پروگرام دوره تحصیلات کلاس فنی دارالمعلمین ابتدایی

مصوب 1306/07/19 شورای عالی معارف

ماده 1- دوره تحصیلات کلاس فنی دارالمعلمین ابتدایی و ولایات و ایالات یک سال خواهد بود.

ماده 2- داوطلبان ورود به کلاس مزبور باید دارای شرایط ذیل باشند.
الف - داشتن شهادت‌نامه دوره اول متوسطه
ب - داشتن لااقل هفده سال سن
ج - نداشت علت مزاجی که مانع از انجام وظیفه تعلیم باشد و عدم ابتلاء به امراض مسریه

ماده 3- پروگرام کلاس فنی به قرارذیل است:
از 15 شهریور تا آخر آبان (دوماه ونیم)


1- تدریس محصلین بدون حضور شاگرد مدرسه ابتدایی

9 ساعت

2- اطلاعات مختصرراجع به معرفه‌النفس

3 ساعت

3- کلیات علم تربیت جلب توجه محصلین به نکاتی که باید عصرها در کلاسهای مدرسه ابتدایی مورد دقت قرار دهند

3 ساعت

4- فارسی

4 ساعت

5- ورزش

3 ساعت

6- حضور درکلاسهای مدرسه ابتدایی و کمک به معلم (عصرها)

12 ساعت

7- تدریس درمدرسه ابتدایی

(صبحها) 18ساعت
ازاول آذرتا آخر اسفند (4ماه)

8- تحصیل علم تربیت

3 ساعت

9- فارسی

4 ساعت

10- ورزش

3 ساعت

11- مطالعه و تهیه دروس

6 ساعت

جمع

34 ساعت
ازاول فرورین تا آخر اردیبهشت (دو ماه)

12- تدریس محصلین با حضور شاگرد مدرسه ابتدایی و انتقاد از درس

18 ساعت

13- علم تربیت

3 ساعت

14- فارسی

4 ساعت

15- ورزش

3 ساعت

16- مطالعه و تهیه دروس

6 ساعت

جمع

34 ساعت

شرح:

1- از پانزدهم شهریور تا آخر آبان محصلین دارالمعلمین برحسب دستور معلم خود برای کلاسهای معین مدرسه ابتدایی هر یک به نوبه خود در روزی که قبلا ًمعین شده باشد درس تهیه نموده و بدون حضور شاگردان مدرسه ابتدایی در حضور سایر محصلین دارالمعلمین و معلم دارالمعلمین آن دروس را می‌گویند و در وسط درس هر جا لازم باشد معلم دخالت می‌کند و مسائل لازم چه از حیث رموز تعلیم و چه از حیث جنبه علمی خاطر نشان می‌کند.

2- یک دوره بسیار مختصر معرفه‌النفس شامل مطالب ذیل:
قوائد سه گانه روح:قوه عاقله - قوه منفعله - قوه فعاله
قوه عاقله
ادراک - احساس و حواس خمسه - حافظه - تسلسل تصورات - مخیله - توجه - تجرید - تعمیم - استدلال
قوه منفعله
لذت و الم - تاثیرات از قبیل جبن و خشم و طریق جلوگیری آن - تمایلات شخصی - حس صیانت نفس - حس تملک - حس استقلال‌طلبی - حب و نفس و تکبر، تمایلات اجتماعی - محبت وترحم - عشق - تمایلات غیرشخصی - کنجکاوی - حقیقت‌طلبی - عشق تحصیل علم - حس زیبایی و تربیت ذوق - حس مذهبی - حس اخلاق - هوا و هوس
قوه فعاله
حرکات ارادی و غیرارادی - عادت - اداره و طرز تربیت آن - سجیه و طرز تربیت آن

3 - کلیات علم تربیت شامل مطالب ذیل:
روش - روشهای سه گانه تدریس - طرق تعلیم ا نفرادی و جمعی و مکتبی - طرق حسی - درس و طرز پس گرفتن آن - سئوال و جواب - مطالعه و تهیه درس - اسباب و وسائل کل تعلیم کتاب و تخته سیاه و نقشجات و تکالیف کتبی و امتحانات و کتابچه و کتابخانه - مکان مدرسه - حیاط و سایر لوازم - کلاس - میز و نیمکت - باغچه - طریق تشکیل مدرسه و تقسیم شاگردان بکلاسها و تعیین پروگرام و جدول ساعات و وضع انتظامات مدرسه

4- فارسی مطابق پروگرام سال چهارم متوسطه (شعبه ادبی) با توجه مخصوص به انشاء و بسط موضوع

5 - ورزش و طرز تعلیم ورزش در مدارس ابتدایی. محصلین باید پس از فراغت از کلاس فنی قادر باشند در مدارس ابتدایی جانشین معلمین ورزش بشوند.

6- عصرها را محصلین برحسب نوبه در یکی از کلاسهای مدرسه ابتدایی به سر برده و به معلم آن کلاس در تهیه درس و تصحیح و غیره کمک می‌کنند. اگر عده کلاس ابتدایی کمتر از عده محصلین باشد مدت دو ماه و نیم در بین آنها تقسیم می‌شود و کسانی که در مدرسه ابتدایی نمی‌روند سر درس دوره اول متوسطه حاضر می‌شوند تا این که به آنها نوبه برسد.

7- تدریس در کلاسهای مدرسه ابتدایی: هر یک از محصلین به نوبه خود لااقل در دو کلاس مختلف تدریس خواهندکرد این تدریس باید تدریجی باشد به این ترتیب که اولاً در مواردی محصل تدریس کند که مطابق ذوق خود او باشد این تدریس در تحت نظر معلم کلاس مربوط مدرسه ابتدایی یا مدیر آن مدرسه و یا مشورت آنها باید تهیه شود و در حضور یکی از آنها باید گفته شود ثانیاً در مرحله دوم تهیه درس و تکلیف و تمرین باید به عهده محصل واگذار شود ولی معلم کلاس مربوط باید سر درس حاضر باشد ثانیا کلیه وظایف معلمی را خود باید به عهده محصل تفویض و بدون حضور غیر گذاشت تدریس کند (اگرعده کلاس ابتدایی غیرکافی باشد به نحوی که در قسمت آخر ماده 6 ذکر شد رفتار شود.)

8- علم تربیت: در باب طریقه تدریس مواد عمده پروگرام مدارس ابتدایی از قبیل فارسی - تاریخ - جغرافیا - حساب - هندسه - علم‌الاشیاء

9-

10- به شرح چهار و پنج

-11

12- تدریس در حضور معلم دارالمعلمین و شاگردان مدرسه ابتدایی - برای هر یک از محصلین متناوباً و قبلاً معلم دارالمعلمین موضوعی معین می‌کند که در فلان کلاس باید تدریس کند پس از خاتمه درس و رفتن شاگردان مدرسه ابتدایی طریقه تدریس و طرز رفتار و اداره کردن کلاس از طرف معلم و محصلین دارالمعلمین مورد انتقاد و مباحثه واقع می‌شود و نکات لازمه خاطر نشان می‌گردد.

13- علم تربیت شامل تشکیلات معارف ایران و مراجعه به مواد ماههای قبل.

14-

15- به شرح چهار و پنج

16- مطالعه و تهیه دروسی که محصلین باید بدهند به شرح فقره (11)

ماده 4- امتحانات کلاس فنی دارالمعلمین ابتدایی شامل دو قسمت خواهد بود (کتبی - عملی)
در فارسی و علم تربیت و معرفه‌النفس هر یک علیحده امتحان کتبی خواهد شد، موضوع از درسی که در ظرف سال تدریس داده می‌شود ولی در علم تربیت محصلین باید تمام شواهد و امثال را از مشاهدات و تدقیقات شخصی خود در مدرسه ابتدایی ذکر کنند مدتی که برای امتحان کتبی علم تربیت معین می‌شود سه ساعت و برای فارسی و معرفه‌النفس دو ساعت است.
امتحان عملی تدریس به این نحو خواهد بود که برحسب قرعه‌ای که هریک از محصلین می‌کشند موضوعی را برای تدریس در کلاس معینی با استمداد از کتاب در حضور ممتحنین که باید در امتحانات کتبی و عملی از اشخاص ذیل باشند:
رئیس معارف - مفتش معارف - مدیر یا معلم دارالمعلمین ابتدایی الیق (به معنی سزاوارتر) از روسای مدارس ابتدایی و متوسطه محل در مدت نیم ساعت تهیه و فی‌المجلس تدریس می‌کند.
امتحان ورزش به این طریق به عمل بیاید که محصل به عده ازشاگردان مدرسه ابتدایی در حضور هیات ممتحنه مطابق اصولی که تعلیم شده و در دستوری که از طرف معلم ورزش داده می‌شود فرمان حرکت بدنی ورزش را بدهد. در امتحانات کتبی و عملی هر کدام باید لااقل نمره قابل قبول (ده از بیست) داشت کسی که از امتحانات کتبی بازمانده بامتحانات عملی پذیرفته نمی‌شود و بعد از تعطیل تابستان باید مجدداً امتحان بدهد لیکن کسی که از امتحانات عملی بازمانده باید یک سال دروس خود را تجدید کند.

ماده 5- به کسانی که در امتحانات موفقیت حاصل کنند تصدیق‌نامه فراغ تحصیل اعطاء خواهد شد.

ماده 6- معدل نمرات مواد در دیپلم قید شود و کسانی که در هر ماده نمره بالاتر داشته باشند در ارجاع تدریس آن ماده حق تقدم داشته باشند.