مقدمه این دستورالعمل به استناد تبصره 2 ماده 6 «ضوابط و روش های مدیریت اجرایی پسماندهای صنعتی و معدنی» مصوبه 06 /11/ 1399 شورای عالی حفاظت محیط زیست و ماده 11 «قانون مدیریت پسماندها» مصوب سال 1383 و با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان برنامه و بودجه کشور تهیه شده است و هدف آن تسهیل در ارائه خدمات توسط کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی است که پسماندهای صنعتی و معدنی را به هر شکل جمع آوری، ذخیره سازی، جداسازی، حمل ونقل، بازیافت، پردازش و دفع می نمایند.
ماده 1: تعاریف و اصطلاحات
1 - قانون: قانون مدیریت پسماندها مصوب سال 1383
2 - پسماند: برگرفته از بند «ب» ماده 2 قانون مذکور و شامل مواد جامد، مایع (غیر فاضلاب) و یا گازی که به طور مستقیم و غیرمستقیم حاصل از فعالیت انسان بوده و از نظر تولید کننده زائد محسوب میگردد.
3 - پسماند صنعتی: برگرفته از بند «ب، 5» ماده 2 قانون مذکور و به کلیه پسماند های ناشی از فعالیت های صنعتی و معدنی و پسماندهای پالایشگاهی صنایع گاز، نفت و پتروشیمی و نیروگاهی و امثال آن (از قبیل براده ها، سرریزها و لجن های صنعتی) گفته میشود.
4 - پسماندهای ویژه: برگرفته از بند «ب، 3» ماده 2 قانون مذکور و به کلیه پسماندهایی گفته میشود که به دلیل بالا بودن حداقل یکی از خواص خطرناک (از قبیل سمیت، بیماری زایی، قابلیت انفجار یا اشتعال، خورندگی و مشابه آن) به مراقبت ویژه نیاز داشته باشند؛ هم چنین آن دسته از پسماندهای پزشکی و نیز بخشی از پسماندهای عادی، صنعتی و کشاورزی که نیاز به مدیریت خاص دارند، جزء پسماندهای ویژه محسوب میشوند.
5 - مدیریت اجرایی پسماند: برگرفته از بند «ج» ماده 2 قانون مذکور و شامل اشخاص حقیقی و حقوقی است که مسئول برنامه ریزی، ساماندهی، مراقبت و عملیات اجرایی مربوط به تولید، جمع آوری، ذخیره سازی، جداسازی، حمل ونقل، بازیافت، پردازش و دفع پسماندها و هم چنین آموزش و اطلاع رسانی در این زمینه میباشد.
6 - بهای خدمات مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی: هزینه تمام شده خدمات ارائه شده توسط اشخاص حقیقی و حقوقی به تولیدکنندگان پسماندهای صنعتی و معدنی میباشد.
ماده 2: کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت (مسئول کارگروه)، سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولید کنندگان و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران جهت بررسی تعرفه های مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی و ارجاعات صورت گرفته در این خصوص تشکیل میگردد.
ماده 3: تعیین تعرفه مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی هر محصول واحدهای صنعتی در چارچوب مفاد این دستورالعمل و به صورت توافقی بین واحد صنعتی، معدنی و پیمانکاران طرف قرارداد تعیین میشود و در موارد اختلاف و با درخواست یکی از طرفین، موضوع در کارگروه ماده 2 مطرح و تعیین تعرفه توسط کارگروه مذکور صورت پذیرفته و ملاک عمل خواهد بود و طرفین ملزم به رعایت تعرفه های تعیین شده کارگروه خواهند بود.
ماده 4: اشخاص حقیقی و حقوقی برای مدیریت پسماندهای این دستورالعمل میبایست محاسبات خود را برای بهای خدمات مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی بر اساس شاخص هایی از قبیل حجم، وزن، دوره زمانی و. .. به شرح زیر انجام دهند:
P = [C-G+C-T+C-D+C-A+C-OA]/V×1.15
در مدل تعرفه فوق:
1- عبارت P بهای خدمات مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی است؛
2- عبارت C-G هزینه جمع آوری پسماندهای صنعتی و معدنی است؛
3 - عبارت C-T هزینه حمل ونقل پسماندهای صنعتی و معدنی توسط خودروهای مناسب حمل پسماند (با تعرفه مصوب سازمان حمل ونقل جاده ای و مراکز ذی صلاح) است؛
4 - عبارت C-D هزینه تفکیک و جداسازی پسماندهای صنعتی و معدنی قابل بازیافت از غیرقابل بازیافت است؛
5 - عبارت C-A هزینه بازیافت، زباله سوزی، پیرولیز، تثبیت، تصفیه و بی خطرسازی، امحا و دفن بهداشتی پسماندهای صنعتی و معدنی غیرقابل بازیافت است؛
6 - عبارت C-O هزینه های عمومی، اداری و مالی شرکت مجری مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی است؛
7 - عبارت A درآمد حاصل از ارزش بازیافت پسماندهای قابل بازیافت پس از تفکیک و جداسازی پسماندهای صنعتی و معدنی است؛
8 - عبارت V مقدار پسماندهای صنعتی و معدنی جمع آوری شده است.
9 - ضریب 15 /1، به منظور لحاظ نمودن سود ناشی از اجرای عملیات مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی به میزان 15 درصد، در مدل فوق آورده شده است.
تبصره 1: هزینه های عمومی، اداری و مالی واحدهای مجری مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی به عنوان هزینه های غیرمستقیم آن ها میباشد که به صورت 10 درصد هزینه های مستقیم واحدهای مذکور قابل محاسبه بوده و بنا به درخواست یکی از طرفین و تصویب کارگروه فوق میتواند تا 15 درصد افزایش یابد.
تبصره 2: مالیات بر درآمد از نظر تعیین قیمت رسمی، جزء هزینه های واحد مجری مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی نمیباشد.
تبصره 3: هزینه استهلاک دارایی ها و تجهیزات و ماشین آلات، بر اساس نرخ های مندرج در قانون، آییننامه ها و بخشنامه های مالیاتی و برای مدت زمان لازم برای مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی منظور میشود.
تبصره 4: هزینه های پرسنل شامل هزینه های آن تعداد از کارکنانی است که برای مدت زمان مربوط به فرآیند مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی به کار گرفته میشوند و شامل حقوق، مزایا، اضافه کاری، پاداش، سنوات و سایر پرداخت های قانونی آن ها در مدت زمان مدنظر میباشد.
تبصره 5: برخی از عوارض و مالیات بر درآمد که به موجب قانون و با مقررات خاص باید از محل سود و درآمد شرکت های مجری فرآیند مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی تامین گردد، به عنوان تقسیم سود تلقی شده و جزء هزینه های واحدهای مجری نمیباشد.
تبصره 6: مبنای محاسبه مقدار مواد و ملزومات مصرفی، بر اساس مواد مصرفی استاندارد و یا فرمول تعیین شده، از طرف مراجع قانونی ذی ربط تعیین میگردد و نرخ مواد مذکور باید مستند به مدارک مثبته خرید باشد.
تبصره 7: در بررسی تعرفه مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی، اقلامی از هزینه ها که خارج از حد متعارف تحقق یافته باشد، فقط در حد متعارف در بهای تمام شده منظور خواهد شد.
این دستورالعمل در 4 ماده و 7 تبصره تدوین و به تصویب رسیده و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا میباشد. شایان ذکر است اصلاح و بازنگری این دستورالعمل بنا بر تشخیص کارگروه ماده 2 میسر خواهد بود.
عباس علی آبادی
وزیر صنعت، معدن و تجارت
| -پیوست 1: جدول محاسباتی تعیین تعرفه مدیریت پسماندهای صنعتی و معدنی | ||||||
| نام مرحله | ردیف های هزینه ای | نام زیرردیف های هزینه ای | قیمت واحد در زمان خرید (ریال) | قیمت برآوردی فعلی (ریال) | سهم هزینه (ریال) | توضیحات نحوه محاسبه |
| هزینه مرحله جمع آوری | تجهیزات مورد استفاده | هزینه استهلاک بر اساس قانون مالیات های مستقیم | ||||
| ملزومات مصرفی | بر اساس مقدار استفاده از ملزومات در امحاء پسماند مرتبط | |||||
| نیروی انسانی | هزینه های پرسنلی (حقوق، مزایا، بیمه، سنوات و عیدی) | |||||
| هزینه مرحله حمل ونقل | تجهیزات مورد استفاده | هزینه استهلاک بر اساس قانون مالیات های مستقیم | ||||
| ملزومات مصرفی | بر اساس مقدار استفاده از ملزومات در امحاء پسماند مرتبط | |||||
| نیروی انسانی | هزینه های پرسنلی (حقوق، مزایا، بیمه، سنوات و عیدی) | |||||
| هزینه مرحله تفکیک و جداسازی | تجهیزات مورد استفاده | هزینه استهلاک بر اساس قانون مالیات های مستقیم | ||||
| تاسیسات | هزینه استهلاک یا ارزش اجاره | |||||
| ملزومات مصرفی | بر اساس مقدار استفاده از ملزومات در امحاء پسماند مرتبط | |||||
| نیروی انسانی | هزینه های پرسنلی (حقوق، مزایا، بیمه، سنوات و عیدی) | |||||
| هزینه مرحله بازیافت، زباله سوزی، پیرولیز، تثبیت، تصفیه و بی خطرسازی، امحا و دفن بهداشتی | تجهیزات مورد استفاده | هزینه استهلاک بر اساس قانون مالیات های مستقیم | ||||
| تاسیسات | هزینه استهلاک یا ارزش اجاره | |||||
| ملزومات مصرفی | بر اساس مقدار استفاده از ملزومات در امحاء پسماند مرتبط | |||||
| نیروی انسانی | هزینه های پرسنلی (حقوق، مزایا، بیمه، سنوات و عیدی) | |||||
| هزینه های اداری، عمومی و مالی | بر اساس واقعیت یا 10 درصد هزینه ها | |||||
| جمع هزینه ها | ||||||
| کسر میشود: ارزش بازیافت پسماند قابل بازیافت | ||||||
| مجموع | ||||||
| سود 15 درصد | ||||||
| جمع کل | ||||||
| مقدار پسماند جمع آوری شده | ||||||
| بهای واحد مدیریت پسماندهای صنعتی، معدنی و ویژه | ||||||