قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی

مصوب 1389/02/22 مجلس شورای اسلامی

ماده 1- دولت موظف است به استناد اصول بیست و هشتم (28) و چهل و سوم (43) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با توجه به سند چشم‌انداز بیست ساله، مشاغل خانگی را مطابق این قانون ساماندهی و حمایت نماید به نحوی که زمینه ایجاد اشتغال برای این گونه متقاضیان فراهم گردد.

ماده 2- منظور از مشاغل یا کسب و کار خانگی، آن دسته از فعالیت هایی است که با تصویب ستاد موضوع ماده (3)، توسط عضو یا اعضاء خانواده در فضای مسکونی در قالب یک طرح کسب و کار بدون مزاحمت و ایجاد اخلال در آرامش واحدهای مسکونی همجوار شکل می‌گیرد و منجر به تولید خدمت و یا کالای قابل‌عرضه به بازار خارج از محیط مسکونی می‌گردد.
شاغلین کسب و کار مذکور برای کسب منافع به صورت های ذیل فعالیت می‌نمایند:

1- انجام فعالیت به صورت کارمزدی برای کارفرمای خارج از محیط مسکونی.

2- انجام فعالیت مستقل اعم از تامین مواداولیه تا عرضه محصول به خارج از محیط مسکونی.

3- انجام فعالیت به صورت تعاونی، اتحادیه و یا مشارکت با بنگاه‌های بالادستی تامین‌کننده مواداولیه و عرضه محصول آنان در بازار، ترجیحاً به صورت کسب و کار خوشه‌ای.

ماده 3- به منظور حمایت و گسترش مشاغل خانگی، ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی که از این پس « ستاد» نامیده می‌شود با ترکیب زیر تشکیل می‌شود:

1(اصلاحی 1390/04/08)- وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان رئیس.

2(اصلاحی 1390/04/08)- وزیر صنعت، معدن و تجارت یا نماینده تام‌الاختیار وی.

3- وزیر جهاد کشاورزی یا نماینده تام‌الاختیار وی.

4(اصلاحی 1390/04/08)- وزیر صنعت، معدن و تجارت یا نماینده تام‌الاختیار وی

5 - وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات یا نماینده تام‌الاختیار وی

6 (اصلاحی 1390/04/08)- وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا نماینده تام‌الاختیار وی

7(اصلاحی 1390/04/08)- وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا نماینده تام‌الاختیار وی.

8 - وزیر امور اقتصادی و دارایی یا نماینده تام‌الاختیار وی

9- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا نماینده تام‌الاختیار وی

10- رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا نماینده تام‌الاختیار وی

11- فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران یا یکی از معاونان وی

12- رئیس شورای عالی استان ها یا نماینده شورای مذکور

13- سرپرست کمیته امداد امام خمینی (ره)

14- رئیس سازمان بهزیستی کشور

15- رئیس سازمان تامین اجتماعی

16- دو نفر از نمایندگان عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر

17- رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران

18- رئیس اتاق تعاون

19- رئیس شورای مجامع صنفی کشور

20- مدیرعامل صندوق مهر امام رضا (ع)

تبصره 1(اصلاحی 1390/04/08)- مصوبه ستاد با تایید اکثریت وزراء عضو، توسط وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ابلاغ می‌گردد.

تبصره 2- کارگروه اشتغال و سرمایه‌گذاری، با عضویت نمایندگان دستگاه های استانی مزبور که در هر استان به ریاست استاندار تشکیل می‌گردد موظف به اجراء مصوبات ستاد و نظارت بر حسن اجراء این قانون در سطح استان می‌باشد.

ماده 4- وظایف و اختیارات ستاد:

1- تعیین سیاست های اجرایی مشاغل خانگی.

2- تعیین راهکارهای پیوند کسب و کار خانگی با بازار سرمایه بیرونی اعم از داخلی و بین‌المللی.

3- ایجاد هماهنگی در دستورالعمل های حمایتی و نظارتی دستگاه های اجرایی ذی‌ربط در مورد مشاغل و کسب و کار خانگی.

4- ارزیابی مستمر نقش اجتماعی و اقتصادی مشاغل خانگی در توسعه ملی.

5 - بررسی راهکارهای حمایتی مالی و تسهیلاتی از مشاغل خانگی.

6 - بررسی پیشنهادهای دستگاه های اجرایی و کارگروه‌های استانی جهت اتخاذ تصمیمات مقتضی.

7- ارزیابی عملکرد دستگاه‌های ذی‌ربط در اجراء مصوبات قانونی و مقررات حمایتی از مشاغل و کسب و کار خانگی.

8 - تهیه دستورالعمل صدور مجوز مشاغل خانگی.

تبصره - مصوبات ستاد در محدوده اختیارات مذکور برای کلیه دستگاه های اجرایی لازم‌الاجراء می‌باشد.

ماده 5 (اصلاحی 1390/04/08)- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است ساز و کار مناسب را برای ایجاد ساختار دبیرخانه دائمی ستاد با امکانات موجود و تعیین کارشناسان ذی‌ربط از بین کارشناسان خود در واحدهای تابعه با هماهنگی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری، فراهم نماید.

تبصره - کلیه دستگاه های اجرایی ذی‌ربط نیز موظف به تعیین واحدهای اداری مشخص در صف و ستاد برای رسیدگی به امور صاحبان کسب و کار و مشاغل خانگی در چهارچوب پست های مصوب از بین کارشناسان موجود خود با هماهنگی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری می‌باشند.

ماده 6 - کلیه دستگاه های عضو ستاد موظفند راهکارهای حمایتی، نظارتی و تسهیل‌کننده ایجاد و توسعه مشاغل خانگی مجاز را در قالب دستورالعمل، حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون تدوین و جهت تصویب به ستاد ارائه نمایند.

ماده 7(اصلاحی 1390/04/08)- صدور مجوز مشاغل و کسب و کارهای خانگی در چهارچوب ضوابط ابلاغی ستاد توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا واحدهای تابعه صورت می‌پذیرد و صاحبان مشاغل مزبور از مزایای ذیل برخوردار می‌شوند:

1- استفاده از بازار محلی شهرداری جهت عرضه محصولات خانگی.

2- عضویت در شرکت سهامی عام خوشه‌ای تخصصی کسب و کار خانگی.

3- معافیت از عوارض اداری و تجاری تعیینی و مصوب شوراهای اسلامی شهرها و روستاها.

4- عدم نیاز به تغییر کاربری مسکونی.

5 - دولت می‌تواند بنا به پیشنهاد ستاد نسبت به تعیین ضوابط حمایتی در زمینه‌های مالیات، تامین وام قرض‌الحسنه اشتغال، حق بیمه خویش‌فرما، تعرفه مصرف آب، برق و سوخت مصرفی، ظرف سه ماه از تصویب این قانون، اقدام و اعتبار موردنیاز را در بودجه سنواتی محاسبه و لحاظ نماید.

6 - استفاده از تسهیلات بانکی به ویژه قرض‌الحسنه بانک ها و صندوق مهر امام رضا (ع).

تبصره (اصلاحی 1390/04/08)- بانک مرکزی موظف است با هماهنگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نحوه توزیع منابع قرض‌الحسنه برای مشاغل و کسب و کار خانگی را با توجه به اولویت و اهمیت انواع مشاغل خانگی و سهم هر استان تعیین و در ابتدای هر سال به بانک ها و موسسات اعتباری ابلاغ نماید.

ماده 8 (اصلاحی 1390/04/08)- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است ضمن شناسایی مشاغل و کسب و کار خانگی با کمک دستگاه های ذی‌ربط، فهرست مشاغل مجاز خانگی را همه‌ساله به تصویب ستاد برساند.

ماده 9- صاحبان امتیاز مشاغل و کسب و کار خانگی موظف به رعایت ضوابط و دستورالعمل های موضوع مبحث دوم فصل چهارم قانون کار می‌باشند. مالکان، صاحبان کسب و کار خانگی و کارفرمایان موظف به همکاری با بازرسان موضوع قانون کار خواهند بود.

تبصره - صاحب مجوز به منزله کارفرما تلقی می‌گردد و کارگاه های خانوادگی مذکور در ماده (188) قانون، مشمول مبحث دوم فصل چهارم قانون کار می‌شوند.

ماده 10(اصلاحی 1390/04/08)- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است با هماهنگی سایر دستگاه های مسئول، آموزش‌های مهارتی و فنی مورد نیاز صاحبان کسب و کار خانگی را به تناسب بازار کار، معین و به تصویب ستاد برساند.

ماده 11- کلیه شهرداری ها موظفند به تناسب تعداد و تنوع کسب و کار خانگی، مکان های مناسبی را (بازار محلی موقت) برای عرضه محصولات صاحبان مشاغل مذکور، به صورت دوره‌ای در روزهای مشخص هفته، تامین نمایند.

ماده 12(اصلاحی 1390/04/08)- سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است در جهت توسعه فرهنگ مشاغل خانگی و انسجام‌بخشی به مشاغل مذکور با امکانات موجود، با مشارکت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به صورت مستمر در ساعات معین به تولید برنامه‌های آموزشی و ترویجی اقدام نماید.

قانون فوق مشتمل بر دوازده ماده و شش تبصره در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ بیست و دوم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و هشتاد و نه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1389/2/29 به تایید شورای نگهبان رسید.

رئیس مجلس شورای اسلامی - علی لاریجانی