوه های مختلف حمل و نقل (زمینی و دریایی) بین قلمرو کشور طرف های متعاهد
چ) حمل و نقل چند وجهی: حمل کالا به وسیله حداقل دو شیوه مختلف حمل و نقل
ح) بنادر بین المللی: مکان هایی که در قلمرو کشور طرف متعاهد کشتی ها در آن پهلو می گیرند و برای کشتیرانی دریایی بین المللی باز است و از آن برای بارگیری و تخلیه کالا استفاده میشود.
خ) گذر: حمل و نقل کالا از قلمرو کشور یک طرف متعاهد از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین المللی که در آن نقاط مبدا و مقصد، خارج از قلمرو کشور هر طرف متعاهد قرار دارد.
د) شورای هماهنگی: شورایی که طبق ماده (9) این موافقتنامه تاسیس میشود و فعالیت های خود را طبق آن ماده انجام می دهد.
ذ) گروه های کاری: گروه های کاری کارشناسی دائمی یا ویژه طرف های متعاهد که توسط شورای هماهنگی برای انجام وظایف مشخصی تاسیس شده است.
ماده 2
حیطه شمول کلی موافقتنامه
1 - این موافقتنامه حمل و نقل و گذر بین المللی کالا را از طریق قلمرو کشور طرف های متعاهد به وسیله شیوه حمل و نقل چند وجهی در طول مسیرهای مصوب شورای هماهنگی تنظیم می کند.
2 - مقام های صلاحیتدار طرف ها برای اجرای این موافقتنامه، به شرح زیر تعیین می گردند:
برای دولت جمهوری ارمنستان - وزارت حمل و نقل و ارتباطات
برای دولت جمهوری آذربایجان - وزارت حمل و نقل
برای دولت جمهوری بلغارستان - وزارت حمل و نقل، فناوری اطلاعات و ارتباطات
برای دولت گرجستان - وزارت اقتصاد و توسعه پایدار
برای دولت جمهوری یونان - وزارت زیرساخت، حمل و نقل و شبکه ها
برای دولت جمهوری اسلامی ایران - وزارت راه و شهرسازی
هر طرف متعاهد تغییر مقام صلاحیتدار خود را به کشور امین اسناد اطلاع خواهد داد. چنین تغییری، اصلاح موافقتنامه تلقی نخواهد گردید.
3 - این موافقتنامه حقوق و تعهدات موجود طرف های متعاهد ناشی از سایر موافقتنامه های بین المللی یا عضویت در سازمان های یکپارچگی منطقه ای را تحت تاثیر قرار نخواهد داد.
ماده 3
اهداف موافقتنامه
اهداف این موافقتنامه به شرح زیر میباشد:
1 - ایجاد دالان حمل و نقل قابل اعتماد برای حمل و نقل و گذر روان کالا از طریق قلمرو کشور طرف های متعاهد
2 - افزایش اثربخشی حمل و نقل در مسیر دالان با هدف کاهش هزینه ها و زمان مراحل حمل
3 - افزایش جا به جایی کالا های دیگر کشورها از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین المللی
4 - تسهیل دسترسی به بازارهای بین المللی با استفاده از حمل و نقل جاده ای، دریایی و ریلی از طریق قلمرو کشور طرف های متعاهد
5 - بهبود ایمنی حمل و نقل و اجرای استانداردهای ایمنی در ارتباط با حمل و نقل گذر کالا و نیز حفاظت از محیط زیست از سوی طرف های متعاهد
6 - ساده سازی، هماهنگ سازی و استانداردسازی تشریفات حاکم بر حمل و نقل و گذر بین المللی کالا تا حدی که عملاً امکان پذیر است، طبق کنوانسیون ها و موافقتنامه های بین المللی که طرف های متعاهد عضو آنها میباشند.
ماده 4
دالان حمل و نقل و گذر بین المللی
1 - طرف های متعاهد مسیرهای دالان حمل و نقل و گذر بین المللی را تعیین خواهند نمود.
2 - طرف های متعاهد تلاش خواهند نمود تمام اقدامات لازم را به منظور ارائه کمک به یکدیگر از طریق ترغیب پروژه های زیرساخت حمل و نقل در مسیر دالان حمل و نقل و گذر بین المللی انجام دهند.
ماده 5
تسهیل حمل و نقل و گذر بین المللی کالا
1 - طرف های متعاهد تلاش خواهند نمود حمل و نقل و گذر بین المللی کالا را از طریق قلمرو کشورها طبق قوانین و مقررات ملی و بین المللی مربوط تسهیل نمایند.
2 - طرف های متعاهد صدور روادید را طبق قوانین ملی و تعهدات بین المللی خود تسهیل خواهند نمود.
ماده 6
قواعد حاکم بر حمل کالا های خطرناک، ممنوعه و دارای استفاده دوگانه
1 - حمل کالاهای خطرناک، ممنوعه و دارای استفاده دوگانه از طریق قلمرو کشور طرف های متعاهد به موجب شرایط موافقتنامه های بین المللی و مقررات ملی انجام خواهد شد.
2 - طرف های متعاهد فهرست کالاهای خطرناک، ممنوعه یا دارای استفاده دوگانه را بر اساس مقررات ملی و موافقتنامه های بین المللی مربوط و پس از آن اطلاعات مربوط به تغییرات در فهرست ها را به شورای هماهنگی ارائه خواهند نمود.
3 - شورای هماهنگی فهرست های فوق و اطلاعات مربوط به تغییرات آتی در آنها را به طرف های متعاهد ارسال خواهد نمود.
ماده 7
قواعد حاکم بر حمل کالا های فاسد شدنی
1 - طرف های متعاهد گذر کالاهای فاسد شدنی را حین عبور از مرزهای طرف های متعاهد طبق قوانین ملی و بین المللی بدون هر گونه تاخیر نامتعارف تسریع و تسهیل خواهند نمود.
2 - فهرست کالاهای فاسد شدنی از سوی شورای هماهنگی تصویب خواهد شد.
ماده 8
گمرکات، مالیات ها و عوارض
1 - طرف های متعاهد به منظور ساده سازی، استانداردسازی و هماهنگ سازی قواعد و تشریفات گمرکی حاکم بر جا به جایی کالا در مسیر دالان حمل و نقل و گذر بین المللی، تا حد ممکن تلاش خواهند نمود.
2 - طرف های متعاهد سعی خواهند کرد مالیات ها، مالیات های غیرمستقیم و سایر عوارض از جمله هزینه های خدمات ارایه شده برای کالاهای گذری را کاهش دهند.
3 - این کاهش در طول مسیرهایی خواهد بود که از سوی شورای هماهنگی مورد موافقت قرار خواهد گرفت.
ماده 9
شورای هماهنگی
1 - طرف های متعاهد به منظور اجرای این موافقتنامه شورای هماهنگی متشکل از معاونین وزرا یا دبیرهای مراجع صلاحیتدار خود یا نمایندگان مجاز آن ها را (طبق بند (2) ماده «2») با وظائف زیر تشکیل خواهند داد:
الف) نظارت بر اجرای این موافقتنامه؛
ب) تصویب اصلاحات پیشنهادی این موافقتنامه؛
پ) بررسی درخواست های کشورهای ثالث برای الحاق به این موافقتنامه؛
ت) تایید پیشنهادهای ارائه شده به وسیله گروه های کاری برای بهبود جریان کالا به صورت گذری و افزایش جذابیت دالان حمل و نقل و گذر بین المللی؛
ث) تصویب مسیرهای دالان حمل و نقل و گذر بین المللی ارایه شده از سوی گروه های کاری.
2 - شورای هماهنگی، گروه های کاری را به منظور اجرای امور خود تاسیس خواهد نمود.
3 - شورای هماهنگی اولین اجلاس خود را ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این موافقتنامه به منظور اتخاذ آیین کار خود برگزار خواهد نمود.
4 - شورای هماهنگی تصمیم های خود را به اتفاق آراء اتخاذ خواهد نمود.
5 - شورای هماهنگی حداقل سالی یکبار به طور متناوب بر اساس حروف الفبای انگلیسی در قلمرو کشور طرف های متعاهد یا بنا به درخواست هر یک از طرف های متعاهد تشکیل جلسه خواهد داد.
6 - شورای هماهنگی میتواند در مورد گزارش ها و مطالعات و در صورت لزوم تهیه فهرست های افراد رابط و نمایندگان طرف های متعاهد در زمینه های مختلف همکاری در حیطه شمول این موافقتنامه تصمیم گیری کند.
ماده 10
حل و فصل اختلاف ها
1 - هر گونه اختلاف بین دو یا بیشتر طرف ها، ناشی از تفسیر یا اجرای این موافقتنامه از طریق مذاکره و یا مشورت بین طرف های اختلاف از طریق مجاری دیپلماتیک حل و فصل خواهد شد.
2 - هیچ یک از مفاد این ماده، مانع توسل به سایر روش های حل و فصل اختلافی نخواهد شد که به طور متقابل بین طرف های اختلاف مورد موافقت قرار گرفته است.
3 - شورای هماهنگی از حل و فصل اختلاف آگاه خواهد گردید.
ماده 11
الحاق
1 - این موافقتنامه برای الحاق هر کشوری مفتوح میباشد.
2 - هر کشوری که قصد الحاق به این موافقتنامه را داشته باشد کشور امین اسناد را از قصد خود برای الحاق به صورت کتبی اگاه خواهد نمود.
3 - الحاق کشور درخواست کننده منوط به موافقت تمامی طرف های متعاهد خواهد بود.
ماده 12
کشور امین اسناد
1 - جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشور امین اسناد این موافقتنامه عمل خواهد نمود. کشور امین اسناد نسخه های تصدیق شده این موافقتنامه را به طرف های متعاهد ارسال خواهد نمود.
2 - کشور امین اسناد، طرف ها را از الحاق یا کناره گیری از عضویت در این موافقتنامه و نیز هر گونه تغییر مقام های صلاحیتدار آن آگاه خواهد نمود.
ماده 13
اصلاحات
1 - هر طرف متعاهد میتواند اصلاح این موافقتنامه را پیشنهاد نماید.
2 - شورای هماهنگی اصلاحات پیشنهادی را طبق جزء (ب) بند (2) ماده (9) تایید خواهد نمود. تصمیم مربوط به اتفاق آراء اتخاذ خواهد شد.
3 - هر اصلاحی به عنوان یک سند مجزا تهیه خواهد گردید و طبق بند (1) ماده (14) این موافقتنامه لازم الاجرا و پس از آن جزء جدایی ناپذیر این موافقتنامه تلقی خواهد شد.
4 - کشور امین اسناد، طرف های متعاهد را از لازم الاجرا شدن اصلاحات مزبور آگاه خواهد نمود.
ماده 14
اعتبار و لازم الاجرا شدن
1 - این موافقتنامه (30) روز پس از تاریخ سپردن چهارمین سند تصویب یا الحاق لازم الاجرا خواهد شد.
2 - این موافقتنامه برای هر کشوری که این موافقتنامه را پس از سپردن چهارمین سند تصویب یا الحاق، تصویب می کند یا به آن ملحق میشود، در سی اُمین روز پس از سپردن سند تصویب یا الحاق از سوی چنین کشوری لازم الاجرا خواهد شد.
3 - این موافقتنامه برای مدت نامحدود لازم الاجرا خواهد ماند. هر طرف متعاهد میتواند با ارسال اطلاعیه کتبی به کشور امین اسناد مبنی بر قصد کناره گیری خود از عضویت در موافقتنامه، از عضویت در این موافقتنامه کناره گیری نماید. کناره گیری از عضویت شش ماه پس از دریافت اطلاعیه فوق الذکر از سوی کشور امین اسناد نافذ خواهد شد.
این موافقتنامه در شش نسخه اصلی به زبان انگلیسی در. .. در تاریخ. ... تنظیم گردید.
برای گواهی مراتب بالا، امضا کنندگان زیر که به طور مقتضی مجاز میباشند، این موافقتنامه را امضا کرده اند.
از طرف دولت جمهوری ارمنستان
از طرف دولت جمهوری آذربایجان
از طرف دولت جمهوری بلغارستان
از طرف دولت گرجستان
از طرف دولت جمهوری یونان
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران