در این پرونده خانم ن. ا. با وکالت ع. ق. دادخواست طلاق به طرفیت اقای ر. ت. تقدیم شعبه *نموده و اظهار داشته موکله در تاریخ 1384/03/17 با خوانده ازدواج نموده در حال حاضر به علت سوی معاشرت زوج نسبت به موکله و مفارقت جسمانی طولانی قادر به ادامه زندگی مشترک با زوج نمیباشد. لذا به علت عسر و حرج از دادگاه تقاضای طلاق دارد. دادگاه در تاریخ 1400/12/11 وقت رسیدگی تعیین کرده و طرفین را دعوت به رسیدگی نموده است. وکیل خواهان درخواست موکله را به شرح دادخواست تقدیمی بازگو کرده وی اضافه کرده مطالبات زوجه میبایست توسط زوج به صورت کامل پرداخت گردد. وکیل خوانده در مقام دفاع اظهار داشته موکل با درخواست طلاق زوجه موافقت ندارد. یک فرزند مشترک دارند ایشان در تاریخ 1400/06/25 مرا از منزل بیرون کرده و قفل درب را عوض کرده است.و هر چه تلاش کرده موکل را راه نداده است.محکومیت کیفری ایراد ضرب با قسامه ثابت شده و بنده ان را قبول ندارم. موکل مشکلی ندارد. مضافا بر اینکه زوجه نفقه خودش را میگیرد بنابراین نمی دانم عسر و حرج وی بابت چیست زوج می گوید من همسرم را دوست دارم. و حاضر به طلاق وی نمی باشم از دادگاه تقاضای رد دعوی طلاق وی را دارم. دادگاه قرار داوری صادر کرده و نظریه داوری را جلب کرده است.دادگاه در تاریخ 1401/01/20 مبادرت به صدور حکم به بطلان دعوی طلاق به لحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه نموده است.سپس زوجه به شرح لایحه وکیل خود که عمدتا تکرار مطالب و اظهارات در فرایند دادرسی است.نسبت به رای صادره مذکور دادخواست تجدیدنظرخواهی تقدیم کرده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و دادگاه مذکور نیز در تاریخ 1401/03/07 مبادرت به صدور رای به رد درخواست تجدیدنظرخواهی و تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته کرده است.متعاقب ان زوجه نسبت به رای صادره مذکور معترض است.و از دیوان عالی کشور تقاضای فرجامخواهی کرده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده که در نوبت رسیدگی هیات شعبه به موضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره *مورخ 1401/6/5 به شرح زیر انشای رای نموده است.
در خصوص دادخواست فرجام خواهی خانم ن. ا. با وکالت اقای ع. ق. نسبت به رای شماره *مورخ 1401/03/07 شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/01/20 شعبه *مبنی بر صدور حکم به بطلان دعوی طلاق به لحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه با توجه به محتویات پرونده فرجامخواهی وارد است. زیرا، اولا- زوجه علت طرح دعوای طلاق را سوی رفتار و معاشرت زوج نسبت به خود که منجر به بروز اختلاف و مفارقت جسمانی فیمابین گردیده، به طوری که موجب عسر و حرج برایم به وجود امده، اعلام نموده است. ثانیا- زوج در مقام دفاع اظهار داشته اینجانب هیچ گونه سوی رفتار و معاشرت نسبت به زوجه نداشته ام، بلکه زوجه در تاریخ 1400/06/25 ضمن تعویض قفل درب منزل از ورود من به زندگی مشترک امتناع نموده و مرا به زندگی مشترک راه نمی دهد. من همسر و زندگی ام را دوست دارم. و با درخواست طلاق زوجه موافقت ندارم. لذا از دادگاه تقاضای رد دعوی طلاق وی را دارم. ثالثا- با عنایت به مراتب مذکور اولا- مسلم است.زوجین مدت نسبتا طولانی است.به دلیل بروز اختلاف از یکدیگر جدا زندگی می کنند. ثانیا- زوجه مدعی است.زوج ترک منزل زندگی داشته و با تعویض قفل درب منزل مشترک مرا به زندگی راه نداده و زوج متقابلا مدعی است.زوجه با تعویض قفل درب منزل مشترک از ورود من به زندگی مشترک امتناع نموده و در واقع این زوجه است.که ترک زندگی کرده نه من. ثالثا - ضرورت دارد. دادگاه جهت رفع ابهام و کشف واقع با تشکیل جلسه از زوجین در مورد اینکه اساسا زوجین از چه تاریخی از یکدیگر جدا زندگی می کنند و علت بروز اختلاف زوجین چه بوده.همچنین تحقیق شود. کدامیک از ورود دیگری به زندگی مشترک امتناع نموده و قفل درب منزل مشترک را تعویض کرده است. همچنین تحقیق شود. ایا در طول مدت مفارقت زوج اقدام مفید و موثری در جهت ترغیب زوجه به بازگشت به زندگی مشترک از جمله تقدیم دادخواست الزام زوجه به تمکین و فراهم نمودن منزل و امکانات مربوطه نموده است، یا عملا زوج با سوی اقدامات خود موجبات بلاتکلیفی زوجه و عسر و حرج وی را فراهم نموده است. رابعا -برابر گزارش اصلاحی صادره (صفحه 31 پرونده) زوج متعهد شده مسکن و اثاث البیت مناسب جهت زندگی مشترک را فراهم نماید. و زوجه نیز متعهد به مراجعت به زندگی مشترک گردیده و همچنین زوج متعهد به پرداخت نفقه زوجه در فرایند رای صادره شده است. علی هذا دادگاه بررسی ننموده که ایا تعهدات زوجین برابر گزارش اصلاحی مذکور چرا اجرای نشده است. لذا ضرورت دارد. پرونده مذکور از مرجع مربوطه درخواست و ضمن تهیه گزارش مفید از ان در مورد ابهام مذکور ضمن تحقیق رفع ابهام گردد. خامسا- زوجه در مورد ادعای ایراد ضرب و صدمه بدنی استناد به پرونده کیفری نموده که ضرورت دارد. دادگاه پرونده مذکور را از مرجع مربوطه درخواست و ضمن تهیه گزارش مفید از ان در مورد صحت و سقم ادعای زوجه در مورد سوی رفتار و معاشرت از جهت ایراد ضرب و جرح و توهین تحقیق و رفع ابهام صورت پذیرد. درنتیجه رای فرجامخواسته با توجه به نواقص تحقیقاتی مذکور قابلیت ابرام ندارد. و لذا مستندا به مواد 371 و 401 قانون ایین دادرسی مدنی رای فرجامخواسته را نقض کرده و پرونده را جهت رسیدگی مجدد در راستای مطالب گفته شده به شعبه *ارجاع می نماید. سپس پرونده جهت رفع نقص تحقیقاتی به شعبه *ارجاع شده است.و دادگاه مذکور در تاریخ 1401/08/06 وقت رسیدگی تعیین کرده و طرفین را دعوت کرده و از انان تحقیق نموده و اظهارات انان را برابر صورتجلسات مذکور منعکس کرده است.همچنین دادگاه برابر صورت جلسه مورخه 1401/08/29 از پرونده های استنادی کیفری و حقوقی مطالبه نفقه و تهیه مسکن و اثاث البیت و گزارش اصلاحی استنادی گزارش تهیه کرده است. و در نهایت در تاریخ 1401/09/08 مبادرت به صدور رای به رد درخواست تجدیدنظرخواهی و تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته نموده است.متعاقبا زوج به شرح لایحه وکیل خود که عمدتا تکرار مطالب و اظهارات در فرایند دادرسی است.نسبت به رای صادره دادخواست فرجامخواهی تقدیم کرده که جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و مطرح رسیدگی میباشد.
هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. م. ه. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه دیوان عالی کشور
در خصوص دادخواست فرجامخواهی خانم ن. ا. با وکالت اقای ع. ق. نسبت به رای شماره *مورخه 1401/09/08 شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخه 1401/01/20 شعبه *مبنی بر صدور حکم به بطلان دعوی طلاق به لحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه، با توجه به محتویات پرونده فرجامخواهی وارد نمیباشد. زیرا، رای فرجامخواسته بر اساس موجود در پرونده صادر گردیده، بدین توضیح که زوجه دلیل موجهی که ثابت کند زوج نسبت به وی سوی رفتار و معاشرت در حدی که موجبات عسر و حرج و طلاق را فراهم اورد، ابراز ننموده و اگر زوجه در طول مدت مفارقت در بلاتکلیفی بسر برده ناشی از سوی اقدامات زوج نبوده و لذا نمی توان زوج را در این زمینه مقصر اصلی تلقی کرد. در نتیجه فرجامخواهی فرجامخواه به کیفیتی نیست که به اساس رای صادره و استنباط وتشخیص دادگاههای بدوی و تجدیدنظر خدشه و خلل وارد اورد. لذا ضمن رد درخواست فرجامخواهی رای فرجامخواسته رامستندا به مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می نماید.
شعبه *
رئیس شعبه: ح. ع. مستشار: ح. م. ه. مستشار: م. ح. م.