تاریخ نظریه: 1404/09/16
شماره نظریه: 7/1404/496
شماره پرونده: 1404-168-496ک
استعلام:
چنانچه بابت ارتکاب جرایم منافی عفت در دادگاه کیفری یک، طرح شکایت شود و این دادگاه بر صلاحیت دادگاه کیفری دو عقیده داشته باشد و دادگاه کیفری دو نیز استدلال کند که در صورت طرح شکایت در دادگاه‌های کیفری یک، صلاحیت همین دادگاه مستقر شده است، در مقام حل اختلاف، کدام یک از دادگاه‌های کیفری یک یا دو صالح به رسیدگی هستند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، از بند «ب» ماده 68 و مواد 302، 306 و تبصره آن از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 چنین مستفاد است که (صرفنظر از صحت یا سقم قضیه، وجود یا فقدان دلیل و یا تقدیم یا عدم تقدیم شکایت از سوی بزه‌دیده) ملاک صلاحیت دادگاه کیفری یک، مجازات قانونی رفتار موضوع شکایت است. بر این اساس، احراز صلاحیت مرجع قضایی، بر رسیدگی ماهوی به اتهام، مقدم است.
ثانیاً، به تصریح تبصره 2 ماده 314 و تاکید ماده 403 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، هرگاه دادگاه کیفری یک پس از رسیدگی تشخیص دهد که رفتار ارتکابی، عنوان مجرمانه دیگری دارد که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری دو است، دادگاه کیفری یک باید به این جرم رسیدگی و حکم مقتضی صادر کند و نمی‌تواند قرار عدم صلاحیت صادر نماید و مقصود از عبارت «دادگاه پس از رسیدگی و تحقیقات کافی و ختم دادرسی تشخیص دهد» در تبصره 2 ماده 314 یادشده، با لحاظ بند «ب» ماده 389 و ماده 391 این قانون، آن است که دادگاه کیفری یک پیش از تشخیص قابلیت طرح پرونده برای دادرسی و تعیین وقت رسیدگی، می‌تواند قرار عدم صلاحیت صادر کند؛ اما پس از شروع به رسیدگی حق صدور این قرار را ندارد.