رای شماره 446 مورخ 1396/05/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 446

تاریخ دادنامه: 10/5/1396

کلاسه پرونده: 95/401

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 8 تعرفه عوارض سال 1394 شورای اسلامی شهر اردبیل تحت عنوان «بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز»

گردش کار: سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 28858-18/2/1395 اعلام کرده است که:

"حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای بهرامی

رئیس محترم دیوان عدالت اداری

سلام علیکم

احتراماً به پیوست تصویری از گزارش اداره کل بازرسی استان اردبیل و مستندات مرتبط با آن راجع به مغایرت مصوبه شورای شهر اردبیل با قوانین و مقررات موضوعه که در کمیسیون تطبیق مصوبات دستگاههای اداری با قانون این سازمان مورد بررسی و تایید قرار گرفته است، ارسال می‌گردد به حکایت گزارش مزبور:

شورای شهر مزبور به موجب ماده 8 تعرفه عوارض شهرداری اردبیل برای سال 1394 (جهت انجام تخلفات ساختمانی بیش از سطح اشغال مجاز) اقدام به وضع عوارض کرده است که به موجب آن برای کمتر از 20 مترمربع، هر مترمربع حداکثر شش میلیون ریال و بین 20 تا 25 مترمربع حداکثر پنج میلیون ریال به ازای هر مترمربع و بین 25 تا 55 مترمربع 12 برابر ارزش منطقه ای تعیین گردیده است در حالی که عدم رعایت مراتب و مقررات گرفتن پروانه احداث بنا یا احداث بنا مازاد بر پروانه ساختمانی مستلزم بررسی در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری و تصمیم اعضای سه گانه کمیسیون بر باقی ماندن بنا با اخذ پروانه و یا قلع بنای احداثی می‌باشد.

بنا به مراتب و با عنایت به اینکه اخذ هر گونه مبلغ مازاد بر میزان جریمه مقرر در رای کمیسیون اخیرالذکر مغایر با مقررات قانونی است و با امعان نظر به رای شماره 1529-24/9/1393 هیات عمومی دیوان عدالت اداری که اخذ عوارض تحت عنوان عوارض کسر فضای آزاد (ماده 8 تعرفه عوارض شهرداری اردبیل برای اجرا در سال 1391) را ابطال کرده است، وضع ماده 8 تعرفه عوارض شهرداری اردبیل (برای اجرا در سال 1394) توسط شورای شهر یاد شده مغایر با ماده 100 قانون شهرداری و تبصره های ذیل آن و خارج از حدود و اختیارات واضع تشخیص می‌گردد.

خواهشمند است دستور فرمایید در اجرای تبصره (2) ماده (2) قانون تشکیل این سازمان موضوع در هیات عمومی آن دیوان مطرح و به طور فوق العاده و خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار گیرد. موجب امتنان است که از تصمیم متخذه این سازمان را مطلع فرمایند."

متن ماده 8 از تعرفه عوارض شهرداری اردبیل در سال 1394 به قرار زیر است:

"ماده 8: بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز

1- مبنای بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز در زمان صدور پروانه در قالب چهار واحد و کمتر برای هر واحد 20 مترمربع و در قالب پنج واحد و بیشتر برای هر واحد 55 مترمربع می‌باشد.

جدول شماره (1-9)

بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز در قالب 4 واحد و کمتر

نحوه محاسبه

مبلغ حداکثر برای هر مترمربع

P= ارزش منطقه ای دارایی

A= ارزش اعیانی

حداکثر A= 000/75 ریال

9×(A2+P7)

000/000/5 ریال

جدول شماره (2-9)

بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز در زمان صدور پروانه در قالب پنح واحد و بیشتر

ردیف

نحوه محاسبه

نحوه محاسبه

مبلغ حداکثر برای هر مترمربع

P= ارزش منطقه ای دارایی

A= ارزش اعیانی

حداکثر A= 000/75 ریال

1

زیر 20 مترمربع

18×(A2+P7)

000/000/6 ریال

2

بین 20 تا 25 مترمربع

8×(A2+P7)

000/000/5 ریال

3

بین 25 تا 55 مترمربع

12 برابر ارزش منطقه ای

-

1- بهاء خدمات بیش از سطح اشغال مجاز (در زمان برخلاف یا بدون پروانه بعد از رای کمیسیون ماده صد) در تمامی ردیفهای جداول فوق به عدد 5/1 ضرب خواهد شد. مشروط بر اینکه برای هر مترمربع از مقادیر جدول شماره (1-9) و ردیف 2 از جدول (2-9) مبلغ 000/500/7 ریال و در ردیف 1 از جدول شماره (2-9) از مبلغ 000/000/9 ریال بیشتر نباشد.

2- برای احداثی های از سال 1366 تا 1382 بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز اخذ نخواهد شد.

3- برای احداثی های از سال 1382 تا پایان سال 1384، 50 درصد بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز وصول و برای احداثی های از ابتدای سال 1385 به بعد طبق همین ماده اخذ می‌شود.

4- برای عرصه های کمتر از 100 مترمربع (در مناطق مربوط به بند 1 ماده 29) در صورت احداث یک طبقه مفید با پروانه و یا بدون پروانه، بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز اخذ نخواهد شد و برای طبقات بالا طبق مقررات این ماده اقدام خواهد شد.

5- برای املاک دارای سند مالکیت واقع در تعریض معابر زیر 12 متری که غرامت پرداخت نمی شود طبق اصلاحیه ضوابط و مقررات احداث بناء 50 درصد مساحت عرصه واقع در تعریض جزء فضای باز مورد نیاز محسوب شده و بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز اخذ نخواهد شد (به استثناء تبصره 1 ماده 19 و بند 4 ماده 29)."

علی رغم ارسال نسخه ثانی شکایت و ضمایم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 10/5/1396 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

نظر به اینکه ردیف 2 بند ب ماده 8 تعرفه عوارض و بهای خدمات، مصوب سال 1391 شورای اسلامی شهر اردبیل با عنوان «عوارض کسری فضای آزاد» به شرح دادنامه شماره 1529-24/9/1393 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و با این استدلال که «مطابق ماده 100 قانون شهرداری و تبصره های ذیل آن، عدم رعایت الزامات مقرر برای اخذ پروانه احداث بنا یا احداث بنای زاید بر مندرجات پروانه ساختمانی مستلزم رسیدگی به موضوع در کمیسیون ماده 100 و اتخاذ تصمیم آن کمیسیون برای ابقای بنا با اخذ جریمه یا قلع بنای مستحدثه با رعایت ضوابط مربوط است. نظر به اینکه اخذ مبالغ دیگر علاوه بر میزان جریمه مقرر در رای کمیسیون ماده 100 تحت عنوان عوارض کسر فضای آزاد خلاف قانون است» ابطال شده است و در ماده 8 تعرفه عوارض سال 1394 عوارض مشابه با عوارض ابطال شده فوق الذکر تحت عنوان «بهای خدمات بیش از سطح اشغال مجاز» توسط شورای اسلامی شهر اردبیل به تصویب رسیده است، لذا با توجه به استدلال مندرج در دادنامه شماره 1529- 24/9/1393 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، ماده 8 تعرفه مورد شکایت، خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب تشخیص می‌شود و به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

مرتضی علی اشراقی - معاون قضایی دیوان عدالت اداری

منبع