تصویبنامه هیات وزراء راجع به صورت ابنیه تاریخی

مصوب 1310/10/15 هیات وزیران

هیات وزراء در جلسه 15 دیماه1310 مطابق پیشنهاد جدید وزارت معارف و اوراق و صنایع مستظرفه نمره 23221-10122 تصویب نمودند که امکنه مندرج در صورت ضمیمه این تصویبنامه به عنوان متمم بر فهرست امکنه تاریخی ضمیمه تصویبنامه نمره 5197 مورخه 28-6/10 افزوده گردد.

صورت ابنیه تاریخی
اشرف
1- باغات و قصور شاه عباس کبیر (بناهای باغ شمال - باغ‌تپه - صاحب‌الزمان - چشمه عمارات - آب‌انبار.
2- عمارات صفی‌آباد.
بنائیکه نادرشاه به جای عمارات محروقه شاه‌عباس در داخل باغ شاه ساخته است جزء ابنیه تاریخی نمیشود.
آمل
1- مشهد میربزرگ.
2- گنبد ناصرالحق.
3- بقعه سه‌سید.
4- بقعه شمس تبریزی.
5 - امام زاده ابراهیم
اردبیل
1- بقعه شیخ‌صفی و ابنیه متعلق به آن - مسجد - مدرسه چینی‌خانه مقبره شیخ جبرائیل.
استرآباد
1- تورانک تپه.
اصفهان
1- مسجدجمعه که از سنه 143 تا 153 در زمان خلافت المنصورعباسی بنا شده است و ملکشاه سلجوقی و شاه‌عباس هر یک بنوبه خود آنجا را توسعه داده یا تعمیر کرده‌اند.
2- مسجدعلی.
3- دروازه درب کوخ.
4- مناره خواجه علم.
5 - مقبره سلطان سنجر و ملکشاه و خواجه نظام‌الملک (این سه مقبره در یک بقعه است).
6 - مقبره باباقاسم.
7- ایوان و مقبره پیربکرام واقع در 5 فرسخی اصفهان که از 703 تا 710 ساخته شده است.
8 - میدان شاه.
9- نقاره‌خانه و بازارهای زمان صفویه
10- عالی‌قاپو
11- طالاراشرف.
12- مسجد شیخ لطف‌الله.
13- مسجد شاه.
14‌- عمارت چهل ستون
15- چهارباغ
16- پل الله وردیخان.
17- پل بابارکنی‌الدین.
18- مسجد شایا.
19- مسجد سلتاخی.
20- مدرسه امامیه.
21- مناره داردشت.
22- مدرسه مادرشاه.
بارفروش
1- امامزاده محمدطاهر در نیم فرسخی بارفروش کنار جاده ساری.
بسطام
1- مسجد شیخ بسطامی که در سنه514 بنا شده است.
2- مقبره که بشکل برج ساخته شده و نزدیک مسجد جامی است (از آثار قرن هشتم)
بیستون
1- حجاری و کتیبه‌ها
تبریز
1- خرابه‌های مسجد کبود که در سنه 87 باتمام رسیده است.
2- خرابه‌های مسجد وزیرعلیشاه.
3- مسجد جمعه.
پل دختر
1- پلی که شاه صفی برروی رودخانه قزل اوزون در سنه1042 مابین میانج و زنجان ساخته است.
تربت شیخ‌جام
1- مقبره شیخ جام و بناهائی که متعلق بآن هستند.
تربت حیدری
1- مقبره که خواجه نظام‌الملک در گرگان نزدیک تربت حیدری ساخته است.
جلفای اصفهان
1- کلیسای سن‌سوور (کنیسه بزرگ)
خارکرد (خراسان)
1- مسجد جمعه که خواجه نظام‌الملک در حدود سنه850 ساخته است.
2- مدرسه که در قرن نهم بنا شده است.
خسروکرد
1- میل خسروگرد که یکی از امرای سلجوقی در سنه 505 ساخته است.
دامغان
1- مقبره پیرعلمدار که در417 بنا شده است.
2- مسجد و مناره چهل‌ستون (قرن پنجم)
3- مناره مسجد بزرگ دامغان که در حدود سنه500 بنا شده است.
4- امامزاده جعفر
5 - مقبره چهل‌دختران که در446 بنا شده است.
دزفول
1- پل معروف زمان ساسانیان.
رادکان (در نزدیکی بندرگز)
1- برجی که از سنه 407 تا 411 بنا شده است.
رادکان (در نزدیکی قوچان)
1- برج مقبره که در680 ساخته شده است.
ری
1- برج معروف بطغرل
2- برج نقاره‌خانه
ساوه
1- مناره مسجد میدان که در 453 بنا شده است.
2- مسجد جمعه
3- مناره که در نزدیک مسجد جمعه است و در سنه 504 بنا شده است.
سبزوار(خراسان)
1- مناره که در کنار راه نزدیک شهر سبزوار واقع گردیده در سنه 600 بنا شده است.
سلماس
1- در شهر حجاریهای اردشیر بابکان و شاپور اول.
سرپل
1- دوحجاری روی کوه که تاریخ آنها 2800سال قبل از میلاد مسیح است.
2- حجاری دیگری که مربوط بزمان پارت ها است.
سرخس
1- مقبره که تقریباً در نیم فرسخی مشرق شهر واقع و در قرن هشتم بنا شده است.
سلطانیه
1- مقبره سلطان محمد خدابنده.
2- مقبره ملاچلبی اوغلو.
3- مقبره ملاحسن شیرازی.
سمنان
1- مناره عهد سلجوقیان
2- مسجدی که در زمان سلطان‌شاه رخ بنا شده است.
سنگ بست
1- مقبره و مناره عهد غزنوی
شاپور
1- حجاری زمان ساسانیان.
2- مجسه شاپور که در مغازه کوهی واقع شده است.
شوشتر
1- پل معروف زمان ساسانیان(...........)
شیراز
1- حجاریهای عهد ساسانیان که در مجاورت تخت مادرسلیمان می‌باشد نزدیک شهر شیراز.
2- خرابه‌های مجسدالعتیق که در زمان سلطنت عمروبن لیث صفاری در قرن سیم ساخته شده است.
3- مسجد نو که اتابک سعدابن زنگی در اواخر قرن ششم و یا اوایل قرن هفتم ساخته است.
4- باغ و عمارت هفت تن که در زمان سلطنت کریم خان ساخته شده است.
5 - مدرسه خان که اله وردی خان فرمانده قشون شاه‌عباس آن را ساخته
6 - مقبره معروف به مقبره دخترا تابک.
صحنه
1- مقبره که در کوه و بین بیستون و کنگاور واقع و از زمان سلاطین ماد است.
طاق کسرا
1- بنائیکه متعلق بزمان اشکانیان است.
طاق بستان
1- طاقها و حجاریهای زمان ساسانیان
طوس
1- مقبره معروف بگنبد هارونیه.
فراش‌آباد
1- بنای گنبدی معروف بعهد اشکانیان
فیروزآباد فارس
1- قصری که اردشیر بابکان ساخته است.
2- پلی که اردشیر بابکان بنا کرده است.
فیروزآباد خراسان
1- مناره عهد سلجوقیان.
قزوین
1- مسجد جمعه
2- مسجد شاه
قم
1- بقعه حضرت‌معصومه سلام الله علیها و بقعه شاه صفی اول و شاه‌عباس ثانی
2- مقبره قرب دروازه کاشان که در519 بنا شده است.
قمشه
1- مقبره شارضا که از بناهای شاه اسمعیل است.
کاشان
1- مسجد میدان.
2- مناره که در قرن هفتم بنا شده است (واقع در شهر)
کاظم آباد سیستان
1- مناره که در عهد سلجوقیان بنا شده است.
کرکرسیستان
1- خرابه‌های معبدی که مربوط به عهد ساسانی است.
کرات
1- برخی است مربوط به قرن پنجم یا ششم.
کرمان
1- گنبد سبز (قرن نهم(
کیشمار)خراسان(
1- مقبره که در قرن هفتم بنا شده است.
کرکان جرجان
1- گنبد قابوس قرن چهارم.
ماهان
1- مقبره شاه نعمت الله واقع در چهارفرسخی جنوب شرقی کرمان.
محلات
1- در شمال خمین خرابه‌های معبدی که در زمان اشکانیان بنا شده است.
مراغه
1- قرمز گنبد که درسنه542 بنا شده است.
2- مقبره دختر هلاکوخان
3- مقبره مستدیری که در مجاورت مقبره دخترهلاکوخان واقع و درسنه560 بنا شده است.
4- مقبره جعفریه که در عهد سلطان ابوسعید بهادرخان ساخته شده است.
5 - کوی برج«برج کبود»
مرند
1- محرابی که ابوسعید بهادرخان در سنه731 در مسجد مرند ساخته است.
مشهد
1- کلیه بناهای حرم و صحن مقدس حضرت‌رضا علیه‌السلام
2- مصلی
3- مقبره خواجه ربیع
مالمیر
1- حجاریها و کتیبه‌ها
نرماشیر کرمان
1- میل معروف به نادری که در عهد سلجوقیان ساخته شده است.
نائین
1- مسجدی که در قرن سیم بنا شده است.
ورامین
1- مسجد جمعه قدیم و کهنه که در قرن هشتم بنا شده است (واقع در شهر)
2- برجی که مقبره علاء‌الدین است و در حدود سنه680 بنا شده است (واقع در شهر)