هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
کلاسه پرونده: ه- ع/ 97/3974 شماره دادنامه: 9809970906010265 تاریخ: 12/6/98
شاکی: آقای رضا عامری
طرف شکایت: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره ماده 67 دستورالعمل جامع ایفای تعهد خدمت آموزش رایگان مصوب 26/10/1396 وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت عتف به خواسته ابطال مصوبه یاد شده به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماد 67: ارسال تاییده ی تحصیلی برای دانش آموختگان مقطع کارشناسی که مجدد در همان مقطع و مقاطع پزشکی پذیرش میشوند، به صورت محرمانه و قید مدت تعهد خدمت آموزش رایگان بلا مانع میباشد.
تبصره: در خصوص افراد فوق الذکر در صورت درخواست ریز نمرات و ارسال آن به دانشگاه جدید جهت معادل سازی و تطبیق واحد بایستی لغو تعهد خدمت آموزش رایگان صورت گیرد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1- مصوبه مورد شکایت مغایر با بند 3 اصل 3 قانون اساسی در خصوص رایگان بودن آموزش و پرورش و تربیت بدنی برای همه و تسهیل و تعمیم آموزش عالی باشد.
2- مصوبه مورد شکایت مغایر با مفاد رای شماره 181 مورخ 2/3/1396 هیات عمومی دیوان عدالت اداری است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی وزارت عتف به موجب لایحه شماره 5065/75/07 مورخ 9/4/98 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- تعهد خدمت برابر مدت تحصیل رایگان برای دانشجوبان در ماده 1 آییننامه اجرایی تبصره ماده 7 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب 1359 شورای انقلاب پیش بینی شده است و ماده 6 آییننامه مذکور نیز صراحت دارد که قبل از پایان خدمت مذکور یا پرداخت مخارج تحصیلات و کمک های دریافتی موضوع این آییننامه، هیچ گونه مدرک تحصیلی یا ریز نمرات یا گواهینامه فراغت از تحصیل از طرف دانشگاه ها یا موسسات آموزش عالی تسلیم نخواهد شد.
2- تبصره ماده 67 دستورالعمل مورد شکایت در مقام بیان شرایط رفع تعهد خدمت دانش آموختگان است.
3- تبصره ماده 67 دستورالعمل مورد شکایت، در راستای ایجاد برابری و امکان استفاده همگان از خدمات آموزش رایگان میباشد.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره................... اعلام کرده است که:
هیچ گونه ادعایی در خصوص مغایرت مصوبه با شرع مطرح نشده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: با عنایت به اینکه ماده 67 دستورالعمل مورد شکایت منطبق با ماده 7 قانون اصلاح مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب سال 1388 و ماده 6 آییننامه اجرایی آن میباشد مغایر قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص نمی گردد ضمن اینکه آراء صادره از هیات عمومی که مورد استناد قرار گرفته راجع به امکان تحصیل مجدد در رشته هایی است که قبلاً فرد با آموزش رایگان تحصیل کرده و دلالتی بر لزوم ارائه ریز نمرات ندارد.تهیه کننده گزارش: ذبیح اله واحدی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت مطروحه مبنی بر درخواست ابطال تبصره ذیل ماده 67 دستورالعمل جامع ایفای تعهد خدمت آموزش رایگان ابلاغی 26/10/1396 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اطلاعات که طی آن مقرر گردیده در خصوص فارغ التحصیلان تحصیلات رایگان که قبل از انجام تعهدات موضوع ماده 7 قانون تامین وسائل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی اصلاحی مصوب سال 1359 شورای انقلاب اسلامی را انجام نداده و با استفاده از تحصیل رایگان در رشته دیگری در همان مقطع و مقاطع پزشکی تحصیل می نمایند و قصد معادل سازی واحدها و تطبیق واحدهای درسی مقطع قبلی را دارند بایستی ابتدا لغو تعهد آموزش رایگان صورت بگیرد و سپس ارسال ریز نمرات به واحد تحصیلی جدید انجام شود. از جهت مغایرت با بند 3 اصل 3 قانون اساسی و اصل آموزش رایگان و مغایرت با رای 181 مورخ 2/3/92 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نظر به اینکه اینگونه افراد در واقع تعهد موضوع ماده 7 صدرالذکر را نمی خواهند انجام دهند و طبق ماده 7 مذکور و نیز ماده 6 آییننامه اجرایی آن بایستی هزینه تحصیل خود را به تناسب بپردازند. بنابراین تبصره مورد شکایت از آییننامه مطابق با حکم ماده 7 فوق الذکر و ماده 6 آییننامه اجرایی آن بوده و مغایر قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص نمی گردد. این رای وفق بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا ده تن از قضات محترم دیوان عدالت قابل اعتراض است.
ذبیح اله واحدی - رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری