هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه ع/9804408
شماره دادنامه: 140009970906010092
تاریخ: 1400/02/20
شاکی: آقایان رجب گلدوست جویباری و امیرحسین زارع زواره
طرف شکایت: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 3 از جزء 5-1 (هیات ممیزه مستقل) و بند 3 از جزء 5-2 (هیات ممیزه مشترک) ماده 5 و بند 3 ماده 15 دستورالعمل طرز تشکیل هیات ممیزه موسسه و وظایف و اختیارات آن به شماره 142736 مورخ 1395/07/06
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به خواسته ابطال بند 3 از جزء 5-1 (هیات ممیزه مستقل) و بند 3 از جزء 5-2 (هیات ممیزه مشترک) ماده 5 و بند 3 ماده 15 دستورالعمل طرز تشکیل هیات ممیزه موسسه و وظایف و اختیارات آن به شماره 142736 مورخ 1395/07/06 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
ماده 5: ترکیب اعضای «هیات»
5-1: هیات ممیزه مستقل
3-13 تا 21 تن از اعضای هیات علمی با مرتبه علمی حداقل دانشیاری که دست کم نصف آن ها در مرتبه علمی استادی باشند، به پیشنهاد رییس «موسسه» و با تایید و حکم «وزیر»
5-2: هیات ممیزه مشترک
3-13 تا 21 تن از اعضای هیات علمی دارای مرتبه علمی دست کم دانشیاری، که حداقل نصف آن ها در مرتبه علمی استاد می‌باشند، با رعایت عضویت حداقل یک تن از بین اعضای هیات علمی واجد شرایط «موسسه های ذی نفع» به پیشنهاد رییس مربوط و با معرفی رییس «موسسه محور» و تایید و حکم «وزیر»
ماده 15: مراحل و ضوابط بازبینی
«هیات» در اولین جلسه، به منظور ترفیه حال متقاضی یک بار دیگر پرونده را با توجه به توضیحات وی بازبینی کرده و نتیجه را حداکثر ظرف مدت 10 روز به متقاضی اعلام می کند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
به استحضار می رساند تعداد بالای اعضای هیات ممیزه آن هم در شرایطی که اکثریت قریب به اتفاق اعضاء از افراد غیر متخصص در رشته تخصصی متقاضی ارتقا هستند و ارتقای متقاضیان صرفاً با رای این تعداد از اعضاء بدون رسیدگی ماهوی در موضوعات چهارگانه «فرهنگی، آموزشی، پژوهشی و اجرایی» انجام می‌شود، مغایر با حقوق، عرف، اخلاق و عقل سلیم می‌باشد. این در حالی است که رای قصاص، اعدام، رجم و. .. در دیوان عالی کشور با سه قاضی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد اما رسیدگی به ارتقای یک عضو هیات علمی باید در یک هیات 13 تا 12 نفره که غالب آن ها غیر متخصص هستند مورد بررسی قرار گیرد. همانطور که از مفاد رای شماره 273 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورخ 1395/04/29 استنباط می‌شود علت ابطال بند 3 ماده 5 دستورالعمل سابق به دلیل عدم تجانس اعضای هیات ممیزه با رشته تخصصی متقاضی ارتقا بوده است که علی القاعده وزیر وقت علوم، تحقیقات و فناوری می‌بایست آن را در دستورالعمل جدید لحاظ می نمود لکن این امر نه تنها در بند 3 جزء 5-1 و بند 3 جزء 5-2 ماده 5 دستورالعمل طرز تشکیل هیات ممیزه موسسه و وظایف و اختیارات آن اصلاح نشده بلکه در دستورالعمل جدید حتی نوع تخصص اعضای هیات ممیزه حذف و در خصوص آن سکوت شده است در مورد بندهای 2و3 ماده 15 دستورالعمل مورد اشاره نیز این نکته حایز اهمیت است که بعد از اعتراض متقاضی به رای هیات ممیزه، پرونده باید به هیات ممیزه تجدیدنظر ارسال شود نه هیات ممیزه قبلی (بدوی) ولی در دستورالعمل به این نکته توجه نشده و کماکان پرونده متقاضی پس از اعتراض در همان هیات ممیزه بدوی مورد رسیدگی و صدور حکم قرار می‌گیرد.که این امر مغایر با اصول حاکم بر دادرسی است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1- به استناد ماده 4 دستورالعمل جدید، ارکان ذیصلاح برای بررسی پرونده های مربوط به ارتقاء هیات، کمیسیون، کمیته و کمیسیون فرهنگی می‌باشد. بنابراین پرونده متقاضی ارتقا پیش از طرح در هیات ممیزه به استناد مواد 8 تا 11 دستورالعمل موصوف، بدواً در کمیته منتخب و متعاقباً در کمیسیون تخصصی به لحاظ کاملاً تخصصی و با حضور اعضای متخصص رشته بررسی و در صورت احراز شرایط در هیات ممیزه مطرح می‌شود.
2- در پاسخ به اعتراض شاکیان در خصوص بندهای 2و3 دستورالعمل جدید به استحضار می رساند: در بند 3 ماده 15 دستورالعمل فعلی به منظور ترفیه حال متقاضی یک بار به وی این اجازه داده شده که از هیات ممیزه موسسه تقاضای بازبینی در رای صادره را داشته باشد که این امر به جهت امتناع و ترفیه خاطر متقاضی از جهت توجه دوباره به پرونده وی بوده و عملاً امکانی برای متقاضی جهت توضیح و تبین بیش تر پرونده خود برای هیات ممیزه موسسه است. ضمن اینکه براساس مفاد بند 4 ماده 15 دستورالعمل، هیات ممیزه مرکزی به عنوان مرجع تجدیدنظرخواهی تعیین شده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
شاکیان درخواست ابطال موضوع شکایت را در راستای اعمال ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نموده‌اند حال آنکه طرف شکایت به استناد رای صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 273 مورخ 1395/04/29 مبادرت به اصلاح دستورالعمل طرز تشکیل هیات ممیزه موسسه و وظایف و اختیارات آن به شماره 142736 مورخ 1395/05/06 نموده است و از این رو نظر دیوان عدالت اداری تامین شده است. قرینه این امر رای شماره 3149 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورخ 1398/11/15 است که مجدداً ابطال قسمت هایی از دستورالعمل جدید را درخواست نموده که منطبق با خواسته ما نحن فیه می‌باشد لکن دیوان رای به عدم مغایرت با قوانین موضوعه و به تبع آن عدم ابطال آن داده است. فلذا موجبی برای ابطال قسمت هایی از دستورالعمل جدید وجود نداشته و رد شکایت مورد پیشنهاد است.
در خصوص بند 3 جزء 5-2 ماده 5 نیز مغایرتی با قوانین ملاحظه نشده و مقرره مورد نظر خارج از حدود اختیارات مقام تصویب کننده نیست فلذا رد شکایت در این زمینه نیز مورد پیشنهاد است.تهیه کننده گزارش: ذبیح اله واحدی
نظریه هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی:
الف: نظر اتفاقی اعضاء در خصوص بند 3 از جزء 5-1 ماده 5 و بند 3 ماده 15 دستورالعمل مورد اعتراض
نظر به اینکه در خصوص این بندها به موجب دادنامه شماره 3149 مورخ 1398/11/15، قبلاً رای صادر شده است، این بخش از شکایت مشمول ماده 85 قانون دیوان می‌باشد. ذبیح اله واحدی- رییس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
رای هیات تخصصی
ب: در خصوص درخواست ابطال بند 3 از جزء 5-2 ماده 5 دستورالعمل مورد اعتراض با توجه به نظر اکثریت بیش از سه چهارم بر رد شکایت به شرح آتی اقدام به صدور رای می‌گردد:
در خصوص درخواست ابطال بند 3 از جزء 5-2 ماده 5 دستورالعمل طرز تشکیل هیات ممیزه و وظایف و اختیارات آن، مصوب 1395/07/06 وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، با توجه به مفاد دادنامه شماره 3149 مورخ 15/11/98 هیات عمومی دیوان عدالت اداری که بند مشابه از دستورالعمل مذکور (بند 3 از جزء 5-1 ماده 5) را قابل ابطال ندانسته است، بر این اساس حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. این رای مستنداً به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است.
ذبیح اله واحدی - رییس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری