قانون تاسیس شرکت هواپیمایی ملی ایران و مقررات بهره برداری هوایی کشوری

مصوب 1345/04/14 مجلس شورای ملی
(اصلاحی 1363/08/29)

ماده 1 - به منظور حمل و نقل مسافر و بار و محمولات پستی در داخل و خارج کشور و انجام امور مربوط به هواپیمایی بازرگانی شرکتی سهامی به نام (‌شرکت هواپیمایی ملی ایران) تشکیل میگردد.

ماده 2)(اصلاحی 1351/12/21) سرمایه شرکت سهامی هواپیمایی ملی ایران مبلغ چهار هزار میلیون ریال است که به چهار هزار سهم یک میلیون ریالی با نام و غیر قابل انتقال‌منقسم و تمام آن از طرف دولت تعهد و پنجاه درصد آن پرداخت شده است.

تبصره (الحاقی 1351/12/21)- از تاریخ تصویب این قانون تا زمانی که باقیمانده سرمایه تعهد شده شرکت سهامی هواپیمایی ملی ایران از محل منابعی که در اختیار شرکت‌گذارده میشود پرداخت نشده سود سالانه سهام دولت در شرکت مذکور نیز بابت این افزایش سرمایه به حساب سرمایه آن شرکت منظور خواهد شد.

الف - پنجاه میلیون ریال نقداً پرداخت شده است.

ب - سه فروند هواپیمای وایکانت به ارزش یکصد میلیون ریال.

ج - بیست میلیون ریال از محل بهای یک فروند هواپیمای وایکانت اختصاصی (‌که ارزش آن معادل مبلغ هفتاد میلیون ریال تعیین گردیده) تامین و‌پنجاه میلیون ریال تتمه بهای هواپیمای مزبور که متعلق بشرکت هواپیمایی ملی ایران میباشد دین شرکت مزبور است که باید تا آخر سال 1346 به دولت مسترد نماید.

د - یازده میلیون و پانصد هزار ریال طبق قانون بودجه سال 1342 کل کشور تصویب و پرداخت شده است.

ه - شصت و هشت میلیون و پانصد هزار ریال طبق قانون بودجه سال 1343 کل کشور تصویب و پرداخت شده است.

ماده 3 - سهام شرکت هواپیمایی ملی ایران متعلق به دولت و با نام و غیر قابل انتقال میباشد.

تبصره - اداره کل هواپیمایی کشوری مکلف است وجوهی را که اشخاص و موسسات برای خرید سهام شرکت هواپیمایی ملی ایران تودیع نموده‌اند از حساب مربوط و بهره آن را به میزان 60% در سال از تاریخ تودیع تا تاریخ رد وجه تودیع شده از محل درآمد شرکت هواپیمایی ملی ایران پرداخت کند.

ماده 4 - شرکت هواپیمایی ایران با تمام تشکیلات و دارائی و اعتبارات و دیون و اختیارات و امتیازات و تعهدات و حقوق مکتسبه داخلی و‌بین المللی ضمیمه شرکت هواپیمایی ملی ایران گردیده و شرکت هواپیمایی ملی ایران از هر حیث قائم مقام قانونی شرکت هواپیمایی ایران شناخته میشود.

تبصره - شرکت هواپیمایی ملی ایران مجاز است آن عده از کارمندان و کارگران شرکت سابق هواپیمایی ایران را که مورد نیاز باشند در خدمت ابقاء و‌با آنان طبق مقررات استخدامی مخصوص شرکت هواپیمایی ملی ایران رفتار نماید.

‌ماده 5 (اصلاحی 1373/02/06)- سازمان هواپیمایی کشوری به عنوان تنها مرجع انعقاد موافقتنامه‌ها و اجازه‌نامه‌های منعقده بین دولت جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورها‌می‌باشد و حق بهره‌برداری هوایی به منظور حمل و نقل اشخاص و اشیاء برای استفاده از حقوق مندرج در قراردادها و موافقتنامه‌ها و اجازه‌نامه‌های‌مربوط به برقراری سرویسهای هوایی منعقده بین دولت جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورها به شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران واگذار‌می‌گردد. در صورت عدم اعلام آمادگی جهت برقراری سرویس هوایی از طرف هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران حداکثر در مدت 6 ماه، سازمان‌هواپیمایی کشوری مجاز است اجازه بهره‌برداری به سایر شرکتهای هواپیمایی اعطاء نماید.

تبصره 1 (اصلاحی 1358/09/12)- منظور از هواپیماهای سنگین وزن مذکور در این ماده هواپیماهائی هستند که وزن کل آنها اعم از هواپیما - تجهیزات - سوخت روغن‌سرنشین - بار و مسافر از یازده هزار و هشتصد و هشتاد و پنج کیلوگرم بیشتر باشد.

تبصره 2 (اصلاحی 1373/02/06)- موسسات هواپیمایی ایرانی باستثناء شرکت هواپیمایی ملی ایران که طبق مقررات مربوط مشغول فعالیت بوده و عملیات پروازی‌انجام میدهند و همچنین موسسات هواپیمایی ایرانی دیگر که در آینده با رعایت قانون پروانه یا اجازه‌نامه لازم تحصیل نمایند فقط میتوانند با‌هواپیماهائی که وزن کل آنها یازده هزار و هشتصد و هشتاد و پنج کیلوگرم یا کمتر باشد به حمل و نقل هوایی مسافر و بار یا هر نوع پرواز بازرگانی‌مبادرت نمایند.

تبصره 3 - صدور پروانه یا اجازه نامه بهره‌برداری هوایی برای موسسات مذکور در تبصره 2 این ماده به منظور حمل و نقل هوایی مسافر و بار به طور‌منظم مشروط به آنست که شرکت هواپیمایی ملی ایران ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ کتبی اداره کل هواپیمایی کشوری سرویس منظم مورد درخواست را دائر ننماید یا پس از دائر شدن سرویس منظم مزبور را برای مدتی بیش از سه ماه تعطیل کند.

ماده 6 - کلیه مسافرین و بارهائیکه به استثناء پست از طریق هوایی بهزینه وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی یا وابسته به دولت خارج از کشور و‌بالعکس فرستاده میشود باید بمباشرت یا بتوسط شرکت هواپیمایی ملی ایران انجام شود.

تبصره - موسسات دولتی و وابسته به دولت مذکور در این ماده عبارتند از هر سازمان - بنگاه - شرکت - بانک و هر نوع موسسه دیگری که تمام یا‌قسمتی از سرمایه آن متعلق به دولت بوده و یا اداره امور آن زیر نظر دستگاههای دولتی باشد.

‌ماده 7 (اصلاحی 1373/02/06)- از تاریخ تصویب این قانون نمایندگی کل شرکتها و موسسات هواپیمایی خارجی در ایران و همچنین خدمات فنی هواپیما (‌تعمیرات) به عهده‌هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. واگذاری خدمات پشتیبانی زمینی سوار و پیاده کردن مسافر و تخلیه و بارگیری هواپیماها در فرودگاه‌های‌کشور برای پروازهای داخلی به استثناء شرکت مذکور و شرکتهای وابسته با هواپیمایی کشوری است و در مورد هواپیمای خارجی شرکت هواپیمایی‌جمهوری اسلامی ایران این امر را عهده‌دار خواهد بود و چنانچه در انجام آن کمبود و نارسایی احساس شود سازمان هواپیمایی کشوری می‌تواند با‌اعلام قبلی به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیر دولتی واگذار نماید. با تصویب این قانون سایر قوانین مغایر ملغی و کان‌لم‌یکن می‌گردد.

تبصره 1 - شرکت مزبور مجاز است نمایندگی کل شرکتها و موسسات هواپیمایی خارجی را اداره نماید و یا به مسئولیت خود با حفظ اختیار‌نظارت بموسسات و اشخاص ذیصلاحیت واگذار کند.

تبصره 2 - نمایندگی‌های کل که تاریخ تصویب این قانون تاسیس شده‌اند مشمول مقررات این ماده نیستند و میتوانند با رعایت مقررات مربوط به کار خود ادامه دهند.

ماده 8 - شرکت هواپیمایی ملی ایران دارای استقلال مالی و سازمانی است و طبق اصول بازرگانی اداره میشود و مشمول قانون محاسبات عمومی و قوانین و مقررات معاملاتی و استخدامی و مالی مربوط بموسسات دولتی و وابسته به دولت نیست و تابع اساسنامه و آیین‌نامه‌های پیش‌بینی شده‌در تبصره یک خواهد بود
مگر در مواردی که در قانون خلاف آن تصریح و از شرکت هواپیمایی ملی ایران نام برده شود.

‌تبصره 1 (اصلاحی 1363/08/29)- مرجع تصویب یا تغییرات و اصلاحات بعدی آییننامه‌های مذکور در این ماده هیات دولت بوده و مقررات جاری تا تصویب آییننامه‌های مالی و معاملاتی قابل اجراء خواهد بود.

تبصره 2 - شرکت هواپیمایی ملی ایران مجاز است متخصصین و مشاورین خارجی را با تحصیل پروانه کار برای استفاده در انجام امور مربوط استخدام نماید
در صورت وجود متخصصین و مشاورین هم طراز ایرانی حق تقدم با ایرانی خواهد بود.

ماده 9 - شرکت هواپیمایی ملی ایران و موسسات مذکور در تبصره 2 ماده 5 این قانون از پرداخت مالیات بر درآمد و هر گونه مالیات و عوارض و‌حق‌الثبت مربوط به هواپیما و وسائل فنی و مسافرتی آن معاف هستند.

ماده 10 - شرکت هواپیمایی ملی ایران و موسسات مذکور در تبصره 2 ماده 5 این قانون از پرداخت حقوق و هزینه گمرکی (‌باستثناء باربری و‌انبارداری) و سود بازرگانی که به اشیاء مندرج در مواد 11 و 12 این قانون تعلق میگیرد معاف هستند.

ماده 11 - بشرکت هواپیمایی ملی ایران اجازه داده میشود اشیاء مشروحه زیر را ولو مصرف مشابه داشته و یا در تعرفه گمرکی غیر مجاز یا ممنوع‌الورود باشد با رعایت ماده 10 این قانون و سایر مقررات مربوط برای مصرف خود از خارج کشور وارد کند:

اول - هواپیما و موتور و قطعات منفصله هر یک.

دوم - وسائل آلات و ادوات و تجهیزات و دستگاههای مربوط بهواپیما و موتور هواپیما.

سوم - وسائل مخابراتی و رادیوئی (‌اعم از فرستنده و گیرنده) و رادار و قطعات منفصله آنها که در هواپیما و یا امور مربوط به هواپیمایی به کار میرود.

چهارم - دستگاه‌ها و وسائلی که برای آماده کردن هواپیما به کار رود و همچنین وسائلی که برای تعمیر و یا تعویض قطعات هواپیما و موتور‌هواپیما به کار میرود.

پنجم - مواد نفتی و روغن و گریس و متانول که برای سوخت و روغنکاری و تمیز کردن موتور و سایر مصارف هواپیمایی به کار میرود به استثناء موادی که با مشخصات لازم در داخل کشور تهیه میشود.

ششم - دستگاهها و وسایلی که برای ساختن قطعات هواپیما و موتور هواپیما به کار میرود.

هفتم - وسائط نقلیه موتوری و غیر موتوری)به استثناء اتومبیل سواری و جیپ و جیپ استیشن و کامیون و اتوبوس معمولی(و تجهیزات و‌وسائل و متفرعات مربوط و قطعات منفصله آنها که انحصاراً برای حمل یا پیاده و سوار کردن مسافر و یا حمل بار و تخلیه و بارگیری هواپیما به کار رود‌اعم از اینکه در داخل و یا خارج هواپیما مورد استفاده قرار گیرد مشروط بر اینکه وسائط نقلیه مزبور در داخل کشور ساخته نشود.

هشتم - وسائلی که در داخل هواپیما برای خدمات و پذیرائی و یا استفاده مسافرین و سرنشینان هواپیما به کار میرود و با علامت ثابت هواپیمایی ملی ایران مشخص باشد.

تبصره 1 - موسسات مذکور در تبصره 2 ماده 5 این قانون از اجازه و معافیت‌های مصرحه در پنج بند اول این ماده در حدود احتیاجات خود برخوردار میگردند.

تبصره 2 (اصلاحی 1373/02/06)- سازمان هواپیمایی کشوری و شرکتهای هواپیمایی دولتی مشمول کلیه معافیتهای مندرج در ماده 11 قانون مذکور می‌باشند.

ماده 12 - شرکت ملی نفت ایران مکلف است از تاریخ اول فروردین ماه 1344 هر نوع مواد سوختنی و متانول مورد نیاز هواپیماهای شرکت‌هواپیمایی ملی ایران را به نرخ فروش داخلی قبل از تاریخ 26 آذر ماه 1336 و در صورت معلوم نبودن نرخ و یا پیدایش فرآورده‌های جدید بنرخ متناسب با نرخهای قبل از تاریخ مذکور با رعایت مفاد ماده 10 این قانون و معافیت از هر گونه اضافه بها با شرکت مزبور محاسبه نماید.

تبصره 1 - شرکت ملی نفت ایران مکلف است از دریافت تفاوت گذشته مصارف شرکت هواپیمایی ایران و شرکت سرویس فرودگاه مهرآباد بنفع‌شرکت هواپیمایی ملی ایران صرف نظر نماید.

تبصره 2 - موسسات مذکور در تبصره 2 ماده 5 از تاریخ تصویب این قانون از نرخ هر نوع مواد سوختنی و متانول مذکور در این ماده استفاده‌خواهند نمود مشروط بر اینکه عملیات آنها به تشخیص اداره کل هواپیمایی کشوری عام‌المنفعه یا تجاری باشد.

قانون بالا مشتمل بر دوازده ماده و چهارده تبصره که لوایح آن به استناد ماده واحده مصوبه بیستم آذر ماه 1342 تقدیم شده بود و در تاریخ روز دوشنبه23 خرداد ماه 1345 به تصویب مجلس سنا رسیده در جلسه روز سه‌شنبه چهاردهم تیر ماه یکهزار و سیصد و چهل و پنج شمسی مورد تصویب‌مجلس شورای ملی قرار گرفت.

رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی

دریافت فایل پی‌دی‌اف