تاریخ نظریه: 1405/05/05
شماره نظریه: 7/1405/98
شماره پرونده: 1405-79-98ح
استعلام:
چنانچه در سال 1400 شرکت مبادرت به صدور چک با امضا مدیر عامل و رئیس هیات مدیره نماید و سپس حکم به محکومیت شرکت به پرداخت وجه چک در همان سال صادر شود و پس از آن در سال 1402، حکم ورشکستگی شرکت با تاریخ توقف سال 1399 صادر شود، خواهشمند است در این خصوص به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
1- با وجود حکم ورشکستگی شرکت، آیا طرح دعوای مطالبه وجه چک بدون دخالت مدیر تصفیه امور ورشکستگی وجاهت قانونی دارد؟ آیا باید دادگاه در مرحله واخواهی، رای بدوی را نقض و قرار رد دعوای بدوی صادر کند و یا آنکه باید تصمیم دیگری اتخاذ نماید؟
2- با توجه به مسئولیت صادرکنندگان چک وفق ماده 19 قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی و با وجود حکم ورشکستگی شرکت، آیا خسارت تاخیر تادیه وجه چک از تاریخ سررسید چک قابل محاسبه میباشد و یا آنکه به تبع ورشکستگی شرکت، از تاریخ توقف (سال 1399) خسارت تاخیر تادیه از صادرکنندگان چک قابل وصول نمیباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- در فرض سوال که حکم به محکومیت شرکت تجاری و مدیر عامل و رئیس هیات مدیره (امضاءکنندگان چک) به پرداخت مبلغ چک و پس از آن حکم ورشکستگی شرکت با تاریخ توقف پیش از تاریخ صدور چک صادر شده است و مدیر تصفیه یا اداره تصفیه امور ورشکستگی نسبت به این حکم واخواهی یا تجدید نظرخواهی کرده است، مطابق ماده 417 قانون تجارت مصوب 1311، رای یاد شده در خصوص مطالبه وجه چک، صرفاً به سبب صدور حکم ورشکستگی شرکت، واجد ایراد یا منقصت نیست و دارای اثر حقوقی است و در صورتیکه دادنامه غیابی باشد، واخواهی از آن حسب مورد توسط اداره تصفیه امور ورشکستگی یا مدیر تصفیه ممکن است و دادگاه نیز وفق ادله ارائه شده، اتخاذ تصمیم میکند.
2- باتوجه به رای وحدت رویه شماره 872 مورخ 1404/9/11 هیات عمومی دیوان عالی کشور، در فرض سوال امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه از امضاکنندگان چک وجود ندارد؛ اما در صورت انطباق موضوع با رای وحدت رویه شماره 877 مورخ 1405/3/12 همان مرجع، اخذ خسارت تاخیر تادیه در فروض مذکور در این رای امکانپذیر است.