از آنجا که اعطای مرخصی به زندانیان در بازسازگاری اجتماعی آنان تاثیر مثبت داشته و این امر به لحاظ برقراری روابط عاطفی بین زندانیان و خانواده آنان موجب ایجاد آرامش روحی و روانی برای مشارالیهم و کاهش آسیبهای اجتماعی ایشان میشود و از سوی دیگر عدم توجه به آن سبب افزایش ناهنجاریها و رفتارهای خشن زندانیان و تراکم گسترده جمعیت زندانها میگردد. لذا مقتضی است با التفات به نزدیک بودن ایام مبارکه دهه فجر، به جزدر مورد زندانیانی که جرم آنان سرقت مسلحانه، جاسوسی، اقدام علیه امنیت کشور، دائر کردن مراکز فساد و فحشاء، تجاوز به عنف، آدم ربائی، اخلال در نظام اقتصادی، جرائم باندی و جرائم عمده مواد مخدر و محکومینی که به قصاص، اعدام یا اجرای حد محکوم شده اند و نیز افرادی که به شرارت مشهورند، نسبت به سایر زندانیان با رعایت شرایط ذیل و اخذ تامین متناسب به شرح تبصره 2 ماده 124 آیین نامه اجرایی سازمان زندانها مصوب 20/9/84 حداکثر تا سقف سه ماه مرخصی اعطاء گردد. به نحوی که تا پایان ایام مبارکه دهه فجر کلیه زندانیان مشمول اعطای مرخصی حداقل یک نوبت از مرخصی، بهره مند شده باشند:
شرایط :
فصل اول : زندانیان محکوم به حبس
الف: محکومین به حبس ابد به شرط تحمل حداقل سی و شش ماه حبس و پس از موافقت دادستان.
ب - محکومین به حبس بیش از ده سال به شرط تحمل حداقل بیست ماه حبس.
ج - زندانیان دارای محکومیت حبس پنج تا ده سال به شرط تحمل حداقل 10 ماه حبس.
د - زندانیان دارای محکومیت حبس تا پنج سال به شرط تحمل حداقل سه ماه حبس.
تبصره 1- در مورد زندانیان دارای دو بار سابقه محکومیت، میزان تحمل کیفر در زندان در بندهای چهارگانه فوق یک و نیم برابر افزایش می یابد.
تبصره 2- در مورد زندانیان دارای سه بار سابقه محکومیت و بالاتر ضمن رعایت شرایط فوق و در نظر گرفتن دو برابر میزان تحمل کیفر مذکور در بندهای فوق الذکر،اعطای مرخصی با رعایت مصالح، موکول به نظر موافق شورای طبقه بندی در زندان میباشد.
فصل دوم :
زندانیانی که صرفاً به دلیل عدم پرداخت جزای نقدی تحمل کیفر می کنند.
محکومین به جزای نقدی به شرط تحمل حداقل سه ماه حبس بدل از جریمه.
تبصره 1- در مورد زندانیان دارای دو بار سابقه محکومیت، میزان تحمل کیفر در بند فوق یک و نیم برابر افزایش می یابد.
تبصره 2- در مورد زندانیان دارای سه بار سابقه محکومیت و بالاتر، ضمن رعایت شرایط فوق و در نظر گرفتن دو برابر میزان تحمل بند فوق اعطای مرخصی با رعایت مصالح، موکول به نظر شورای طبقه بندی در زندان میباشد.
تبصره 3- زندانیان مشمول این فصل چنانچه نیمی از جزای نقدی خود را پرداخت نمایند از مرخصی سه ماهه برخوردار خواهند شد.
فصل سوم :
زندانیان دارای محکومیت مالی
کلیه زندانیانی که به لحاظ عجز از پرداخت دیه ناشی از جرائم غیر عمدی و مدیونیتهای مالی از قبیل دیه، مهریه و غیره در زندانها به سر می برند صرف نظر از مدت اقامت آنها در زندان از مرخصی سه ماهه برخوردار خواهند شد.
تبصره- اعطای مرخصی به زندانیانی که صرفاً به لحاظ عجز از پرداخت دیه ناشی از جرائم عمدی در زندان نگهداری میشوند موکول به تحمل حداقل سه ماه حبس میباشد.
دادستانهای سراسر کشور ملزم به اجرای این بخشنامه بوده و علاوه بر آنها شورای طبقه بندی زندانها نیز میتوانند در اجرای تبصره 2 ماده 124 آیین نامه اجرایی سازمان زندانها مرخصی اعطاء نمایند.
سید محمود هاشمی شاهرودی