هیات وزیران در جلسه 1398/6/27 به پیشنهاد معاونت حقوقی رئیس جمهور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در اجرای ماده (88) قانون مدیریت خدمات کشوری - مصوب 1386- و قانون الزام دولت به پیگیری و استیفاء حقوق اتباع و دیپلمات های ایرانی آسیب دیده از اقدامات دولت های خارجی به ویژه دولت اشغالگر آمریکا - مصوب 1389- آیین نامه حمایت حقوقی و قضایی از کارکنان و ماموران دستگاههای اجرایی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی آسیب دیده از اقدامات دولت ها و مراجع داخلی و خارجی را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1- دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری - مصوب 1386- و ماده (29) قانون برنامه ششم توسعه - مصوب 1395 - مکلفند نسبت به حمایت حقوقی و قضایی از کارکنان و ماموران خود که در انجام وظایف و مسئولیت های قانونی خود یا به سبب آن و یا در راستای مسائل مربوط به اقدامات خصمانه خارجی نظیر تحریم، طرف هر نوع شکایت و دعاوی دولت ها و اشخاص حقیقی و حقوقی در محاکم و مراجع قضایی، غیرقضایی و اداری داخلی، خارجی و بین المللی واقع شده و مورد تحریم، تعقیب، بازداشت، محاکمه، توقیف اموال، منع معامله و یا هر نوع محدودیت یا ممنوعیت دیگری قرار گرفته یا می گیرند و یا از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی یا دولت ها آسیب دیده واقع میشوند، حسب مورد و ترجیحاً با استفاده از کارشناسان حقوقی واجد شرایط خود یا در صورت ضرورت با بکارگیری وکیل دادگستری یا بهره گیری از موسسات حقوقی خارجی در کلیه مراحل دادرسی و اداری با رعایت قوانین اقدام نمایند.
تبصره 1- در این آییننامه، منظور از مامور، شخص حقیقی و حقوقی است که صرف نظر از رابطه استخدامی از سوی دستگاه اجرایی ماموریتی پیدا می کند.
تبصره 2- تشخیص ارتباط شکایت و دعوا با وظایف و مسئولیت های قانونی کارکنان و ماموران و پذیرش آن با دستگاه متبوع آنان است. در موارد اختلاف بین دستگاه مربوط و وزارت امورخارجه، نظر معاونت حقوقی رئیس جمهور ملاک عمل است.
تبصره 3- در صورت لزوم استفاده از وکلای خارجی یا بهره گیری از موسسات حقوقی خارجی برای ارایه حمایت حقوقی و قضایی در خارج از کشور و همچنین موارد مشمول قانون الزام دولت به پیگیری و استیفای حقوق اتباع و دیپلمات های ایرانی آسیب دیده از اقدمات دولت های خارجی به ویژه دولت اشغالگر آمریکا - مصوب 1389 و آییننامه اجرایی آن موضوع تصویب نامه شماره 247308 /ت45908ه- مورخ 1390/12/15 مراتب پس از هماهنگی با کارگروه موضوع ماده (3) آییننامه مذکور امکان پذیر است. همچنین وزارت امور خارجه مکلف است اقدامات کنسولی مربوط را در خصوص حمایت از متقاضی در چهارچوب قوانین و مقررات به عمل آورد. موارد فوری به تشخیص بالاترین مقام مجاز دستگاه اجرایی متبوع کارمند و مامور انجام و به کارگروه اعلام میشود.
تبصره 4- در صورت صدور قرار تامین یا تشدید آن برای متقاضی حمایت، دستگاه اجرایی مکلف است اقدامات لازم بویژه حمایت های مالی را جهت لغو یا تخفیف یا تبدیل قرار صادره در چهارچوب موازین قانونی مربوط به عمل آورد. در مورد دعاوی خارجی، دستگاه اجرایی مجاز به تامین وثیقه موضوع قرار صادره نیز می باشد.
ماده 2- خاتمه خدمت کارکنان و ماموران در دستگاه اجرایی در مواردی نظیر بازنشستگی، بازخریدی، استعفا، از کارافتادگی کلی، خاتمه ماموریت و یا سایر موارد منجر به قطع رابطه استخدامی مانع ارایه حمایت های موضوع این آییننامه نیست. در صورت حجر یا فوت کارکنان و ماموران، ارایه حمایت های مذکور و یا استمرار آن، حسب مورد با درخواست قائم مقام قانونی، همسر یا حداقل یک نفر از ورثه متوفی امکان پذیر است.
تبصره - حمایت حقوقی و قضایی از کارکنان و ماموران پس از خاتمه ماموریت یا انتقال، همچنان بر عهده دستگاه اجرایی است که انجام وظایف و مسئولیت های قانونی مربوط به آن بوده است. دستگاه فعلی محل خدمت کارکنان و ماموران، مکلف است همکاری و مساعدت لازم را در این زمینه به عمل آورد.
ماده 3- ارایه حمایت های موضوع این آییننامه حسب مورد منوط به درخواست کتبی کارکنان و ماموران یا بستگان درجه اول آنان و یا ورثه کارکنان و ماموران متوفی و با ارایه دلایل و مستندات لازم برای حمایت حقوقی و قضایی به دستگاه متبوع است.
تبصره 1- در صورت ضرورت، دستگاه اجرایی مربوط میتواند بدون ارایه درخواست موضوع این ماده و با هماهنگی وزارت امور خارجه، نسبت به پیگیری و استیفای حقوق اشخاص موضوع این آیین نامه در مراجع و محاکم خارج از کشور اقدام کند.
تبصره 2- چنانچه بستگان درجه اول کارکنان و ماموران (والدین، همسر و فرزندان) در ارتباط با وظایف و مسئولیت های قانونی آنان، طرف شکایت یا دعوا و یا سایر موضوعات مندرج در ماده (1) این آییننامه قرار گیرند، برقراری حمایت حقوقی و قضایی به درخواست کارکنان و ماموران یا بستگان مذکور آنان و در صورت حجر یا فوت، حسب مورد با درخواست قائم مقام قانونی و یا حداقل یک نفر از ورثه آنان بلامانع است.
ماده 4- حمایت های موضوع این آییننامه و یا استمرار آن، در صورت وقوع یکی از موارد زیر امکان پذیر نیست:
1 - انصراف کتبی متقاضی از تمام یا بخشی از حمایت ها
2 - شاکی یا خواهان، دستگاه متبوع کارمند باشد.
3 - احراز عدم ارتباط موضوع با وظایف و مسئولیت های قانونی کارکنان و ماموران به تشخیص دستگاه متبوع.
ماده 5- دستگاه های اجرایی مکلفند به منظور حمایت های حقوقی و قضایی از کارکنان و ماموران موضوع این آییننامه تمهیدات لازم جهت دسترسی به موقع و موثر اشخاص متقاضی حمایت به اسناد و مدارک و اطلاعات مورد نیاز را با رعایت قوانین و مقررات مربوط به اسناد طبقه بندی شده و قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات - مصوب 1388- به عمل آورند.
ماده 6- کلیه هزینه های مربوط به اجرای این آییننامه نظیر هزینه های دادرسی، کارشناسی رسمی، وکالت، سفر و ماموریت روزانه کارشناسان حقوقی و جریمه و محکوم به بر عهده دستگاه اجرایی ذی ربط بوده و از محل اعتبارات مصوب مربوط و با رعایت قوانین و مقررات و صرفه و صلاح دولت، تامین و پرداخت خواهد شد. سایر هزینه های مرتبط با پرونده های خارجی نیز با تشخیص بالاترین مقام دستگاه ذی ربط قابل پرداخت می باشد.
ماده 7- دستگاه های اجرایی مجازند با رعایت قوانین و مقررات، برای جبران زحمات آن دسته از کارشناسان حقوقی و سایر کارکنان خود که در اجرای مقررات این آییننامه خدمات مطلوب از قبیل تسریع در رسیدگی، کاهش هزینه های دولت و اخذ نتیجه در جهت احقاق حقوق دولت ارایه می نمایند، تمهیدات لازم را از جمله اولویت در برقراری و دریافت فوق العاده کارایی و عملکرد، فوق العاده ویژه، فوق العاده بهره وری غیرمستمر (در مورد شرکت های دولتی)، اولویت در انتصاب به مشاغل مدیریتی، مستثنی شدن از سقف پنجاه درصد (50%) مبالغ قابل پرداخت تحت عنوان اضافه کار و نیز برقراری سایر تشویقات و پرداخت های موردی به عمل آورند.
ماده 8- دستگاه های اجرایی مکلفند در چهارچوب این آییننامه و با هماهنگی وزارت امور خارجه، ضمن ارایه حمایت های حقوقی و قضایی و سایر حمایت ها و مساعدت های مربوط به سایر اشخاص حقیقی و حقوقی که با توجه به تکالیف قانونی یا قراردادی خود یا امور محوله به آنان در رابطه با دستگاه های اجرایی کشور، از طرف دولت ها و مراجع خارجی در خارج از کشور مورد آسیب قرار گرفته اند، به نحو موثر، مناسب و به موقع حسب مورد برای آزادی و تامین حقوق آنها و بازگشت وضعیت این اشخاص به شرایط عادی، اقدام نمایند.
تبصره - چنانچه اشخاص حقیقی و حقوقی در موارد مقرر در این ماده در مراجع قضایی و غیرقضایی داخل کشور طرف شکایت یا دعوا قرار گرفته و اقدامات این اشخاص به تشخیص دستگاه مربوط و با رعایت صرفه و صلاح دولت، مورد تایید قرار گیرد، دستگاه اجرایی از محل اعتبارات مصوب مربوط و با رعایت موازین قانونی، حمایت و مساعدت لازم را به عمل می آورد.
ماده 9- سازمان برنامه و بودجه کشور اعتبار و هزینه های مورد نیاز برای اجرای این آییننامه در دستگاه های اجرایی را با پیشنهاد و هماهنگی دستگاه ذی ربط در لوایح بودجه سنواتی پیش بینی خواهد نمود.
تبصره - اعتبار مورد نیاز جهت ارایه حمایت های موضوع این آییننامه به غیر کارکنان دستگاه های اجرایی از محل اعتبار مصوب مربوط که در ذیل بودجه وزارت امور خارجه پیش بینی می گردد در چهارچوب قوانین بودجه سنواتی و سایر قوانین و مقررات قابل تامین و پرداخت است.
ماده 10- تداوم حمایت های موضوع این آیین نامه نسبت به پرونده های جاری که قبل از لازم الاجرا شدن این آیین نامه شکل گرفته اند، به موجب این آیین نامه خواهد بود.
معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری